Sau hợp nhất, sáp nhập đơn vị hành chính, các trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh đã nhanh chóng ổn định tổ chức, làm tốt công tác khám, chữa bệnh ban đầu. Đồng thời, tăng cường công tác y tế dự phòng, tiếp tục khẳng định vai trò tuyến đầu trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Sơn Vĩ là xã biên giới đặc biệt khó khăn, cách trung tâm tỉnh khoảng 350 km, với hơn 3.300 hộ dân và gần 20.000 nhân khẩu, trong đó hơn 80% là đồng bào H’Mông; tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 50%, cận nghèo hơn 6%. Toàn xã có 51 thôn, trong đó 20 thôn giáp biên giới với tổng chiều dài đường biên hơn 41 km. Do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, giao thông cách trở, đi lại khó khăn cho nên công tác khám, chữa bệnh cho người dân luôn được chính quyền địa phương, cán bộ y tế xã quan tâm. Sau sắp xếp, Trạm Y tế xã Sơn Vĩ mới có 1 trạm chính và 2 điểm trạm, với 16 cán bộ, nhân viên, trong đó có 2 bác sĩ.
Ông Già Mí Vư, thôn Xín Phìn Chư, xã Sơn Vĩ cho biết, người dân trong thôn mong muốn, sau sắp xếp, sáp nhập, trạm y tế của xã sẽ có những đổi mới và sớm được đầu tư trang thiết bị khang trang, hiện đại hơn để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân địa phương. Theo y sĩ Nguyễn Văn Lượng, Phó trưởng Trạm Y tế xã Sơn Vĩ: “Trạm mới đi vào hoạt động, nhưng các nhiệm vụ chuyên môn vẫn được duy trì ổn định, bảo đảm phục vụ người dân không bị gián đoạn. Bên cạnh đó, để người dân không phải đi lại xa và được tiếp cận dịch vụ y tế ngay từ tuyến cơ sở, chúng tôi đã chủ động đề xuất bổ sung trang thiết bị như máy siêu âm, điện tim, xét nghiệm huyết học-sinh hóa-nước tiểu cùng các thiết bị khác”.
Trạm Y tế Phố Bảng, xã Phố Bảng có một trạm chính và 3 điểm trạm đặt tại các xã Phố Là, Phố Cáo, Lũng Thầu (trước đây) với 17 biên chế, phục vụ hơn 15.700 người dân thuộc địa bàn vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn. Ngay sau khi Trạm được giao về Ủy ban nhân dân xã quản lý từ tháng 1/2026, công tác chỉ đạo, điều hành bảo đảm thông suốt và ổn định. Bác sĩ Ma Văn Tiến, Trạm trưởng chia sẻ, hiện nay, khó khăn nhất là điểm trạm y tế chưa có bác sĩ thường trực. Do vậy, phòng khám mong muốn được tăng cường thêm các y, bác sĩ được đào tạo đúng chuyên ngành, ưu tiên lĩnh vực nội, ngoại, sản, nhi và các trang, thiết bị y tế hiện đại để phục vụ tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Theo thống kê sơ bộ, đến nay toàn tỉnh có 24 phòng khám đa khoa khu vực, 100 trạm y tế xã mới cùng 203 điểm trạm y tế. Việc duy trì các trạm, điểm y tế góp phần thu hẹp khoảng cách địa bàn, khắc phục tình trạng dân cư phân tán. Các cơ sở này cơ bản đáp ứng yêu cầu khám, chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khỏe nhân dân và triển khai hiệu quả các chương trình y tế dự phòng tại cộng đồng.
Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong chăm sóc sức khỏe nhân dân đã được thực hiện kịp thời hơn; người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại cơ sở, giảm chi phí đi lại, giảm áp lực cho tuyến trên. Đây là tiền đề quan trọng để từng bước nâng cao chất lượng y tế cơ sở, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới. Bên cạnh những thuận lợi bước đầu, vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình vận hành mô hình mới. Một trong những thách thức lớn nhất chính là tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao để hỗ trợ cho các tuyến xã. Qua rà soát, thống kê sơ bộ, toàn tỉnh có 124 trạm y tế xã, phường với tổng số 258 bác sĩ, bình quân chỉ có hơn 2 bác sĩ/trạm/xã; thậm chí, nhiều xã chỉ có một bác sĩ/trạm... Mặc dù triển khai và duy trì nhiều giải pháp đồng bộ, tuy nhiên những khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất cũng như sự đồng bộ trong quản lý hệ thống y tế cơ sở sau sáp nhập cũng đang là vấn đề đặt ra hiện nay.
Bác sĩ La Đăng Tái, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang cho biết: Cùng với việc sắp xếp tổ chức, tỉnh cũng đã xây dựng các lộ trình và giải pháp phù hợp, đáp ứng theo tiêu chí, điều kiện của trạm y tế cấp xã. Trong đó, tập trung công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực y tế được xem là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.
Để nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, nhất là y tế cơ sở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Sở Y tế đã chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn để cán bộ y tế cơ sở được nâng cao năng lực quản lý, chăm sóc sức khỏe cá nhân, cộng đồng một cách toàn diện; từng bước nâng cao hiệu quả chăm sóc, khám chữa bệnh ban đầu, góp phần giảm tải cho tuyến trên. Tuy vậy, ngành y tế cũng như chính quyền địa phương cần có những giải pháp tháo gỡ đồng bộ từ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đến các chính sách thu hút nhân lực, chuẩn hóa quy trình quản lý, tạo điều kiện để y tế cơ sở phát triển, xứng đáng với vị thế “người gác cổng” bảo vệ sức khỏe nhân dân.
