Nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo nội sinh

Hằng năm, khi Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), các quốc gia đều nhìn vào đó để thấy bức tranh phát triển dựa trên tri thức, khoa học và công nghệ của các nước.

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ 25-26/9/2025, ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tham quan các mô hình công nghệ của sinh viên Học viện Bưu chính viễn thông.
Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ 25-26/9/2025, ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tham quan các mô hình công nghệ của sinh viên Học viện Bưu chính viễn thông.

Chỉ số này đã trở thành công cụ tham chiếu quan trọng, giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, từ đó hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và tạo động lực cải cách. Những quốc gia có bước tiến nhanh trên bảng xếp hạng đều coi đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt, giúp nền kinh tế phục hồi sau khó khăn, duy trì tăng trưởng bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Thực tế, có đến 77% quốc gia thành viên WIPO đã dùng kết quả GII để thiết kế chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho quốc gia mình.

Gần 10 năm qua, Việt Nam đã bền bỉ cải thiện thứ hạng Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu. Từ vị trí 59 năm 2016, đến năm 2024 nước ta đã vươn lên hạng 44/133 nền kinh tế, năm 2025 tiếp tục duy trì hạng 44/139.

Việc duy trì thứ hạng này trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về đổi mới sáng tạo ngày càng khốc liệt cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, khẳng định con đường phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Đảng và Chính phủ đề ra là đúng đắn.

Năm nay, Việt Nam tiếp tục cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo (tập trung ở trụ cột Thể chế, Trình độ phát triển của thị trường và Trình độ phát triển của doanh nghiệp) và đầu ra đổi mới sáng tạo giữ vị trí cao hơn đầu vào (cải thiện ở các trụ cột Sản phẩm tri thức và công nghệ; Sản phẩm sáng tạo).

Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam luôn có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn so với mức độ phát triển phản ánh hiệu quả của các chính sách, nhất là thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam tiếp tục đứng đầu về nhập khẩu công nghệ cao, xuất khẩu công nghệ cao phản ánh chủ trương hội nhập, hấp thụ và lan tỏa công nghệ, giúp doanh nghiệp học hỏi, nâng cao năng suất, cải thiện năng lực cạnh tranh...

image-1.jpg
Lễ bấm nút Liên minh Hợp tác Sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ 25-26/9/2025 của ông Daren Tang (thứ 4 từ phải sang), Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO).

Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3, sau Singapore, Malaysia về thứ hạng Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu. Tuy nhiên, xếp hạng GII của Việt Nam vài năm gần đây có dấu hiệu chững lại. Điều đó cho thấy vai trò và đóng góp của đổi mới sáng tạo chưa tương xứng với mức độ phát triển quốc gia cũng như xu hướng chung của thế giới.

Các chỉ số về chất lượng quy định pháp luật và hiệu quả thực thi vẫn ở mức thấp; chi cho giáo dục, %/GDP giảm mạnh, tỷ lệ học sinh/giáo viên trung học, tỷ lệ sinh viên nước ngoài học tập trong nước đều ở mức thấp; hạ tầng công nghệ thông tin, bền vững sinh thái cũng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững…

Các chủ trương của Đảng trong các Nghị quyết gần đây như Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 59-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo và những chuyển biến tích cực, mạnh mẽ từ cuối năm 2024 trở lại đây được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá về khoa học, công nghệ.

Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam phải đặt mục tiêu nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo nội sinh, tập trung vào ba trụ cột then chốt là thể chế, nguồn nhân lực, hạ tầng khoa học, công nghệ.

Cần bảo đảm chính sách đi vào thực tiễn, từ ưu đãi dành cho hoạt động đổi mới sáng tạo, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đến cơ chế thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thủ tục hành chính cần được tinh gọn, minh bạch hơn, doanh nghiệp thật sự là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, cần gia tăng đầu tư cho R&D và đổi mới công nghệ trong khu vực doanh nghiệp, khuyến khích tư nhân, nhất là các start-up công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm trọng điểm hay khu công nghệ cao sẽ tạo nền tảng vững chắc cho đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, cần thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong chính quyền địa phương và các ngành dịch vụ trọng yếu.

Trên cơ sở Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu đã công bố, các địa phương cần chủ động nắm bắt xu hướng chung của quốc gia cũng như thế giới để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên cơ sở lợi thế của địa phương.

Bộ Khoa học và Công nghệ cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn, giúp các địa phương cách vận dụng Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu trong hoạch định chính sách và đánh giá hiệu quả thực hiện.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm : Chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, cát cứ và không tương thích

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm : Chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, cát cứ và không tương thích

Chiều 25/6, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo) tổ chức Phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo, chủ trì phiên họp.

[Video] Thời sự 24h ngày 25/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đất nước đang cần thanh niên nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn và cống hiến nhiều hơn

[Video] Thời sự 24h ngày 25/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đất nước đang cần thanh niên nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn và cống hiến nhiều hơn

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII; 1.255 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập trong 6 tháng đầu năm 2026; Ngày mai (26/6), Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, chính thức đi vào hoạt động; Đề xuất kéo dài miễn thuế với xăng dầu đến hết tháng 9.

Hồ Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. (Ảnh: Đăng Quang)

Hà Nội đề cao khả năng thực thi của chính sách

Chỉ sau gần hai tháng kể từ khi Luật Thủ đô 2026 được ban hành, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua tổng cộng 61 nghị quyết cụ thể hóa luật. Đây là bước đi nhanh chóng, quyết liệt, khẳng định quyết tâm biến khung pháp lý đặc thù thành động lực phát triển thực chất cho Thủ đô.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại cuộc làm việc. (Ảnh: Media Quốc hội)

Bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án luật trình Kỳ họp chuyên đề của Quốc hội

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo và thẩm tra phối hợp chặt chẽ, phải bảo đảm tiến độ các dự án luật, nghị quyết nhưng không được hạ thấp yêu cầu về chất lượng, không để tình trạng luật, nghị quyết mới ban hành đã nảy sinh bất cập, chồng chéo, không thể thực hiện.

Quang cảnh hội nghị.

Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng tổ chức đợt “chỉnh huấn” toàn diện

Nhằm cụ thể hóa việc quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị số 76/CT-BQP ngày 28/4/2026 của Bộ trưởng Quốc phòng về tăng cường công tác giáo dục chính trị và chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng tổ chức đợt sinh hoạt “chỉnh huấn” toàn diện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị

Chiều 25/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

Đại biểu tại hội thảo.

Hội thảo “Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng - Thực trạng và kinh nghiệm” nhận được hơn 120 bài tham luận

Sáng 25/6, tại Hà Nội, Trường Sĩ quan Chính trị Bộ Quốc phòng phối hợp Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Tiểu ban Quốc phòng-An ninh-Đối ngoại, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng-thực trạng và kinh nghiệm.