Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học

Việt Nam được đánh giá là một quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao của thế giới với nhiều khu vực bảo tồn có tầm quan trọng quốc tế, nhiều cảnh quan thiên nhiên độc đáo, nổi tiếng, các hệ sinh thái rừng, biển, đất ngập nước... phong phú cùng nhiều loài sinh vật nguy cấp, quý, hiếm, nguồn gien giá trị.

Chương trình quần thể rùa nguy cấp của Việt Nam và môi trường sống được bảo vệ, phát triển bền vững, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam.
Chương trình quần thể rùa nguy cấp của Việt Nam và môi trường sống được bảo vệ, phát triển bền vững, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam.

Đa dạng sinh học là nền tảng quan trọng bảo đảm cân bằng sinh thái, duy trì các chức năng hệ sinh thái thiết yếu phục vụ đời sống và phát triển kinh tế-xã hội, là lợi thế để phát triển bền vững các lĩnh vực trụ cột của nền kinh tế như nông nghiệp, thủy sản, y dược học cổ truyền và du lịch. Do vậy, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học đã được khẳng định là một nhiệm vụ quan trọng thể hiện trong chủ trương, chính sách của Đảng; trong Hiến pháp, pháp luật.

Nhiều bước tiến quan trọng, góp phần phát triển kinh tế-xã hội

Công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo của toàn hệ thống chính trị, do đó đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái và an ninh quốc gia. Hệ thống chính sách sách tiếp tục được đổi mới, hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý để bảo tồn toàn diện các thành phần của đa dạng sinh học, phát huy các giá trị của đa dạng sinh học phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Mạng lưới các khu bảo tồn thiên nhiên được mở rộng và quản lý ngày càng hiệu quả; công tác bảo tồn chuyển chỗ đã được xã hội hóa và mở rộng; công tác bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái biển, rừng, đất ngập nước được chú trọng góp phần cải thiện môi trường sinh thái, đa dạng sinh học.

Cùng với đó, nhiều loài động, thực vật quý, hiếm được bảo vệ và phục hồi; công tác thu thập, lưu giữ và sử dụng bền vững nguồn gen có nhiều tiến bộ; việc kiểm soát loài ngoại lai xâm hại, buôn bán trái phép động vật hoang dã và thúc đẩy tiếp cận nguồn gien, chia sẻ lợi ích được tăng cường thực hiện. Đáng chú ý, việc thực hiện các mô hình sinh kế bền vững, du lịch sinh thái chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần cải thiện sinh kế và thu hút sự tham gia của người dân trong công tác bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học.

Các ngành kinh tế nông, lâm nghiệp, thủy sản, y tế thực hiện các hoạt động khai thác, sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ tự nhiên đã chú trọng thực hiện yêu cầu bảo tồn đa dạng sinh học để đáp ứng các yêu cầu thương mại quốc tế. Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, cơ sở dữ liệu các khu ramsar Việt Nam, cơ sở dữ liệu an toàn sinh học, cơ sở dữ liệu di sản thiên nhiên Việt Nam đã được triển khai xây dựng.

Hoạt động hợp tác quốc tế về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học được đẩy mạnh, thể hiện trách nhiệm của quốc gia đối với quốc tế trong việc bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học toàn cầu, nhất là trong việc triển khai Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal năm 2022 và nhiều cam kết, thỏa thuận quốc tế khác về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Một số thách thức, giải pháp trong thời gian tới

Áp lực từ các hoạt động phát triển kinh tế-xã hội tới đa dạng sinh học gia tăng do nhu cầu sử dụng đất, mặt nước, mở rộng không gian cho các dự án phát triển kinh tế-xã hội, cùng với tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường khiến nhiều hệ sinh thái, các loài hoang dã bị đe dọa, suy giảm đến mức rất khó có thể phục hồi.

Đối tượng quản lý nhà nước chuyên ngành về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học liên quan nhiều ngành, lĩnh vực; quy định pháp luật, trách nhiệm quản lý nhà nước còn phân tán nên khó khăn trong việc thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Nguồn lực cho công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học còn hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; thiếu cơ chế để huy động nguồn lực tài chính từ xã hội.

Ý thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, người dân về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học vẫn còn hạn chế; tồn tại việc khai thác, tiêu thụ động, thực vật hoang dã và sử dụng tài nguyên đa dạng sinh học thiếu bền vững, chưa coi trọng bảo tồn đa dạng sinh học.

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đa dạng sinh học, cần thực hiện các giải pháp trọng tâm: Một là, tập trung rà soát, đề xuất sửa đổi Luật Đa dạng sinh học năm 2008 và quy định pháp luật có liên quan theo hướng thống nhất, đồng bộ về quan điểm, định hướng, mục tiêu và phương thức thực hiện đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, kịp thời thể chế hóa các cam kết quốc tế về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; thiết lập cơ chế điều phối liên ngành để nâng cao hiệu quả quản lý đa dạng sinh học.

Hai là, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và cải thiện cơ sở hạ tầng phục vụ quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học từ trung ương đến địa phương; bảo đảm việc thực hiện các nhiệm vụ theo phân cấp, phân quyền mới được vận hành thông suốt, kịp thời; nghiên cứu đề xuất các cơ chế huy động sự phối hợp, tham gia của các lực lượng quản lý chuyên trách (cảnh sát môi trường, biên phòng, kiểm lâm, kiểm ngư, quản lý thị trường, hải quan...), cộng đồng dân cư, doanh nghiệp, tổ chức quần chúng để bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Ba là, tập trung đẩy mạnh tổ chức thực hiện chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050; các quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; triển khai các nhiệm vụ, dự án trọng tâm, trọng điểm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để thực hiện chỉ tiêu được giao trong các chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án; triển khai thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm kê, quan trắc, xây dựng, hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về đa dạng sinh học.

Bốn là, chú trọng thực hiện công tác hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Năm là, nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, huy động nguồn lực tài chính cho công tác bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; ưu tiên bố trí nguồn lực cho việc thực hiện các nhiệm vụ, dự án trọng tâm, trọng điểm để đạt được các chỉ tiêu về đa dạng sinh học đã được xác định trong Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Sáu là, tăng cường hợp tác quốc tế, mở rộng quan hệ hợp tác song phương, đa phương về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo thành phố Hải Phòng thực hiện nghi thức giao xe ô tô phục vụ công tác chung cho các xã, phường, đặc khu trên địa bàn.

Hải Phòng thúc đẩy chuyển đổi xanh

Ngày 29/1/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng khóa I (nhiệm kỳ 2025-2030) ban hành Nghị quyết số 08 về chuyển đổi xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm tạo khuôn khổ chung, thống nhất để điều phối, tập trung nguồn lực cho chuyển đổi xanh trên phạm vi toàn thành phố sau hợp nhất.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 14/7: Bắc Bộ nắng nóng, oi bức; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa lớn cục bộ

Dự báo, ngày 14/7, thời tiết trên cả nước có sự phân hóa giữa các khu vực. Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ ngày nắng, mưa dông vào chiều tối và đêm; trong khi cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục là những khu vực có nguy cơ xảy ra mưa lớn cục bộ vào chiều tối và tối, đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Dây chuyền chế biến gạo của Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice). (Ảnh: ĐỨC AN)

Gỡ “nút thắt”, gia tăng lợi ích từ lúa phát thải thấp

Giai đoạn 2026-2030, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ tiếp tục mở rộng quy mô. Tuy nhiên, để Đề án mang lại hiệu quả kinh tế thực chất cho nông dân, cần sớm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải.

Tại xã Nậm Nèn, tỉnh Điện Biên mưa lớn trong những ngày qua đã cuốn trôi nhiều đường giao thông liên bản.

Điện Biên: Thêm bốn xã ghi nhận thiệt hại do mưa lớn

Thông tin mới cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Điện Biên, ảnh hưởng của mưa kéo dài từ đêm 11 đến cuối ngày 12/7 tiếp tục gây sạt lở đất thiệt hại về tài sản của nhà nước và nhân dân trên địa bàn bốn xã: Si Pa Phìn, Mường Mùn, Mường Ảng và Tuần Giáo.

Thời tiết nắng nóng bao trùm thủ đô Paris, Pháp. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nắng nóng cực đoan tiếp tục bao trùm Tây Âu

Đợt nắng nóng thứ ba kể từ đầu mùa Hè tiếp tục bao trùm nhiều nước Tây Âu, buộc chính quyền Pháp đóng cửa sớm nhiều điểm du lịch nổi tiếng, trong khi Italia, Tây Ban Nha và một số quốc gia Địa Trung Hải cũng đối mặt với nhiệt độ cao kéo dài, nguy cơ cháy rừng và hạn hán.

[Video] Bắc Bộ có khả năng xuất hiện xoáy thuận nhiệt đới, gây mưa lớn diện rộng từ ngày 19-23/7

[Video] Bắc Bộ có khả năng xuất hiện xoáy thuận nhiệt đới, gây mưa lớn diện rộng từ ngày 19-23/7

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, từ khoảng ngày 19-23/7, khu vực Bắc Bộ có khả năng chịu ảnh hưởng của một dải hội tụ nhiệt đới. Trên dải hội tụ này có nguy cơ hình thành xoáy thuận nhiệt đới (bão hoặc áp thấp nhiệt đới), gây ra một đợt mưa lớn trên diện rộng.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 12/7/2026: Bắc Bộ tiếp diễn mưa dông, cảnh giác nguy cơ lũ quét và sạt lở

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 12/7/2026: Bắc Bộ tiếp diễn mưa dông, cảnh giác nguy cơ lũ quét và sạt lở

Trong đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục có mưa dông, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức cao tại khu vực miền núi. Trong khi đó, Bắc Trung Bộ còn mưa, Trung và Nam Trung Bộ ít mưa hơn, ban ngày có nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục chịu tác động của gió mùa Tây Nam với mưa dông gia tăng vào chiều tối.

Mưa lớn chiều ngày 10/7 làm ngập nhiều ngõ phố ở khu vực Hà Nội.

Bắc Bộ tiếp tục có khả năng mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

Ngày 11/7, Cục Khí tượng Thủy văn cho biết, trong 5 ngày qua (từ 6-11/7), các tỉnh miền bắc liên tục chịu tác động của mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Tổng lượng mưa phổ biến từ 70-150mm; riêng các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai ghi nhận lượng mưa từ 100-200mm.