Lấp đầy những khoảng trống
Báo cáo từ Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ), sau hơn 10 năm triển khai xây dựng CSDL quốc gia về đất đai, cả nước đã đưa vào vận hành hơn 46 triệu thửa đất tại 495/696 đơn vị cấp huyện. 100% địa phương đã có dữ liệu kiểm kê, thống kê đất đai, gần một nửa số huyện hoàn thành CSDL quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, và khoảng 43% xây dựng được CSDL giá đất.
Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những khoảng trống lớn. Không ít địa phương vẫn quản lý song song hồ sơ giấy và hồ sơ số, dẫn tới chồng chéo, sai lệch. Báo cáo năm 2024 của Bộ cho thấy, còn tới hơn 1,5 triệu thửa đất trên phạm vi cả nước chưa được cập nhật biến động kịp thời vào CSDL. Hàng chục nghìn thửa đất đang trong tình trạng “ba không”: Không bản đồ địa chính chính quy, không hồ sơ đầy đủ, không cập nhật biến động. Đây là nguyên nhân khiến phát sinh nhiều tranh chấp, khiếu kiện, đồng thời cản trở việc minh bạch thị trường bất động sản.
Việc chưa kết nối đồng bộ với CSDL quốc gia về dân cư cũng khiến cho quá trình xác minh chủ sở hữu đất đai gặp khó khăn, mất thời gian, phát sinh thủ tục trùng lặp. Kinh nghiệm thực tiễn tại một số địa phương như Quảng Ninh, Đà Nẵng cho thấy, việc sớm hoàn thiện CSDL đất đai đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục từ 30-50% so với trước, đồng thời hạn chế đáng kể tình trạng hồ sơ tồn đọng.
Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu không có giải pháp mạnh, dữ liệu đất đai khó có thể trở thành nền tảng vững chắc cho chính quyền số. Sự chậm trễ trong số hóa, thiếu đồng bộ giữa các địa phương, cùng với nguy cơ mất an toàn hệ thống, đặt ra thách thức lớn cho quá trình cải cách hành chính. Trước tình hình đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch 151/KH-BCA-BTN&MT, chính thức triển khai thực hiện chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai (từ 1/9 đến 30/11/2025). Ngoài ra, các địa phương còn phải số hóa giấy tờ còn thiếu, gắn mã định danh cho từng thửa đất và kết nối đồng bộ với CSDL quốc gia về dân cư, cơ quan thuế, cùng các bộ, ngành liên quan.
Chiến dịch làm giàu, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai đặt mục tiêu rà soát, phân loại đất đai tại hơn 2.300 xã, phường, thị trấn trên cả nước thành 3 nhóm: Dữ liệu đã hoàn chỉnh, có thể sử dụng ngay; Dữ liệu cần chỉnh sửa, bổ sung hoặc xác thực thêm thông tin; Dữ liệu không sử dụng được, phải xây dựng lại hoàn toàn.
Hướng tới hệ thống dữ liệu “sạch” và hiện đại
Với sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương, chiến dịch được kỳ vọng là cơ sở để giải quyết nhanh gọn thủ tục hành chính, hỗ trợ định giá đất công khai, minh bạch, và tạo nền tảng tin cậy cho thị trường bất động sản phát triển ổn định.
Chiến dịch làm giàu, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai được coi là “cuộc tổng kiểm kê” toàn diện, nhằm đặt nền móng cho Hệ thống thông tin đất đai tập trung, thống nhất, đa mục tiêu. Đây là công cụ quan trọng để hoạch định chính sách, lập quy hoạch, bảo đảm sử dụng đất hiệu quả, gắn với yêu cầu phát triển bền vững.
Theo ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), các địa phương đẩy nhanh tiến độ chuẩn hóa, cập nhật và tích hợp dữ liệu đất đai vào hệ thống quốc gia không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp, chiến dịch hướng tới mục tiêu hoàn thành hệ thống thông tin quốc gia về đất đai vào năm 2026. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ trở thành nền tảng để xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiện đại, tạo điều kiện cho thị trường bất động sản vận hành lành mạnh.
