Ngắm cảnh trên những chiếc xe buýt hai tầng là hoạt động được nhiều du khách ưa thích khi đến Hà Nội. Giờ đây, khách du lịch còn có thêm lựa chọn thú vị khác, đó là trải nghiệm “Xẩm on the bus” (Nghe hát xẩm trên xe buýt). Tour du lịch đặc biệt này do Trung tâm Bảo tồn và phát triển nghệ thuật xẩm Việt Nam kết hợp cùng đơn vị vận hành xe buýt hai tầng tại Hà Nội tổ chức vào các buổi tối. Khởi hành từ khu vực Nhà hát Lớn, xe buýt hai tầng chầm chậm đưa khách du lịch khám phá phố phường Hà Nội lúc thành phố đã lên đèn. Du khách chưa hết ngỡ ngàng khi tiếp cận các con phố từ góc nhìn mới lạ thì giai điệu của những bài hát xẩm vang lên làm nhiều người bất ngờ.
Các nghệ sĩ, nghệ nhân được bố trí ngồi ngay ở phía đầu tầng hai của xe buýt, trong một không gian rất gần với khán giả. Trên hành trình kéo dài khoảng một giờ đồng hồ, du khách vừa được ngắm nhìn vẻ đẹp phố phường và các công trình lịch sử nổi bật của Thủ đô như: Nhà hát Lớn, Quảng trường Ba Đình, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đường Thanh Niên…, vừa thưởng thức những làn điệu xẩm do các nghệ sĩ biểu diễn. Không gian xe buýt trở thành một sân khấu di động. Các nghệ sĩ, nghệ nhân trình diễn những làn điệu như Xẩm chợ, Xẩm thập ân… hay các bài xẩm mới được viết lại theo xu hướng đương đại mang đến cảm giác gần gũi, dễ tiếp cận hơn với người trẻ và du khách quốc tế. Mỗi bài xẩm không chỉ là một tiết mục biểu diễn, mà còn là một câu chuyện gắn với văn hóa, lịch sử và đời sống. Trong hành trình trải nghiệm hát xẩm, không thể không có những bài xẩm đặc trưng của Hà Nội - xẩm tàu điện. Qua các bài xẩm tàu điện, khách du lịch được hiểu thêm về lịch sử của loại hình biểu diễn này. Thời Pháp thuộc, khi tàu điện được lắp đặt, những người hát xẩm đã nhanh chóng bắt nhịp cuộc sống, sáng tác ra loại hình hát xẩm tàu điện để phục vụ thị dân Hà Nội. Những bài xẩm tàu điện nổi tiếng phải kể đến như: Hà Nội 36 phố phường, Vui nhất có chợ Đồng Xuân…
Xẩm tàu điện đã mai một cùng năm tháng, nhưng việc hát xẩm trên những chiếc xe buýt hai tầng gợi nhớ không gian xẩm tàu điện quen thuộc một thời, theo hình thức hiện đại và hấp dẫn. Trong hành trình đó, không phải xe buýt luôn luôn lăn bánh, sẽ có khoảng 20 phút xe dừng lại để các vị khách giao lưu, trò chuyện. Điều này làm nên sức hút đặc biệt của tour nghe hát xẩm trên xe buýt hai tầng. Không chỉ biểu diễn, chương trình còn giới thiệu về nguồn gốc, sự phát triển và những câu chuyện đằng sau từng làn điệu xẩm. Qua đó, du khách, đặc biệt là người trẻ, có thêm hiểu biết và tình cảm với loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc này.
Xẩm trên xe buýt hai tầng được khai thác lần đầu vào năm 2024, sau đó đơn vị tổ chức dừng lại một thời gian để nghiên cứu nhằm mục đích tạo ra sản phẩm tốt hơn, nhất là cải thiện về mặt âm thanh, giúp du khách có thể thưởng thức được cái hay, cái đẹp trong không gian mở. Việc khai thác trở lại chương trình hát xẩm trên xe buýt góp phần giúp Hà Nội có thêm sản phẩm du lịch, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế đêm.
