Thời tiết cực đoan khiến số người nhập viện vì các bệnh liên quan nắng nóng gia tăng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lao động ngoài trời và người cao tuổi có bệnh nền.
Cảnh báo vì sốc nhiệt
Tại nhiều bệnh viện lớn ở Hà Nội như Bệnh viện Nhi T.Ư, Bệnh viện Saint Paul, Bệnh viện Bạch Mai hay Bệnh viện Lão khoa T.Ư, các bác sĩ liên tục tiếp nhận bệnh nhân nhập viện trong tình trạng kiệt sức, sốc nhiệt, mất nước, đột quỵ hoặc bệnh mạn tính diễn biến nặng hơn do thời tiết khắc nghiệt. Theo ghi nhận tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi T.Ư những ngày nắng nóng cao điểm đang tiếp nhận khoảng 1.600-1.800 lượt bệnh nhi tới khám mỗi ngày, có thời điểm gần 2.000 lượt, chủ yếu liên quan các bệnh hô hấp, tiêu hóa, sốt virus và các tình trạng mất nước do thời tiết nóng kéo dài. Nhiều phụ huynh bế theo con nhỏ mệt lả vì sốt cao, tiêu chảy, viêm đường hô hấp hoặc rối loạn tiêu hóa.
Bé Nguyễn Gia Hân (18 tháng tuổi, phường Hà Đông, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục, nôn nhiều và mất nước. Chị Nguyễn Thu Trang, mẹ bé cho biết, hai ngày trước gia đình đưa con về quê, thời tiết nắng nóng khiến bé quấy khóc, ăn uống kém rồi sốt cao. “Ban đầu gia đình nghĩ con cảm nắng thông thường nên lau mát ở nhà. Nhưng đến đêm bé li bì, môi khô, không chịu uống nước nên phải đưa vào viện”, chị Trang kể.
Theo các bác sĩ, thời tiết nắng nóng khiến trẻ nhỏ rất dễ rơi vào tình trạng mất nước, rối loạn điện giải do cơ chế điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện.
TS, BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi T.Ư cho biết, số trẻ nhập viện vì các bệnh liên quan thời tiết nóng tăng rõ trong những ngày gần đây. “Nhiều trẻ vào viện trong tình trạng sốt cao, mệt lả, tiêu chảy, viêm hô hấp hoặc say nóng sau khi vui chơi ngoài trời quá lâu. Trẻ nhỏ mất nước rất nhanh nên nếu không phát hiện sớm có thể nguy hiểm”, bác sĩ Lâm cảnh báo. Theo bác sĩ, nhiều gia đình có thói quen cho trẻ ra ngoài vào giờ nắng gắt hoặc bật điều hòa nhiệt độ quá thấp khiến trẻ dễ bị sốc nhiệt, viêm đường hô hấp.
Tại Bệnh viện Đa khoa Saint Paul (Hà Nội), số ca cấp cứu do nắng nóng cũng tăng trong tuần qua. Đáng chú ý là nhiều trường hợp người lao động làm việc ngoài trời nhập viện vì kiệt sức, tụt huyết áp hoặc sốc nhiệt. Thí dụ, trường hợp ông Trần Văn Hùng (49 tuổi, công nhân xây dựng tại xã Hoài Đức, Hà Nội) được đưa vào cấp cứu trong tình trạng mệt lả, choáng váng, vã mồ hôi sau nhiều giờ làm việc dưới trời nắng. Người nhà cho biết, hôm đó công trường phải đổ bê-tông gấp nên ông Hùng làm việc liên tục từ sáng tới trưa. Đến khoảng 13 giờ, ông đột ngột ngã quỵ.
Ths, BS Lương Văn Chương, Trưởng Khoa Cấp cứu cho biết, bệnh nhân nhập viện với biểu hiện điển hình của say nóng: Thân nhiệt tăng cao, tụt huyết áp, mất nước nặng. “Nắng nóng kéo dài khiến cơ thể mất nước và rối loạn điện giải rất nhanh. Với người lao động ngoài trời, nguy cơ sốc nhiệt đặc biệt cao nếu làm việc liên tục dưới nắng mà không nghỉ ngơi, bù nước đầy đủ”, bác sĩ nói.
Theo các bác sĩ, sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm, có thể dẫn tới tổn thương não, suy đa tạng, thậm chí tử vong nếu cấp cứu chậm. Ghi nhận tại khu truyền dịch của bệnh viện, nhiều bệnh nhân nằm kín giường. Không ít người là shipper, công nhân xây dựng, lao động tự do… phải làm việc nhiều giờ dưới nền nhiệt cao. Một điều dưỡng cho biết, có ngày khoa tiếp nhận liên tục các ca mệt lả, tụt huyết áp, chóng mặt vì nắng nóng, đặc biệt vào khung giờ từ trưa đến chiều.
Không chỉ trẻ em hay người lao động ngoài trời, người cao tuổi cũng là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề trong các đợt nắng nóng.
Tại Bệnh viện Lão khoa T.Ư, nhiều bệnh nhân nhập viện vì huyết áp tăng vọt, đột quỵ, suy tim hoặc bệnh phổi mạn tính diễn biến nặng hơn. Cụ bà Phạm Thị Hòa (81 tuổi, phường Thanh Xuân, Hà Nội), có tiền sử tăng huyết áp và tim mạch, được người nhà đưa vào viện sau khi xuất hiện triệu chứng đau đầu dữ dội, khó thở, choáng váng. Con gái bệnh nhân cho biết, do thời tiết quá nóng nên cụ gần như ở trong phòng điều hòa cả ngày. Tuy nhiên, buổi sáng cụ ra ngoài tập thể dục sớm rồi trở về phòng lạnh ngay sau đó. “Bác sĩ nói cụ bị thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến huyết áp tăng mạnh”, người nhà cho biết.
PGS, TS, BS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa T.Ư cảnh báo, người cao tuổi có khả năng thích nghi với thời tiết kém hơn người trẻ, đặc biệt ở những người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh phổi mạn tính. “Nắng nóng kéo dài làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim, rối loạn điện giải và mất nước ở người già. Nhiều trường hợp nhập viện muộn nên diễn biến rất nặng”, PGS Trung Anh cho biết.
Theo các bác sĩ, không ít người cao tuổi có tâm lý “sợ tốn điện”, hạn chế dùng quạt, điều hòa dù thời tiết quá nóng. Điều này khiến cơ thể dễ kiệt sức, đặc biệt vào ban đêm.
Gia tăng đột quỵ, bệnh tim mạch
Tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ cho biết, số ca đột quỵ nhập viện có xu hướng tăng trong những ngày nhiệt độ ngoài trời lên cao. Trung bình mỗi ngày, trung tâm tiếp nhận khoảng 40-50 ca đột quỵ cấp cứu, trong đó nhiều trường hợp nhập viện vào thời điểm nắng nóng gay gắt, có bệnh nền tăng huyết áp, tim mạch hoặc đái tháo đường.
Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi lao động hoặc di chuyển ngoài trời nắng nóng kéo dài. Ths, BS Nguyễn Minh Anh, bác sĩ điều trị tại Trung tâm Đột quỵ cho biết, thời tiết nóng khiến cơ thể mất nước, máu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đặc biệt ở người có bệnh nền tăng huyết áp, tim mạch hoặc đái tháo đường. “Không ít bệnh nhân chủ quan với các dấu hiệu ban đầu như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi nên đến viện muộn, làm giảm cơ hội điều trị”, bác sĩ cho biết.
Theo khuyến cáo của các chuyên gia, trong những ngày nắng nóng cực đoan, người dân cần hạn chế ra ngoài vào thời điểm từ 10 giờ đến 16 giờ; uống đủ nước ngay cả khi chưa thấy khát; không làm việc liên tục dưới trời nắng trong thời gian dài. Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cần được theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như mệt lả, khó thở, đau đầu, sốt cao, lú lẫn hoặc mất ý thức; trẻ nhỏ bỏ bú, li bì, môi khô… thì phải đến bệnh viện ngay. Các bác sĩ cũng lưu ý, việc sử dụng điều hòa cần hợp lý, tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong nhà và ngoài trời.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, khu vực Bắc Bộ và Hà Nội có thể còn xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt trong thời gian tới.
Các chuyên gia y tế cho rằng, thời tiết cực đoan không còn là hiện tượng bất thường ngắn hạn mà đang trở thành nguy cơ sức khỏe cộng đồng ngày càng rõ rệt. Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn chủ quan với các dấu hiệu cảnh báo sớm của say nóng hoặc đột quỵ. Có những bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiệt nặng sau nhiều giờ làm việc ngoài trời nhưng trước đó chỉ nghĩ mình “mệt do nắng”. “Với thời tiết như hiện nay, chỉ cần chậm cấp cứu một chút cũng có thể nguy hiểm tới tính mạng”, Ths, BS Lương Văn Chương, Trưởng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Saint Paul, nói.
Khuyến cáo phòng bệnh trong nắng nóng: Uống đủ nước, không đợi khát mới uống; Hạn chế ra ngoài từ 10 giờ đến 16 giờ; Đội mũ, mặc quần áo thoáng khi ra nắng; Không để trẻ nhỏ, người già ở nơi kín nóng; Điều hòa nên duy trì 26-28oC; Người có bệnh nền cần uống thuốc đầy đủ, tái khám đúng hẹn.
