Nâng cao chất lượng quản lý đảng viên trong tình hình mới

Các đồng chí: Giáo sư, Tiến sĩ Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương; Trần Viết Cường, Vụ trưởng Vụ cơ sở Đảng, đảng viên, Ban Tổ chức Trung ương đồng chủ trì hội thảo. Cùng dự có đại diện lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu….

Hội thảo tập trung phân tích làm rõ những kết quả công tác quản lý đảng viên của các cấp ủy đảng thời gian qua; thảo luận khó khăn, vướng mắc đặt ra trong giai đoạn mới; đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý đảng viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh trong tình hình mới.

Dưới góc độ nghiên cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Cường, Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, trong hệ thống các nội dung của công tác xây dựng Đảng, quản lý đảng viên giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Nếu kết nạp đảng viên là bổ sung những nhân tố mới cho Đảng, giáo dục và rèn luyện là quá trình nâng cao chất lượng đảng viên, thì quản lý đảng viên chính là phương thức để tổ chức đảng nắm chắc đội ngũ, chủ động tác động, định hướng, phân công, kiểm tra, giám sát, đánh giá và phát huy vai trò của từng đảng viên.

Do vậy, trong tiến trình lãnh đạo, Đảng luôn quan tâm chỉ đạo sâu sát công tác quản lý đảng viên. Thời gian qua, các cấp ủy, tổ chức đảng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục, quản lý và rèn luyện cán bộ, đảng viên và đạt nhiều kết quả tích cực.

Tuy nhiên, trong điều kiện tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, đổi mới mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, công tác quản lý đảng viên đang đứng trước những yêu cầu mới cả về nhận thức, nội dung và phương thức.

Thống nhất cao với đòi hỏi đổi mới công tác quản lý đảng viên, nhiều đại biểu cho rằng trước hết cần quan tâm công tác tư tưởng đảng viên. Nâng cao nhận thức chính trị là giải pháp gốc rễ nhằm định hình bản lĩnh và động cơ phấn đấu cho đội ngũ đảng viên. Do vậy, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục đổi mới căn bản nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo hướng khoa học, thực tiễn và hiện đại. Lấy Quy định số 144-QĐ/TW, ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị quy định chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới làm thước đo cốt lõi để mỗi cán bộ, đảng viên tự giác tu dưỡng, “tự soi, tự sửa”, tự điều chỉnh hành vi ứng xử hằng ngày. Việc đăng ký và cam kết thực hiện chuẩn mực đạo đức phải được cụ thể hóa theo từng vị trí việc làm, chức trách được giao.

Từ thực tiễn lãnh đạo, đại diện lãnh đạo cấp ủy đảng cơ sở kiến nghị cần đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và phân công nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ chính là khâu đột phá để quản lý chặt chẽ từng đảng viên.

Đổi mới căn bản, toàn diện về nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, hướng dẫn của cấp trên, phù hợp với từng loại hình chi bộ, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào có tôn giáo, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Thực hiện nghiêm túc nền nếp sinh hoạt chi bộ định kỳ và sinh hoạt chuyên đề. Đưa nội dung tự phê bình và phê bình, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào kỳ sinh hoạt hằng tháng, kiên quyết khắc phục tính hình thức, nể nang, né tránh.

Quản lý chặt chẽ đảng viên từ nơi làm việc đến nơi cư trú cũng là giải pháp được nhiều đại biểu đề xuất. Các cấp ủy nghiên cứu tăng cường sự phối hợp giữa chi bộ nơi công tác và chi bộ nơi cư trú (theo Quy định 213-QĐ/TW) để kiểm soát lối sống, thái độ ứng xử với nhân dân, phát hiện sớm các biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" từ khi mới phát sinh.

Bên cạnh đó, phát huy sự giám sát của nhân dân và công khai, minh bạch. Thực hiện dựa vào dân để quản lý đảng viên theo hướng mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh, tố cáo, nhận xét của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội đối với cán bộ, đảng viên. Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong công tác đảng vụ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để đảng viên thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời giúp quần chúng dễ dàng giám sát sự nêu gương của đảng viên tại địa bàn dân cư.

Để thích ứng điều kiện các địa phương mở rộng không gian phát triển, nhiều nhà nghiên cứu kiến nghị về phương pháp quản lý theo đa không gian, linh hoạt theo cơ cấu lao động mới. Công tác quản lý đảng viên linh hoạt với sự di chuyển của lực lượng lao động, quản lý hiệu quả các nhóm đảng viên đặc thù ngày càng gia tăng như: Đảng viên làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp FDI; đảng viên làm việc xa nơi cư trú, làm việc tự do, làm việc từ xa; đảng viên ra nước ngoài học tập, lao động. Đẩy mạnh đổi mới phương thức sinh hoạt và kết nối, xây dựng cơ chế sinh hoạt đảng linh hoạt (kết hợp trực tiếp và trực tuyến khi cần thiết theo quy định) đối với các chi bộ đặc thù, giúp đảng viên vừa hoàn thành nghĩa vụ lao động, vừa không bị gián đoạn sinh hoạt đảng.

Trước yêu cầu nhiệm vụ mới, một số cấp ủy địa phương kiến nghị thể chế hóa nguyên tắc "sáu rõ, một xuyên suốt" thành công cụ quản lý chất lượng đảng viên thống nhất. Nâng cao chất lượng đảng viên phải được thực hiện theo hướng quản lý chất lượng toàn diện, đồng bộ từ đầu vào, quá trình rèn luyện đến kết quả thực hiện nhiệm vụ; kiên quyết sàng lọc, đưa ra khỏi Đảng những người không còn đủ tư cách.

Cần tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc "sáu rõ, một xuyên suốt" thành phương thức phân công, theo dõi và đánh giá phù hợp với từng nhóm đảng viên, bảo đảm mỗi đảng viên đang công tác có nhiệm vụ cụ thể, có kết quả để kiểm chứng.

Việc sử dụng dữ liệu và chỉ tiêu định lượng phải gắn với đánh giá định tính về phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín, ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm nêu gương, không thay thế đánh giá chính trị bằng đánh giá kỹ thuật.

Để thích ứng trước những tác động của khoa học, công nghệ, nhiều đại biểu cho rằng quản lý đảng viên không chỉ dừng lại ở các nội dung, phương pháp hành chính, thủ tục truyền thống mà đòi hỏi phải đổi mới theo hướng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Các cấp ủy đảng cần tiếp tục chuyển mạnh sang phương thức số hóa, liên thông. Đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống nhất về tổ chức đảng, đảng viên; nâng cao hiệu quả ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử; triển khai các mô hình "đảng viên số", "chi bộ số", "đảng bộ số" theo lộ trình đã xác định.

Quản trị trên nền tảng số phải đồng thời bảo đảm tính chính xác, an toàn, bảo mật; phân quyền truy cập, khai thác và sử dụng dữ liệu phù hợp; bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị; xác định rõ trách nhiệm cập nhật, kiểm tra, sử dụng và bảo vệ dữ liệu ở từng cấp, tránh số hóa hình thức hoặc tạo thêm tầng nấc thủ tục.

Trách nhiệm người đứng đầu cũng là một nội dung được hội thảo tập trung thảo luận. Một số đại biểu nêu ý kiến trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy cần gắn với kết quả thực chất tại địa phương, cơ quan, đơn vị, nhất là chất lượng sinh hoạt chi bộ, chất lượng đảng viên, công tác tạo nguồn, sàng lọc và mức độ hoàn thành các nhiệm vụ được giao.