Rap bằng tiếng Cơ Tu
Nhạc Rap là một hình thức nghệ thuật biểu diễn lời nói có nhịp điệu, gieo vần trên nền nhạc beat. Viết nhạc rap đã khó, viết rap bằng tiếng Việt càng khó, vậy mà Rapper trẻ người Cơ Tu Huỳnh Hạ (SN 2001, xã Sông Kôn, TP Đà Nẵng) lại chọn viết và hát rap bằng chính tiếng mẹ đẻ Cơ Tu, khó gấp trăm lần.
Gia cảnh nghèo khó, Huỳnh Hạ nghỉ học từ lớp 10, rời làng xuống thành phố làm thuê. Trong quá trình ấy, anh quen biết nhiều bạn bè là người Cơ Tu rời làng xuống phố đi học, đi làm. Gặp đồng hương, nghe được giọng quê mình, nỗi nhớ quê trong lòng Huỳnh Hạ nguôi ngoai phần nào. Nhưng rồi trong anh dâng lên một nỗi buồn sâu thẳm khi chứng kiến sự thật đau lòng: Ở thành phố, hầu hết bạn bè người Cơ Tu ngại giao tiếp với nhau bằng tiếng của dân tộc mình.
Với niềm đam mê âm nhạc, Huỳnh Hạ chọn sáng tác nhạc rap bằng tiếng Cơ Tu với suy nghĩ âm nhạc chính là liều thuốc tinh thần, là cách dễ nhất để tiếp cận người trẻ. Năm 2022, Huỳnh Hạ tập viết những lời hát đầu tiên bằng ngôn ngữ Cơ Tu. Trong sáng tác đầu tay có tên Ma'nuih Katu (Người Cơ Tu), Huỳnh Hạ kể về cuộc sống, sinh hoạt, lao động thường ngày cùng những đức tính tốt đẹp của người Cơ Tu. Trong bài How Ve Broanh (Sao có thể đủ), Huỳnh Hạ kể về nỗi lòng của một chàng trai khi không thể đến với người con gái mình yêu chỉ vì “hủ tục” thách cưới khắt khe.
Sau 3 năm sáng tác, gia tài của Rapper trẻ Huỳnh Hạ là 5 ca khúc rap viết bằng tiếng Cơ Tu. Các bài hát của anh được cộng đồng người Cơ Tu nói riêng, công chúng nói chung đón nhận nhiệt tình, góp mặt trong các dịp lễ hội, sinh hoạt thường ngày. “Mỗi khi bắt gặp bài hát của mình vang lên, tôi thấy rất hạnh phúc vì đã lan tỏa đến với nhiều người hơn, giúp thế hệ trẻ Cơ Tu có cái nhìn tích cực và tốt đẹp hơn về tiếng của dân tộc mình”, Huỳnh Hạ phấn khởi.
“Chạm” đa giác quan
Sau khi tham gia một chuyến ngoại khóa, Nguyễn Thị Phương Na (SN 2003, sinh viên ngành Công nghệ truyền thông Đa phương tiện, Đại học FPT Đà Nẵng) bị thu hút bởi những nét đẹp truyền thống của đồng bào Cơ Tu. Ấn tượng và tò mò, Phương Na quyết đi sâu tìm hiểu và bắt tay xây dựng dự án truyền thông nhằm tái sinh, quảng bá văn hóa Cơ Tu tại Đà Nẵng.
Để hiểu tường tận, nhóm 5 sinh viên cùng học ngành Công nghệ truyền thông Đa phương tiện, Đại học FPT Đà Nẵng gồm: Nguyễn Thị Phương Na (Trưởng dự án), Nguyễn Ngọc Mai Chi (SN 2003), Trần Nguyễn Quang Vinh (SN 2003), Trần Bảo Trúc (SN 2004) và Lê Thị Thanh Trung (SN 2003) tiến hành khảo sát thực địa tại hai thôn Tà Lang và Giàn Bí (phường Hải Vân) nơi tập trung đông đồng bào Cơ Tu sinh sống. Qua khảo sát, nhóm nhận ra nhiều vấn đề cấp bách, từ đó, dự án “Cơ Tu Gether: Một vòng bản nhỏ, ngàn câu chuyện lớn” ra đời.
Tháng 9/2025, dự án chính thức khởi động, chia thành 3 giai đoạn, trong đó kết hợp truyền thông trên các nền tảng số (Facebook, TikTok, Instagram, YouTube, Pinterest) và các hoạt động trải nghiệm trực tiếp, tạo điều kiện để mọi người tiếp cận văn hóa Cơ Tu một cách toàn diện.
Theo anh ALăng Như, Giám đốc Hợp tác xã và Du lịch cộng đồng thôn Tà Lang - Giàn Bí, dự án “Cơ Tu Gether” được thực hiện bởi các bạn trẻ đang là sinh viên nhưng có sự đầu tư chỉnh chu, nghiêm túc. Qua đó, chứng tỏ một điều rất đáng mừng: Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, vẫn có nhiều người trẻ chủ động tìm về các giá trị truyền thống, tri thức dân gian, đau đáu tìm cách gìn giữ và lan tỏa những nét đẹp ấy.
“Người trẻ với sự nhanh nhạy về công nghệ, truyền thông có rất nhiều lợi thế trong việc quảng bá văn hóa truyền thống. Mong rằng ngày càng có nhiều người trẻ quan tâm đến văn hóa bản địa, chung tay đưa các giá trị truyền thống vươn xa. Từ đó, giúp nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến văn hóa Cơ Tu, mở ra tiềm năng du lịch và tạo thêm việc làm cho đồng bào Cơ Tu”, anh ALăng Như kỳ vọng.
