Ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học

Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)
Đàn voọc mông trắng trong rừng đặc dụng Hương Sơn, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và phát triển)

Việt Nam là quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhưng đang đối mặt nhiều thách thức do suy giảm hệ sinh thái, nạn săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, tác động của biến đổi khí hậu... Điều này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của các cơ quan chức năng và toàn xã hội bằng hành động thiết thực để bảo tồn đa dạng sinh học hiệu quả.

Chung tay bảo vệ nguồn gien quý

Điều phối viên Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển Lã Quang Trung chia sẻ: “Voọc mông trắng là loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, sinh sống ở các vùng núi đá vôi một số tỉnh, thành phố phía bắc như: Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa…

Trước đây, do áp lực săn bắn cho nên loài linh trưởng này ở nhiều nơi đã tuyệt chủng. Tại rừng đặc dụng Hương Sơn (Hà Nội), trước đây là nơi phân bố chính của voọc mông trắng nhưng đến năm 2015 gần như không còn ghi nhận loài này sinh sống. Đến năm 2022, Trung tâm và Chi cục Kiểm lâm Hà Nội tổ chức điều tra, khảo sát, phát hiện một đàn với năm cá thể. Trung tâm phối hợp địa phương thành lập tổ gồm hai người, tuần tra từ 10-15 ngày/tháng nhằm theo dõi, giám sát tình trạng đàn voọc và kịp thời phát hiện, báo cáo cơ quan chức năng những nguy cơ xâm hại. Sau thời gian được bảo vệ, đến nay đàn linh trưởng này đã tăng lên 14 cá thể”.

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho biết, rùa Trung Bộ là một trong những loài rùa cạn nguy cấp nhất tại Việt Nam. Vào cuối thập niên 1980, loài này gần như biến mất ngoài tự nhiên do nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Sự suy giảm nhanh chóng đã đặt loài này trước nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên. Năm 2000, Trung tâm Bảo tồn rùa (Vườn quốc gia Cúc Phương) phối hợp Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á (ATP) nhân nuôi bảo tồn với quần thể ban đầu 18 cá thể. Nhờ các biện pháp chăm sóc, quản lý di truyền và nhân nuôi sinh sản có kiểm soát, đến nay gần 600 cá thể được gây nuôi thành công. Cùng với đó, khoảng 80 cá thể được tái thả ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (Đắk Lắk) nhằm từng bước khôi phục quần thể trong tự nhiên.

Vườn quốc gia Cát Bà (thành phố Hải Phòng) là nơi có tính đa dạng sinh học cao với ba hệ sinh thái là rừng, đất ngập nước và biển. Đây là nơi cư trú của 4.120 loài động, thực vật, trong đó có 156 loài đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm. Đáng chú ý, voọc Cát Bà là loài đặc hữu của Việt Nam, được phân hạng ở mức cực kỳ nguy cấp do trên đảo chỉ còn 90 cá thể và bị chia thành bảy nhóm tách biệt. Theo Giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Nguyễn Văn Thịu: “Vườn quốc gia đang nỗ lực phối hợp các cơ quan chức năng, tổ chức quốc tế, cộng đồng nhằm bảo vệ đa dạng sinh học nói chung và voọc Cát Bà nói riêng thông qua thiết lập các khu bảo vệ nhất là vùng sống của loài này. Đồng thời, chúng tôi duy trì các tổ bảo vệ rừng tại địa phương với nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ rừng, nhất là khu vực có voọc sinh sống; trợ giúp các hộ bảo vệ voọc; tuyên truyền, giáo dục bảo tồn cho người dân địa phương”.

Kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học

Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến nay Việt Nam có 181 khu bảo tồn thiên nhiên với diện tích hơn 2,67 triệu héc-ta. Tỷ lệ che phủ rừng tiếp tục được duy trì ổn định hơn 42%, góp phần quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu và hấp thụ các-bon. Nhiều hệ sinh thái quan trọng như rừng ngập mặn, đất ngập nước nội địa, rạn san hô, cỏ biển và vùng ven biển đang từng bước được phục hồi.

Cùng với đó, nhiều chương trình bảo tồn loài nguy cấp được triển khai hiệu quả, trong đó số lượng rùa biển sinh sản tại Côn Đảo tăng hơn 40% giai đoạn 2020-2022. Hơn nữa, công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp tiếp tục được tăng cường thông qua các chương trình cứu hộ, nhân nuôi bảo tồn, tái thả về tự nhiên, kiểm soát buôn bán trái phép động vật hoang dã và phục hồi sinh cảnh. Việt Nam đang thúc đẩy lồng ghép đa dạng sinh học vào các chiến lược và quy hoạch phát triển quốc gia, ngành, địa phương nhằm góp phần giảm đến mức thấp nhất tác động đến hệ sinh thái...

Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam cho rằng, nước ta là một trong 16 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao nhất thế giới khi sở hữu hệ sinh thái phong phú cùng nguồn tài nguyên sinh vật đặc biệt đa dạng. Hiện nay, nước ta ghi nhận hơn 51.400 loài động, thực vật, trong đó nhiều loài mang tính đặc hữu cao và có giá trị bảo tồn toàn cầu, tiêu biểu như voọc mũi hếch Bắc Bộ, sao la, gà lôi lam mào trắng.

Dù sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú nhưng xu hướng suy giảm vẫn diễn ra. Các nghiên cứu cho thấy nhiều loài đặc hữu tại dãy Trường Sơn có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên trong vòng 10-15 năm tới rất cao nếu các mối đe dọa không được kiểm soát; quần thể nhiều loài thú và chim trong các khu bảo tồn hiện ở mức thấp.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết, thời gian tới cần thống nhất nhận thức và hành động để ứng xử có trách nhiệm với đa dạng sinh học; tiếp tục hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu quốc gia về đa dạng sinh học; tăng cường lồng ghép đa dạng sinh học với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp dựa vào thiên nhiên.

Bên cạnh đó, cần triển khai hiệu quả các chiến lược, chính sách bảo tồn đa dạng sinh học, chú trọng phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, nhất là rừng, đất ngập nước, hệ sinh thái biển. Đồng thời, chúng ta cần bảo tồn các loài nguy cấp, quý, hiếm và thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững gắn bảo tồn đa dạng sinh học; tăng cường kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học, ngăn chặn khai thác tài nguyên và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, huy động mọi nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế để bảo tồn và phục hồi đa dạng sinh học.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

Đêm nay, mưa bắt đầu gia tăng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do tác động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao. Sang ngày mai, nhiều nơi chuyển mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to; đợt mưa lớn được dự báo kéo dài đến hết ngày 21/8, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

(Ảnh minh họa: QUANG TIẾN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn tại Lai Châu

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trưa và chiều nay (17/8), tỉnh Lai Châu tiếp tục có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường thuộc địa phương trên.

Ảnh minh họa. (Ảnh: BM)

Hướng tới net zero từ những cuộc họp

Mỗi cuộc họp, hội nghị hay hội thảo đều phát sinh khí nhà kính từ các điện năng, điều hòa không khí, đi lại, ăn uống, in ấn và hàng loạt vật dụng phục vụ sự kiện.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 17/8: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nắng, từ đêm nay bước vào đợt mưa lớn trên 450mm

Dự báo, ngày 17/8, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục có mưa dông, Bắc Bộ và Trung Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng gay gắt. Từ đêm nay, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, cục bộ có nơi trên 450mm/đợt, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

Nắng nóng vẫn duy trì tại nhiều khu vực trong hôm nay, nhưng mưa lớn đang có xu hướng gia tăng từ chiều tối. Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh có khả năng xuất hiện mưa lớn diện rộng, cục bộ mưa rất to; trong khi Quảng Trị - Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ tiếp tục nắng nóng, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa dông rải rác.

(Ảnh minh họa)

Trung Bộ nắng nóng gay gắt trong 2 ngày tới, cảnh báo tình trạng kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt

Dự báo, ngày 16 và 17/8, khu vực từ Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng, phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk và Khánh Hòa tiếp tục có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Hiện nắng nóng diện rộng trên khu vực Trung Bộ có xu hướng giảm dần.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/8/2026: Nắng nóng tiếp tục ở miền Trung, Bắc Bộ chuẩn bị bước vào đợt mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/8/2026: Nắng nóng tiếp tục ở miền Trung, Bắc Bộ chuẩn bị bước vào đợt mưa lớn

Thời tiết ba miền đang có sự phân hóa rõ rệt: miền Bắc mưa dông về đêm trước khi bước vào đợt mưa lớn từ khoảng 18/8; miền Trung tiếp tục nắng nóng, có nơi trên 37 độ; trong khi Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chịu tác động của gió mùa Tây Nam mạnh, mưa dông xuất hiện nhiều nơi.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/8/2026: Mưa dông quay trở lại tại Bắc Bộ, Trung Bộ cục bộ vẫn có nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/8/2026: Mưa dông quay trở lại tại Bắc Bộ, Trung Bộ cục bộ vẫn có nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa - Hà Tĩnh giảm nóng khi mưa dông xuất hiện trở lại, cục bộ có nơi mưa to. Trong khi đó, từ Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi gay gắt; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 15/8/2026: Mưa gia tăng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ tiếp tục có dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 15/8/2026: Mưa gia tăng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ tiếp tục có dông

Đêm nay, mưa dông gia tăng tại Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, cục bộ có nơi mưa to. Sang ngày mai, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ giảm nóng, trong khi từ Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn còn nắng nóng; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục mưa dông vào chiều tối.