Lấn chiếm lòng kênh thoát lũ
Ghi nhận tại kênh thoát lũ của hồ Sông Quao (đoạn qua xã Hàm Thuận và Hàm Thuận Bắc) vào những ngày đầu tháng 7, nhiều đoạn sông bị bồi lắng, thu hẹp; cây cối mọc lấn dòng. Đáng chú ý, tại đoạn qua xã Hàm Thuận Bắc có hai hộ kinh doanh ăn uống đặt bàn ghế gần dòng nước, chung quanh kênh làm cản trở dòng chảy.
Cũng tại đây, người dân xây cầu nông thôn bắc ngang qua kênh khiến dòng nước thoát kém. Đã từng bị thiệt hại hoa màu do xả lũ, anh Nguyễn Thanh Phong (thôn Phú Thái, xã Hàm Thuận Bắc) bức xúc cho biết, mùa mưa năm ngoái, hồ Sông Quao xả lũ, nước thoát không kịp, làm ngập toàn bộ khu vực quanh đây. Cũng may nước lên chậm, người dân hỗ trợ mang tài sản có giá trị đưa lên vị trí khô ráo.
Còn gần 1 ha hoa màu gồm thanh long, bắp… bị hư hại, với tổng thiệt hại khoảng 40 triệu đồng. Tương tự, suối thoát lũ của hồ Đu Đủ (xã Hàm Kiệm) có nhiều đoạn bị người dân xây cầu tạm, dùng ống cống để nước chảy qua; kè bị lấn chiếm. Mưu sinh bên cạnh hồ hơn 10 năm, nông dân Nguyễn Văn Tài (thôn Phú Thọ) cho hay, trước đây khu vực này chưa từng xảy ra ngập úng do mưa hoặc xả lũ, tuy nhiên, hai năm qua bị ngập liên tục.
Cuối tháng 8/2024, trận mưa lớn đã làm ngập hàng chục héc-ta thanh long đang ra trái gây thiệt hại toàn bộ. Sau này, chính quyền địa phương thông tin, nguyên nhân ngập là do suối thoát lũ bị “xâm phạm” làm dòng chảy bị thu hẹp. Tại suối thoát lũ của hồ Tân Lập, có một số vị trí đoạn khu phố Nam Trung (xã Hàm Thuận Nam) đã bị người dân lấn khoảng một nửa dòng suối để xây dựng đường nông thôn.
Khu vực cầu Khu hành chínhkhu dân cư, nhiều nhà dân lấn chiếm đất suối để cơi nới nhà, làm hẹp dòng chảy. Chính vì vậy, năm 2024 hồ xả lũ, nước thoát không kịp, gây ngập khoảng 1m nước khiến cho nhiều diện tích cây trồng bị thiệt hại. Tương tự, suối thoát lũ của Hồ Sông Dinh 3 bị lấn chiếm, suối thoát lũ của hồ Lòng Sông (qua xã Tuy Phong, xã Liên Hương) bị xói lở, đất đá bồi lấp dưới lòng sông do tình trạng khai thác cát; suối thoát lũ của hồ Đá Bạc (qua xã Vĩnh Hảo) có một số hộ dân làm bờ bao sản xuất muối làm hẹp dòng chảy. Bên cạnh đó, hồ Sông Lũy (xã Phan Sơn) có hơn 20 hộ dân dựng lều, phát quang đồi để trồng cây; làm nhà phao, lồng bè nuôi thủy sản và đánh bắt cá, tiềm ẩn nguy hiểm chết người.
Cần xử lý dứt điểm vi phạm
Theo Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận, tình trạng lấn chiếm các công trình thủy lợi đã xảy ra từ nhiều năm trước. Hằng năm, công ty kiểm tra hành lang bảo vệ công trình thủy lợi không để xảy ra tình trạng lấn chiếm.
Những trường hợp vi phạm không hợp tác, công ty đã liên hệ chính quyền địa phương trực tiếp đến hiện trường phối hợp lập biên bản và tuyên truyền, giải quyết theo quy định, nhưng tình trạng nêu trên vẫn còn tái diễn. Tính đến cuối năm 2024, trên địa bàn công ty quản lý có 156 vụ lấn chiếm công trình thủy lợi chưa xử lý, 139 vụ đã gửi kiến nghị địa phương hỗ trợ xử lý.
Theo Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Bắc, địa phương đã xử phạt các hộ kinh doanh trên suối thoát lũ và không cho buôn bán lấn chiếm trong khu vực này; vận động người dân dọn dẹp cây cối, nạo vét lòng suối để nước tiêu thoát nhanh hơn. Đồng thời, địa phương đã làm ống cống lớn hơn dưới các cầu nông thôn bắc qua suối thoát lũ để dòng nước thoát nhanh.
Ông Lê Thế Trung Kiên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Nam cho biết, địa phương sẽ xử phạt các hộ dân lấn chiếm kênh thoát lũ và buộc phải trả lại hiện trạng ban đầu. Cùng với đó, đơn vị cũng đang triển khai xây dựng kênh thoát lũ riêng của địa phương nhằm tăng thêm khả năng tiêu thoát nước vào mùa mưa.
Đồng chí Mai Hồng Đăng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phan Sơn cho biết, địa phương sẽ kiểm tra các hoạt động trên hồ Sông Lũy để có phản hồi, thông tin lại. Tuy nhiên, nhiều ngày sau, chúng tôi liên hệ nhiều lần qua điện thoại với đồng chí nhưng máy bận, nhắn tin cũng không có hồi đáp. Trong khi đó, trên lòng hồ Sông Lũy vẫn còn các hộ dân đang sinh sống.
Ông Hồ Đắc Nghĩa, Phó Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận cho biết, Luật Thủy lợi cấm lấn chiếm, sử dụng đất trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi; đối với các hộ không có giấy phép sử dụng đất, đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét xử phạt, kiểm kê, có phương án bồi thường (nếu có) và di dời theo quy định.
Do đó, hơn 20 hộ đang sinh sống, hoạt động tại hồ Sông Lũy buộc phải di dời. Công ty nhiều lần phối hợp làm việc với chính quyền địa phương kiểm tra, tuyên truyền vận động các hộ dân di dời ra khỏi lòng hồ, nhưng đến nay vẫn chưa xử lý dứt điểm, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý vận hành công trình.
