Ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học

Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)
Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)

Việt Nam là quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhưng đang đối mặt nhiều thách thức do suy giảm hệ sinh thái, nạn săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, tác động của biến đổi khí hậu... Điều này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của các cơ quan chức năng và toàn xã hội bằng hành động thiết thực để bảo tồn đa dạng sinh học hiệu quả.

Chung tay bảo vệ nguồn gien quý

Điều phối viên Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển Lã Quang Trung chia sẻ: “Voọc mông trắng là loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, sinh sống ở các vùng núi đá vôi một số tỉnh, thành phố phía bắc như: Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa…

Trước đây, do áp lực săn bắn cho nên loài linh trưởng này ở nhiều nơi đã tuyệt chủng. Tại rừng đặc dụng Hương Sơn (Hà Nội), trước đây là nơi phân bố chính của voọc mông trắng nhưng đến năm 2015 gần như không còn ghi nhận loài này sinh sống. Đến năm 2022, Trung tâm và Chi cục Kiểm lâm Hà Nội tổ chức điều tra, khảo sát, phát hiện một đàn với năm cá thể. Trung tâm phối hợp địa phương thành lập tổ gồm hai người, tuần tra từ 10-15 ngày/tháng nhằm theo dõi, giám sát tình trạng đàn voọc và kịp thời phát hiện, báo cáo cơ quan chức năng những nguy cơ xâm hại. Sau thời gian được bảo vệ, đến nay đàn linh trưởng này đã tăng lên 14 cá thể”.

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho biết, rùa Trung Bộ là một trong những loài rùa cạn nguy cấp nhất tại Việt Nam. Vào cuối thập niên 1980, loài này gần như biến mất ngoài tự nhiên do nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Sự suy giảm nhanh chóng đã đặt loài này trước nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên. Năm 2000, Trung tâm Bảo tồn rùa (Vườn quốc gia Cúc Phương) phối hợp Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á (ATP) nhân nuôi bảo tồn với quần thể ban đầu 18 cá thể. Nhờ các biện pháp chăm sóc, quản lý di truyền và nhân nuôi sinh sản có kiểm soát, đến nay gần 600 cá thể được gây nuôi thành công. Cùng với đó, khoảng 80 cá thể được tái thả ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (Đắk Lắk) nhằm từng bước khôi phục quần thể trong tự nhiên.

Vườn quốc gia Cát Bà (thành phố Hải Phòng) là nơi có tính đa dạng sinh học cao với ba hệ sinh thái là rừng, đất ngập nước và biển. Đây là nơi cư trú của 4.120 loài động, thực vật, trong đó có 156 loài đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm. Đáng chú ý, voọc Cát Bà là loài đặc hữu của Việt Nam, được phân hạng ở mức cực kỳ nguy cấp do trên đảo chỉ còn 90 cá thể và bị chia thành bảy nhóm tách biệt. Theo Giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Nguyễn Văn Thịu: “Vườn quốc gia đang nỗ lực phối hợp các cơ quan chức năng, tổ chức quốc tế, cộng đồng nhằm bảo vệ đa dạng sinh học nói chung và voọc Cát Bà nói riêng thông qua thiết lập các khu bảo vệ nhất là vùng sống của loài này. Đồng thời, chúng tôi duy trì các tổ bảo vệ rừng tại địa phương với nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ rừng, nhất là khu vực có voọc sinh sống; trợ giúp các hộ bảo vệ voọc; tuyên truyền, giáo dục bảo tồn cho người dân địa phương”.

Kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học

Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến nay Việt Nam có 181 khu bảo tồn thiên nhiên với diện tích hơn 2,67 triệu héc-ta. Tỷ lệ che phủ rừng tiếp tục được duy trì ổn định hơn 42%, góp phần quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu và hấp thụ các-bon. Nhiều hệ sinh thái quan trọng như rừng ngập mặn, đất ngập nước nội địa, rạn san hô, cỏ biển và vùng ven biển đang từng bước được phục hồi.

Cùng với đó, nhiều chương trình bảo tồn loài nguy cấp được triển khai hiệu quả, trong đó số lượng rùa biển sinh sản tại Côn Đảo tăng hơn 40% giai đoạn 2020-2022. Hơn nữa, công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp tiếp tục được tăng cường thông qua các chương trình cứu hộ, nhân nuôi bảo tồn, tái thả về tự nhiên, kiểm soát buôn bán trái phép động vật hoang dã và phục hồi sinh cảnh. Việt Nam đang thúc đẩy lồng ghép đa dạng sinh học vào các chiến lược và quy hoạch phát triển quốc gia, ngành, địa phương nhằm góp phần giảm đến mức thấp nhất tác động đến hệ sinh thái...

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho rằng, nước ta là một trong 16 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhất thế giới khi sở hữu hệ sinh thái phong phú cùng nguồn tài nguyên sinh vật đặc biệt đa dạng. Hiện nay, nước ta ghi nhận hơn 51.400 loài động, thực vật, trong đó nhiều loài mang tính đặc hữu cao và có giá trị bảo tồn toàn cầu, tiêu biểu như voọc mũi hếch Bắc Bộ, sao la, gà lôi lam mào trắng.

Dù sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú nhưng xu hướng suy giảm vẫn diễn ra. Các nghiên cứu cho thấy nhiều loài đặc hữu tại dãy Trường Sơn có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên trong vòng 10-15 năm tới rất cao nếu các mối đe dọa không được kiểm soát; quần thể nhiều loài thú và chim trong các khu bảo tồn hiện ở mức thấp.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết, thời gian tới cần thống nhất nhận thức và hành động để ứng xử có trách nhiệm với đa dạng sinh học; tiếp tục hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu quốc gia về đa dạng sinh học; tăng cường lồng ghép đa dạng sinh học với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp dựa vào thiên nhiên.

Bên cạnh đó, cần triển khai hiệu quả các chiến lược, chính sách bảo tồn đa dạng sinh học, chú trọng phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, nhất là rừng, đất ngập nước, hệ sinh thái biển. Đồng thời, chúng ta cần bảo tồn các loài nguy cấp, quý, hiếm và thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững gắn bảo tồn đa dạng sinh học; tăng cường kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học, ngăn chặn khai thác tài nguyên và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, huy động mọi nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế để bảo tồn và phục hồi đa dạng sinh học.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên phân loại quần áo thu gom được theo tình trạng sử dụng. (Ảnh: NGỌC KHÁNH)

Học sinh Hà Nội lan tỏa lối sống xanh qua hoạt động thu gom, tái chế đồ cũ

Trong hai ngày 10 và 11/10, Dự án Striped Project tổ chức sự kiện “Lượm Đây II 2026” với chủ đề “Rosique” tại Trường tiểu học-trung học cơ sở Nguyễn Tuân (Thanh Xuân, Hà Nội). Sự kiện góp phần lan tỏa lối sống xanh, khuyến khích cộng đồng hình thành thói quen phân loại, tái sử dụng và tái chế các vật dụng đã qua sử dụng.

Ảnh: Zoom Earth.

Bão Isaias khiến 4 người thiệt mạng tại bang Florida, Mỹ

Chính quyền địa phương bang Florida (Mỹ) ngày 10/10 cho biết, ít nhất 4 người đã thiệt mạng và hàng trăm nghìn người chịu cảnh mất điện sau khi bão Isaias đổ bộ gần thành phố Destin thuộc bang Florida của Mỹ có sức gió mạnh cấp 2 duy trì tối đa 169km/giờ, sau đó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ có xu hướng cải thiện, mưa giảm, trưa chiều trời hửng nắng. Tại Trung Bộ, mưa vẫn xuất hiện ở một số khu vực, cục bộ có nơi mưa to, nhưng cường độ nhìn chung giảm dần. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa giảm vào ban ngày, chiều tối và đêm mưa dông có khả năng gia tăng trở lại.

(Ảnh minh họa: THÁI BÌNH)

Mưa lớn tại Trung Bộ sẽ giảm dần từ chiều mai, 11/10

Cơ quan khí tượng dự báo, từ đêm nay (10/10) đến sáng 11/10, khu vực từ phía nam tỉnh Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 30-70mm, cục bộ có nơi trên 130mm. Dự báo, từ chiều 11/10, mưa lớn tại Trung Bộ giảm dần.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có mưa do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp nhiễu động gió Đông. Đáng chú ý, khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi có mưa vừa, cục bộ mưa to đến rất to. Sang ngày mai, mưa tại nhiều nơi có xu hướng giảm. 

Cuộc họp cấp bộ trưởng trước thềm COP31 tại Fiji (Ảnh TÂN HOA XÃ)

Đẩy nhanh hành động về khí hậu

Các nhà lãnh đạo khu vực Thái Bình Dương kêu gọi các nước giàu nhanh chóng viện trợ tài chính nhằm giúp các nước này “sinh tồn” trước khủng hoảng khí hậu.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ, đặc biệt ở khu vực từ Quảng Trị đến Huế. Trong khi đó, mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng mở rộng; Bắc Bộ ngày có nắng đan xen, riêng khu vực Đông Bắc Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối tiếp tục có mưa.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Huế có mưa to đến rất to, trong khi mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng gia tăng, đặc biệt từ đêm mai. Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rải rác; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Tiến Đạt)

Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo trong lĩnh vực khí tượng-thủy văn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp như hiện nay, thiên tai cực đoan gia tăng cả về tần suất và cường độ, yêu cầu đối với công tác khí tượng-thủy văn ngày càng cao. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.