Nghĩa tình keo sơn nơi biên cương

Thời gian qua, hình ảnh những người lính quân hàm xanh, bác sĩ quân y Việt Nam ân cần hướng dẫn trẻ học tập, tận tình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, hay phối hợp người dân tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ… đã để lại tình cảm sâu nặng trong lòng người dân nước bạn.

Những vòng tay ấm áp yêu thương

Trong cái nắng hanh hao cuối tháng 6, những con sóng sông Giang Thành cần mẫn vỗ vào rặng dừa nước chưa bao giờ dứt. Vượt lên trên cái nắng gió biên thùy, chiếc vỏ lãi composite của Đồn Biên phòng Phú Mỹ xé màn nước, chở chúng tôi hướng về vị trí mốc 304/8 (thuộc ấp Trà Phô, xã Giang Thành, tỉnh An Giang).

Trên thuyền, ngoài cán bộ, chiến sĩ biên phòng và các cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, còn đầy ắp những giỏ quà nặng trĩu. Hôm nay là một ngày đặc biệt - ngày mà chín học sinh người Campuchia hẹn gặp những “người cha nuôi” Việt Nam ngay tại đường biên giới để nhận những phần quà nghĩa tình từ chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng”.

Ông San Pov, Trưởng ấp Kos Thnot, xã Prek Krớ, huyện Kampong Trach, tỉnh Kampốt (Vương quốc Campuchia) cùng nhiều người dân, học sinh đã đến căn nhà nhỏ, gần cột mốc 304/8 từ trước. Háo hức đợi sẵn bên cột mốc đá hoa cương lấp lánh dưới nắng, cô bé Sonica (11 tuổi), nở nụ cười rạng rỡ khi thấy bóng áo xanh quen thuộc.

Sonica là một trong nhiều học sinh nghèo vùng biên được Đồn Biên phòng Phú Mỹ nhận đỡ đầu từ nhiều năm qua. Nhà có hai chị em, thuộc diện hộ nghèo đặc biệt khó khăn, cha mù lòa, mẹ Sonica phải chạy ngược chạy xuôi kiếm tiền mua gạo cho cả gia đình qua ngày. Sonica ở nhà cùng bà ngoại và đứa em 6 tuổi. “Nếu không có số tiền hỗ trợ hằng tháng và những cuốn tập, cây bút từ bộ đội Việt Nam, ước mơ biết chữ của Sonica có lẽ đã khép lại từ lâu”, bà Tat Sne (bà ngoại Sonica) xúc động chia sẻ.

Ngồi cạnh đó, ông San Pov cho biết thêm: “Đời sống người dân vùng biên ở đây còn thiếu thốn. Nhiều em rất thích đến trường nhưng vì nghèo, phải bỏ học giữa chừng. Biên phòng Việt Nam giúp các em không chỉ vật chất mà còn trao gửi tình yêu thương, sẻ chia, định hướng tương lai cho các em...”.

Tại cột mốc 304/8, các chiến sĩ biên phòng ân cần trao từng phong bao tiền mặt, các chị chỉnh lại cổ áo cho các em nhỏ Campuchia và trao những phần quà vận động được. “Hằng quý, chúng tôi phối hợp trao tiền, quà. Trị giá mỗi suất quà tuy không lớn, nhưng tiếp thêm nghị lực cho các em vững bước đến trường. Với chương trình “Nâng bước em tới trường”, chúng tôi hỗ trợ 13 em học sinh (bốn em trên địa bàn Giang Thành, chín em phía Campuchia) số tiền 39 triệu đồng. Dự án “Cán bộ chiến sĩ quân đội nâng bước em tới trường” hỗ trợ 24 cháu là đồng bào dân tộc số tiền 177,4 triệu đồng. Riêng mô hình “Con nuôi đồn Biên phòng”, đơn vị hỗ trợ một em học sinh 6 triệu đồng…”, Thượng tá Danh Kim Huôl, Chính trị viên Đồn Biên phòng Phú Mỹ cho biết.

Hành trình nghĩa tình

Cũng lúc này, chiếc xe chở đoàn công tác của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh An Giang, cùng các y, bác sĩ Bệnh viện đa khoa Kiên Giang xé màn nắng, tiến sâu vào địa phận tỉnh Tà Keo (Vương quốc Campuchia).

Chuyến đi mang một sứ mệnh đặc biệt: Khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, trao quà tặng người dân nước bạn và đưa hài cốt các chiến sĩ tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh trở về Tổ quốc.

Bình minh vừa hé rạng qua những cánh đồng khô khát tại xã Pray Ambuot, huyện Ki Ri Vong, tỉnh Tà Keo, khuôn viên khu vực khám bệnh dã chiến đã không còn một chỗ trống. Ít ai biết rằng, mảnh đất Pray Ambuot thanh bình ngày hôm nay từng là một chiến trường khốc liệt.

Đại tá Cao Minh Tâm, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh An Giang lau vội giọt mồ hôi bộc bạch: “Người dân ở đây cách xa các trung tâm y tế lớn cho nên điều kiện chăm sóc sức khỏe còn thiếu thốn. Trở lại mảnh đất từng chở che bộ đội Việt Nam, chúng tôi nỗ lực hết sức để chung tay chăm sóc sức khỏe cho bà con...”.

Không khí khẩn trương, phối hợp nhịp nhàng của các y, bác sĩ đã khiến người dân rất xúc động. Từ khâu đo huyết áp, siêu âm tổng quát cho đến cấp phát thuốc đều được thực hiện chu đáo.

Do phần lớn người dân lớn tuổi tại địa phương không hiểu tiếng Việt, rào cản ngôn ngữ đã được lấp đầy bằng sự trợ giúp nhiệt thành của các chiến sĩ Đội K93 (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh An Giang). Những người lính vốn quen với thao trường... nay trở thành những phiên dịch viên, ân cần dìu từng cụ già, dịch từng lời dặn dò của bác sĩ sang tiếng Khmer.

Ông Pha Mun, ngụ xã Kom Pênh, huyện Ki Ri Vong run run đón nhận túi thuốc, phần quà từ tay Đại tá Cao Minh Tâm. Ông nghẹn ngào: “Tôi bị bệnh tật nhiều năm nay, nhưng không có khả năng đi bệnh viện điều trị. Hôm nay nghe có đoàn bác sĩ của Việt Nam sang khám bệnh, tôi mừng lắm”.

Chị Thạch Thị Xoan, Điều dưỡng trưởng khoa Cấp cứu tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Kiên Giang tất bật cùng đồng nghiệp thăm khám sức khỏe cho bà con. Chị Xoan đã ba lần cùng các chiến sĩ quân y sang đây chăm sóc sức khỏe cho nhân dân nước bạn.

Đối với chị, phần thưởng lớn nhất sau những giờ làm việc dưới mái tôn hầm hập chính là cái ôm thật chặt của một cụ bà Campuchia, nụ cười bẽn lẽn của những đứa trẻ khi nhận được viên kẹo ngọt sau buổi khám. Chính những tình cảm mộc mạc ấy là sợi dây vô hình kết chặt tình hữu nghị khăng khít giữa hai dân tộc...

Theo Đại tá Cao Minh Tâm, chuyến công tác lần này của đơn vị còn mang một tầng ý nghĩa thiêng liêng khác: Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), cho nên đơn vị không chỉ dừng lại ở việc khám bệnh, trao quà.

Chuyến công tác lần này của đơn vị còn mang một tầng ý nghĩa thiêng liêng khác: Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), cho nên đơn vị không chỉ dừng lại ở việc khám bệnh, trao quà.

Đại tá Cao Minh Tâm

Ngay sau khi rời Tà Keo, đoàn xe lại đưa chúng tôi qua những phum, sóc khuất nẻo đến khu vực khảo sát tại tỉnh Kampong Speu. Xe cơ giới phải dừng lại trước bìa rừng vì không thể vào bên trong. Những người lính Đội K93 lại lầm lũi vác trên vai ba-lô, cuốc xẻng, đi bộ ròng rã hàng giờ vào rừng.

Thượng tá Nguyễn Văn Xuyên, Đội trưởng Đội K93, chia sẻ: “Có khi chúng tôi hành quân nhiều ngày chỉ để kiểm tra một nguồn tin do người dân địa phương cung cấp. Nhiều vị trí phải đào hàng chục hố, lật từng thớ đất mới thấy được dấu vết. Nhưng dù khó khăn đến đâu, chỉ cần có hy vọng nhỏ nhất, chúng tôi cũng quyết tâm đến cùng”.

Một điểm tựa tinh thần và cũng là “bản đồ sống” của Đội K93 trong chiến dịch cao điểm này chính là các cựu chiến binh, người dân nước bạn Campuchia. Nhờ làm tốt công tác dân vận, nhận được sự đùm bọc, giúp đỡ tận tình của chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia, Đội K93 đã lập nên những hành trình tri ân đầy kỳ tích. Từ mùa khô 2001-2002 đến nay, Đội K93 đã quy tập được 2.202 bộ hài cốt liệt sĩ. Riêng trong giai đoạn mùa khô 2025-2026, tinh thần của chiến dịch “500 ngày đêm” đơn vị đưa được 76 người con của Tổ quốc trở về đất mẹ.

Khi ánh hoàng hôn buông xuống dòng Giang Thành, nhuộm đỏ nơi biên thùy, đoàn xe của chúng tôi chuyển bánh trở về nước. Phía sau kính xe, hình ảnh chiến sĩ Đội K93 đang ân cần đỡ một cụ già người Campuchia tay cầm túi thuốc, bước xuống bậc thềm. Xa xa, tiếng cười đùa hồn nhiên của trẻ thơ người Campuchia ríu rít gọi nhau. Những mầm xanh đã mọc và vươn lên mướt mát trên vùng đất miền biên viễn xa xôi...