Nắm 5 nguyên tắc này để tránh xảy ra biến cố sức khỏe khi trời lạnh sâu

Chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo những thời điểm dễ xảy ra biến cố về sức khỏe khi thời tiết lạnh sâu và chia sẻ 5 nguyên tắc "vàng" để phòng ngừa đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.

Phản ứng cơ thể khi trời lạnh sâu dễ mắc đột quỵ

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi nhiệt độ môi trường giảm xuống thấp, cơ thể con người có phản ứng mạch máu "co mình" giữ nhiệt, huyết áp tăng vọt.

Theo đó, khi gặp lạnh, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Chính sự co thắt này khiến lòng mạch hẹp lại, áp lực dòng máu tăng lên đột ngột (tăng huyết áp). Đây là yếu tố hàng đầu dẫn đến vỡ mạch máu (chảy máu não) hoặc bong tróc các mảng xơ vữa gây bít tắc.

Máu trở nên "đặc" hơn nhiệt độ thấp làm tăng độ nhớt của máu, khiến máu lưu thông khó khăn hơn (giống như dầu máy bị đông lại khi trời lạnh). Nếu cục máu đông này di chuyển lên não và mắc kẹt thì sẽ xảy ra nhồi máu não.

Đặc biệt, bác sĩ Dũng cảnh báo, nhiều người có thói quen uống rượu bia vì nghĩ rằng sẽ làm ấm người nhưng đây là quan niệm sai lầm.

"Cồn chỉ làm giãn mạch gây cảm giác ấm giả tạo, sau đó khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và huyết áp dao động dữ dội. Cộng thêm thói quen ít vận động, ăn nhiều đồ béo mùa lạnh... tất cả tạo thành một 'cơn bão hoàn hảo' cho đột quỵ", bác sĩ Dũng nói.

Những mốc thời gian dễ gây đột quỵ và cách phòng tránh

Bác sĩ Dũng lưu ý người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền (cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch,…), cần cẩn trọng vào các mốc thời gian để phòng tránh đột quỵ.

Sáng sớm khi vừa thức dậy là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, do chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong và ngoài phòng, cơ thể sẽ phản ứng thích nghi gây huyết áp thường tăng cao. Việc bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với luồng khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng.

Khi đi vệ sinh đêm, việc thay đổi môi trường từ chăn ấm ra nhà vệ sinh lạnh lẽo mà không mặc đủ ấm có thể là tác nhân gây co mạch đột ngột.

Việc tắm nước quá lạnh hoặc tắm quá muộn vào ban đêm cũng là yếu tố nguy cơ cao.

Để bảo vệ sức khỏe khi trời chuyển lạnh, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân phải giữ ấm cơ thể đúng cách. Mọi người lưu ý luôn mặc đủ ấm, đặc biệt là các vị trí quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài, đừng quên đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang.

Đặc biệt lưu ý nguyên tắc "chậm lại 3 phút". Khi thức dậy vào buổi sáng, mọi người không nên bước xuống giường ngay. Hãy nằm lại trên giường khoảng 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới từ từ ngồi dậy và mặc thêm áo ấm trước khi bước ra khỏi phòng.

Người có tiền sử cao huyết áp cần tuân thủ tuyệt đối việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.

Mọi người cần chú ý chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học: Hạn chế tối đa rượu bia và thuốc lá (rượu gây giãn mạch ảo, sau đó co mạch mạnh, rất nguy hiểm); giảm muối trong khẩu phần ăn; uống đủ nước (nước ấm), tránh ăn thức ăn quá lạnh.

Mọi người lưu ý nên tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà thay vì ra ngoài trời quá sớm khi sương muối còn nhiều.

Đột quỵ là một cấp cứu y tế tối khẩn cấp. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não sẽ bị chết đi nếu không được tái thông mạch máu kịp thời.

Vì thế, bác sĩ Dũng đặc biệt khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý chữa trị bằng các phương pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, ngón chân, cạo gió, cho uống nước chanh, hay uống các loại thuốc chưa được chứng minh hiệu quả,…. Những việc làm này chỉ làm mất đi thời gian vàng của bệnh nhân.

Lắng nghe cơ thể để nhận diện dấu hiệu FAST:

F (Face): Mặt có bị lệch, nhân trung bị lệch, khi cười một bên mặt bị xệ xuống?

A (Arm): Tay chân có bị yếu, tê bì, không nâng lên được?

S (Speech): Nói năng khó khăn, líu lưỡi, nói không rõ câu?

T (Time): Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên, hãy gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị đột quỵ.

Có thể bạn quan tâm

ELSA 2026 do Hội Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á (ELSA) phối hợp Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam và Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

ELSA 2026 tại Huế: Mở rộng không gian đổi mới phẫu thuật xâm lấn tối thiểu

Hội nghị khoa học Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á thường niên năm 2026 (ELSA 2026) diễn ra tại Huế, quy tụ hơn 800 đại biểu, chuyên gia, phẫu thuật viên trong nước, quốc tế. Hội nghị cập nhật kỹ thuật, mở ra những hướng tiếp cận mới về robot, trí tuệ nhân tạo và phẫu thuật thông minh, hướng tới nâng cao chất lượng điều trị.

Bệnh nhân phải nằm thở máy vì mắc uốn ván. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Đừng đợi cứng hàm, co cứng mới cảnh giác với uốn ván

Chỉ từ một vết xước sau cú ngã và một vết gai hoa giấy đâm vào chân, hai người bệnh 65 và 71 tuổi đã mắc uốn ván, phải trải qua nhiều ngày điều trị tích cực; một trường hợp cần mở khí quản, thở máy. Các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với những tổn thương da nhỏ, nhất là khi vết thương có nguy cơ nhiễm bẩn.

Kiểm nghiệm viên Công ty cổ phần Traphaco vận hành hệ thống kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc.

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.

Nhiều nghiên cứu cũng như kỹ thuật mới được cập nhật tại Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II (Ảnh: Lê Việt)

Nội soi tiêu hóa đang phát triển nhanh, trở thành một lĩnh vực điều trị ít xâm lấn chuyên sâu

Ngày 19/9, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam (VIGES) tổ chức Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II – VIGES 2026 với chủ đề: “Chuẩn hóa-Đổi mới-An toàn người bệnh” thu hút sự tham dự của hơn 1.500 đại biểu, trong đó có nhiều chuyên gia đến từ các trung tâm nội soi lớn trong khu vực.

Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi. (Ảnh: BVCC)

Bệnh viện Phổi Trung ương thúc đẩy hợp tác chuyên môn với chuyên gia phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Hội Phổi Việt Nam và Hiệp hội Phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản, Bệnh viện Phổi Trung ương đã làm việc với Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Xét nghiệm đang tạo ra thay đổi lớn trong phát hiện bệnh, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị

Trong y học hiện đại, xét nghiệm không còn là một bộ phận kỹ thuật đứng sau lâm sàng. Xét nghiệm hiện diện ở hầu hết các điểm quyết định quan trọng: phát hiện nguy cơ, chẩn đoán, phân tầng bệnh, lựa chọn điều trị, theo dõi đáp ứng, tiên lượng, giám sát dịch bệnh và đánh giá kết quả chăm sóc.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Sau mưa ngập, nhiều bệnh có thể phát sinh

Sau ngập úng, nhiều nguy cơ sức khỏe vẫn âm thầm tồn tại từ nguồn nước, bùn đất, thực phẩm và môi trường. Chủ động phòng bệnh ngay khi nước rút giúp hạn chế mắc bệnh và biến chứng.

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thăm và làm việc tại Nhà máy sản xuất vắc-xin hiện đại hàng đầu thế giới của Tập đoàn dược phẩm Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp), đơn vị vừa công bố hợp tác sản xuất 3 loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu với Công ty Vắc-xin Việt Nam (VNVC).

Ê-kíp của Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị tiến hành phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay cháu bé (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Xử trí kịp thời, bảo tồn chức năng bàn tay cho bé trai 34 tháng tuổi sau tai nạn

Ngày 17/9, Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị thông tin, một bé trai 34 tháng tuổi vừa được các bác sĩ Khoa Ngoại tổng hợp phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay phải sau tai nạn. Nhờ được xử trí kịp thời, bàn tay của trẻ được bảo tồn, khả năng vận động đang từng bước phục hồi. 

Gia đình hạnh phúc đón 2 em bé. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Hai “chiến binh nhỏ” vượt qua hội chứng truyền máu song thai

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 19, một thai gần như cạn nước ối và có nguy cơ chậm phát triển, sản phụ 19 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp bào thai bằng laser. Hai thai nhi tiếp tục đối mặt với biến chứng TAPS và sinh non ở tuần 32, nhưng cuối cùng đều khỏe mạnh được trở về với gia đình.

Khoa cấp cứu của bệnh viện luôn sáng đèn, những nhân viên y tế luôn bảo đảm công tác khám, chữa bệnh. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Những thầy thuốc ở khoa cấp cứu

Có những gian phòng luôn sáng đèn về đêm, những bước chân vội vã, tất bật… Đó là phòng cấp cứu, nơi lằn ranh sinh tử được tính bằng giây. Các thầy thuốc áo trắng miệt mài với sứ mệnh cứu người, bất kể ngày đêm...