Theo đánh giá của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, qua hơn một năm triển khai, đề án bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực từ các mô hình điểm tại nhiều địa phương.
Những thay đổi trong kỹ thuật sản xuất như giảm lượng giống gieo sạ, tưới ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón cân đối, cơ giới hóa đồng bộ, quản lý rơm rạ và ứng dụng công nghệ số đã giúp giảm chi phí, nâng cao chất lượng hạt gạo, cải thiện thu nhập và đặc biệt là giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính.
Tuy nhiên, để những mô hình này có thể nhân rộng và lan tỏa trên quy mô lớn, cần có một hệ thống tổ chức sản xuất vững chắc, hiệu quả và thiết thực, gần gũi với nông dân.
 |
| Quang cảnh Diễn đàn. |
Các tổ chức trung gian tại cơ sở như lực lượng khuyến nông cộng đồng, các hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác chính là những mắt xích then chốt, đóng vai trò cầu nối giữa chủ trương chính sách và hoạt động thực tiễn trên đồng ruộng. Họ không chỉ giúp truyền tải kiến thức, kỹ thuật đến người nông dân, mà còn tham gia tổ chức lại sản xuất, xây dựng liên kết, điều phối chuỗi giá trị và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy vai trò của các tổ chức này vẫn chưa được phát huy đầy đủ. Lực lượng khuyến nông cộng đồng phần lớn chưa có cơ chế công nhận chính thức, hoạt động còn mang tính tự phát hoặc kiêm nhiệm. Các hợp tác xã nông nghiệp và tổ hợp tác vẫn gặp nhiều khó khăn về năng lực quản trị, cơ sở vật chất, tiếp cận vốn và liên kết thị trường.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận đúng đắn, đánh giá toàn diện và có giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực và vai trò của các tổ chức này trong việc triển khai hiệu quả đề án một triệu héc-ta lúa chất lượng cao và phát thải thấp.
Từ đánh giá này, Diễn đàn đã tập trung trao đổi, đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực và vai trò của tổ chức khuyến nông cộng đồng, hợp tác xã, tổ hợp tác trong triển khai đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Nhiều giải pháp được đề xuất tại diễn đàn như: Đào tạo và nâng cao năng lực; tăng cường liên kết chuỗi giá trị; xây dựng chính sách và khung pháp lý hỗ trợ; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý sản xuất…Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhiệp cũng đề xuất nhiều giải pháp hữu ích về quy trình canh tác bền vững; các giải pháp tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất và tiêu thụ lúa gạo theo hướng nâng cao chất lượng giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu; giải pháp phát huy vai trò hợp tác xã, tổ hợp tác trong thực hiện đề án…
 |
| Các đại biểu dự Diễn đàn trao đổi sử dụng thiết bị bay trong sản xuất lúa. |
Theo ông Võ Xuân Tân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hậu Giang, để triển khai thành công đề án này, sự vào cuộc đồng bộ của các ngành, các cấp, doanh nghiệp và đặc biệt là người nông dân là điều kiện tiên quyết. Trong đó, vai trò của các tổ khuyến nông cộng đồng được xác định là lực lượng nòng cốt, là cầu nối quan trọng giữa nhà khoa học-chính quyền-doanh nghiệp và nông dân.
Các tổ khuyến nông cộng đồng không chỉ hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là lực lượng thúc đẩy đổi mới tư duy sản xuất, hỗ trợ tổ chức lại sản xuất, hướng dẫn và giám sát việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, quản lý canh tác thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu tại cơ sở.
Do đó, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các tổ khuyến nông cộng đồng là một trong những giải pháp thiết thực, phục vụ tốt nhất cho mục tiêu của Đề án 1 triệu héc-ta lúa trong thời gian tới tại tỉnh Hậu Giang nói riêng và các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung.
