Ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học

Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)
Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)

Việt Nam là quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhưng đang đối mặt nhiều thách thức do suy giảm hệ sinh thái, nạn săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, tác động của biến đổi khí hậu... Điều này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của các cơ quan chức năng và toàn xã hội bằng hành động thiết thực để bảo tồn đa dạng sinh học hiệu quả.

Chung tay bảo vệ nguồn gien quý

Điều phối viên Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển Lã Quang Trung chia sẻ: “Voọc mông trắng là loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, sinh sống ở các vùng núi đá vôi một số tỉnh, thành phố phía bắc như: Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa…

Trước đây, do áp lực săn bắn cho nên loài linh trưởng này ở nhiều nơi đã tuyệt chủng. Tại rừng đặc dụng Hương Sơn (Hà Nội), trước đây là nơi phân bố chính của voọc mông trắng nhưng đến năm 2015 gần như không còn ghi nhận loài này sinh sống. Đến năm 2022, Trung tâm và Chi cục Kiểm lâm Hà Nội tổ chức điều tra, khảo sát, phát hiện một đàn với năm cá thể. Trung tâm phối hợp địa phương thành lập tổ gồm hai người, tuần tra từ 10-15 ngày/tháng nhằm theo dõi, giám sát tình trạng đàn voọc và kịp thời phát hiện, báo cáo cơ quan chức năng những nguy cơ xâm hại. Sau thời gian được bảo vệ, đến nay đàn linh trưởng này đã tăng lên 14 cá thể”.

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho biết, rùa Trung Bộ là một trong những loài rùa cạn nguy cấp nhất tại Việt Nam. Vào cuối thập niên 1980, loài này gần như biến mất ngoài tự nhiên do nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Sự suy giảm nhanh chóng đã đặt loài này trước nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên. Năm 2000, Trung tâm Bảo tồn rùa (Vườn quốc gia Cúc Phương) phối hợp Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á (ATP) nhân nuôi bảo tồn với quần thể ban đầu 18 cá thể. Nhờ các biện pháp chăm sóc, quản lý di truyền và nhân nuôi sinh sản có kiểm soát, đến nay gần 600 cá thể được gây nuôi thành công. Cùng với đó, khoảng 80 cá thể được tái thả ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (Đắk Lắk) nhằm từng bước khôi phục quần thể trong tự nhiên.

Vườn quốc gia Cát Bà (thành phố Hải Phòng) là nơi có tính đa dạng sinh học cao với ba hệ sinh thái là rừng, đất ngập nước và biển. Đây là nơi cư trú của 4.120 loài động, thực vật, trong đó có 156 loài đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm. Đáng chú ý, voọc Cát Bà là loài đặc hữu của Việt Nam, được phân hạng ở mức cực kỳ nguy cấp do trên đảo chỉ còn 90 cá thể và bị chia thành bảy nhóm tách biệt. Theo Giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Nguyễn Văn Thịu: “Vườn quốc gia đang nỗ lực phối hợp các cơ quan chức năng, tổ chức quốc tế, cộng đồng nhằm bảo vệ đa dạng sinh học nói chung và voọc Cát Bà nói riêng thông qua thiết lập các khu bảo vệ nhất là vùng sống của loài này. Đồng thời, chúng tôi duy trì các tổ bảo vệ rừng tại địa phương với nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ rừng, nhất là khu vực có voọc sinh sống; trợ giúp các hộ bảo vệ voọc; tuyên truyền, giáo dục bảo tồn cho người dân địa phương”.

Kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học

Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến nay Việt Nam có 181 khu bảo tồn thiên nhiên với diện tích hơn 2,67 triệu héc-ta. Tỷ lệ che phủ rừng tiếp tục được duy trì ổn định hơn 42%, góp phần quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu và hấp thụ các-bon. Nhiều hệ sinh thái quan trọng như rừng ngập mặn, đất ngập nước nội địa, rạn san hô, cỏ biển và vùng ven biển đang từng bước được phục hồi.

Cùng với đó, nhiều chương trình bảo tồn loài nguy cấp được triển khai hiệu quả, trong đó số lượng rùa biển sinh sản tại Côn Đảo tăng hơn 40% giai đoạn 2020-2022. Hơn nữa, công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp tiếp tục được tăng cường thông qua các chương trình cứu hộ, nhân nuôi bảo tồn, tái thả về tự nhiên, kiểm soát buôn bán trái phép động vật hoang dã và phục hồi sinh cảnh. Việt Nam đang thúc đẩy lồng ghép đa dạng sinh học vào các chiến lược và quy hoạch phát triển quốc gia, ngành, địa phương nhằm góp phần giảm đến mức thấp nhất tác động đến hệ sinh thái...

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho rằng, nước ta là một trong 16 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhất thế giới khi sở hữu hệ sinh thái phong phú cùng nguồn tài nguyên sinh vật đặc biệt đa dạng. Hiện nay, nước ta ghi nhận hơn 51.400 loài động, thực vật, trong đó nhiều loài mang tính đặc hữu cao và có giá trị bảo tồn toàn cầu, tiêu biểu như voọc mũi hếch Bắc Bộ, sao la, gà lôi lam mào trắng.

Dù sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú nhưng xu hướng suy giảm vẫn diễn ra. Các nghiên cứu cho thấy nhiều loài đặc hữu tại dãy Trường Sơn có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên trong vòng 10-15 năm tới rất cao nếu các mối đe dọa không được kiểm soát; quần thể nhiều loài thú và chim trong các khu bảo tồn hiện ở mức thấp.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết, thời gian tới cần thống nhất nhận thức và hành động để ứng xử có trách nhiệm với đa dạng sinh học; tiếp tục hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu quốc gia về đa dạng sinh học; tăng cường lồng ghép đa dạng sinh học với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp dựa vào thiên nhiên.

Bên cạnh đó, cần triển khai hiệu quả các chiến lược, chính sách bảo tồn đa dạng sinh học, chú trọng phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, nhất là rừng, đất ngập nước, hệ sinh thái biển. Đồng thời, chúng ta cần bảo tồn các loài nguy cấp, quý, hiếm và thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững gắn bảo tồn đa dạng sinh học; tăng cường kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học, ngăn chặn khai thác tài nguyên và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, huy động mọi nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế để bảo tồn và phục hồi đa dạng sinh học.

Có thể bạn quan tâm

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

Hôm nay, thời tiết trên cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc xuất hiện mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa lớn. Miền Trung vẫn còn nắng nóng ở nhiều khu vực nhưng đã bắt đầu xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng ban ngày, chiều tối tiếp tục có mưa dông rải rác.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 4 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hà Nội triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, việc triển khai Đề án được thực hiện từ ngày 1/7/2026, nhưng không triển khai đồng loạt trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

Hiện nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, quản lý chất thải, năng lượng và giao thông, nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).

Ảnh minh họa. (Ảnh: HOÀNG ANH)

Sớm hoàn thiện quy định kiểm soát phát thải khí nhà kính

Để đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 như cam kết tại COP26, Việt Nam đã có những chuẩn bị và triển khai một cách toàn diện. Hệ thống văn bản pháp luật được ban hành đã thiết lập nghĩa vụ kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính cho toàn bộ nền kinh tế. 

Hồ điều hòa Phú Đô là 1 trong các dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư hơn 1.166 tỷ đồng dự tính về đích đầu tháng 7/2026.

Hà Nội quyết liệt đưa các công trình hồ điều hòa khẩn cấp về đích

Những ngày trung tuần tháng 6/2026, trên các công trường xây dựng hồ điều hòa khu vực phía tây Thủ đô, không khí thi công diễn ra khẩn trương, liên tục. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của thành phố Hà Nội chủ động ứng phó thời tiết cực đoan, từng bước xử lý các điểm úng ngập, bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa bão năm 2026.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 13/6/2026: Bắc Bộ có nắng nóng cục bộ, Trung Bộ khô nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 13/6/2026: Bắc Bộ có nắng nóng cục bộ, Trung Bộ khô nóng gay gắt

Ngày mới hôm nay, Bắc Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối xuất hiện mưa dông cục bộ. Trong khi đó, miền Trung tiếp tục trải qua đợt khô nóng diện rộng với cảm giác oi rát kéo dài. Còn tại cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mưa dông chiều tối vẫn xuất hiện rải rác do tác động của gió mùa Tây Nam.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 13/6/2026: Khô nóng diện rộng bao trùm Trung Bộ, Bắc Bộ gia tăng oi nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 13/6/2026: Khô nóng diện rộng bao trùm Trung Bộ, Bắc Bộ gia tăng oi nóng

Miền Bắc duy trì trạng thái ngày nắng, có nơi nắng nóng, riêng vùng núi xuất hiện mưa dông rải rác về chiều tối. Trong khi đó, miền Trung tiếp tục trải qua đợt khô nóng diện rộng. Ở phía Nam, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông vào chiều tối, cục bộ có nơi kèm thời tiết cực đoan.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã đề nghị các địa phương chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Từ chiều tối 14/6 đến đêm 16/6, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng. Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã đề nghị các địa phương chủ động triển khai các biện pháp ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Cảnh báo nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ; mưa cường suất lớn tại vùng núi và trung du Bắc Bộ

Dự báo, ngày 13-14/6, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất từ 35-37 độ C, có nơi trên 38 độ C. Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo nguy cơ mưa cường suất lớn (>100mm/3 giờ) từ chiều tối 14/6 đến đêm 16/6 tại khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/6/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trở lại, Nam Bộ mưa dông về chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/6/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trở lại, Nam Bộ mưa dông về chiều tối

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì trạng thái nắng gián đoạn ban ngày, chiều tối và tối có mưa rào, dông rải rác. Trung Bộ thời tiết khá ổn định với ngày nắng kéo dài, chỉ xuất hiện mưa cục bộ vài nơi vào chiều tối. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nắng ban ngày, mưa dông về chiều tối do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.