Loay hoay phân loại rác tại nguồn

Sau hơn một năm đi vào thực hiện, quy định về phân loại rác tại nguồn vẫn chưa tạo được chuyển biến rõ rệt ở nhiều nơi. Khi thói quen người dân, phương tiện thu gom, điểm tập kết và chế tài chưa đồng bộ, phân loại rác tại nguồn vẫn lặp lại những khó khăn như trước đây.

Công ty Môi trường đô thị Hà Nội chuẩn bị phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải theo quy định mới.
Công ty Môi trường đô thị Hà Nội chuẩn bị phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải theo quy định mới.

Năm 2025, nhà phân loại rác rộng 10 m2 được lắp đặt tại khu vực Nhà hát Lớn Hà Nội do Công ty Năng lượng và Môi trường Thiên Ý phát triển. Đây là nhà phân loại rác thông minh đầu tiên triển khai thử nghiệm tại Hà Nội với kỳ vọng hỗ trợ phân loại rác ngay từ đầu vào, giảm áp lực cho khâu thu gom, vận chuyển và xử lý. Sau một thời gian, nhà phân loại đã bị tháo dỡ. Có thể thấy, mô hình đã tạo hiệu ứng truyền thông, song có lẽ chỉ dừng lại là một điểm trưng bày công nghệ hơn là một địa điểm thu gom thực chất trong quản lý rác thải đô thị.

Nhiều năm qua, Hà Nội không thiếu các mô hình phân loại rác. Trước đây, 23 phường thuộc 5 quận cũ của thành phố đã bắt đầu thí điểm phân loại rác thành 4 nhóm, với mục tiêu tiến tới nhân rộng trên toàn bộ 30 quận, huyện, thị xã vào năm 2026. Nhưng thực tế cho thấy, các mô hình này cũng chưa tạo được chuyển biến bền vững. Vào các đợt truyền thông, người dân có thực hiện phân loại nhưng sau đó rác vẫn bị gom chung, xe thu gom vẫn là xe truyền thống, điểm tập kết chưa đồng bộ nên mọi thứ dường như quay trở lại ban đầu.

Cuối năm 2025, Hà Nội đã ban hành quy định mới trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt, điều chỉnh việc phân loại rác xuống thành 3 nhóm: Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm và chất thải rắn sinh hoạt khác, trong đó bao gồm chất thải cồng kềnh, chất thải nguy hại và phần còn lại.

Theo quy định mới, đối với rác phát sinh tại hộ gia đình, cá nhân, bao bì chứa chất thải thực phẩm có màu xanh lá cây, kín để bảo đảm tránh rò rỉ nước và phát tán mùi; bao bì chứa chất thải còn lại có màu xám; chất thải nguy hại phải được lưu chứa trong bao bì riêng, có khả năng chống ăn mòn, chống thấm, không rò rỉ.

Điều đáng chú ý, hộ gia đình, cá nhân phải tự trang bị bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt, buộc kín miệng túi, gạn bỏ nước trong rác trước khi chuyển giao. Về nguyên tắc, quy định này đúng với yêu cầu quản lý hiện đại, nhưng đây sẽ là một gánh nặng chi phí mới đối với người dân.

Bà Vũ Thị Ánh, phường Đống Đa, Hà Nội cho rằng, người dân không phản đối việc phân loại, nhưng để thực hiện hằng ngày thì phải có chi phí hợp lý hoặc hỗ trợ và quan trọng nhất rác sau khi phân loại không bị thu gom lẫn trở lại. “Nếu gia đình phải mua nhiều loại túi, đã mất công phân loại, nhưng cuối cùng xe rác vẫn gom chung thì vừa mất công và tốn kém”, bà Ánh chia sẻ.

Ngoài ra, quy định mỗi xã, phường phải bố trí tối thiểu một điểm tập kết chất thải cồng kềnh cũng đặt ra không ít áp lực cho các địa bàn nội đô khi có mật độ dân cư cao, đường phố chật hẹp, quỹ đất công hạn chế. Vì vậy, với khu vực nội đô, cần nghiên cứu mô hình thu gom theo lịch hẹn, theo khung giờ hoặc theo cụm dân cư, kết hợp công bố số điện thoại, ứng dụng tiếp nhận đăng ký thu gom để người dân chủ động chuyển giao rác cồng kềnh.

Cũng phải nói thêm, Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 sẽ phạt tiền đến 1.000.000 đồng đối với hành vi hộ gia đình, cá nhân không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định sẽ giúp người dân điều chỉnh thói quen. Tuy nhiên, trên thực tế, đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào bị xử phạt vì không phân loại rác tại nguồn.

Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh và được thu gom, vận chuyển trên địa bàn thành phố hiện khoảng 7.600-8.000 tấn/ngày. Đặc điểm của loại chất thải này là khối lượng rất lớn, phát sinh liên tục, phân tán theo không gian và thành phần đa dạng, gây áp lực ngày càng gia tăng đối với hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng và xây dựng các đề xuất phương án quy hoạch quản lý chất thải trong đó đặt ra một số giải pháp trọng tâm: Xác định phân loại rác tại nguồn là giải pháp nền tảng, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển và xử lý, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy tái chế và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Việc triển khai phân loại được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng kỹ thuật, năng lực quản lý, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Trên cơ sở phân loại, thành phố định hướng tăng cường thu hồi, tái sử dụng và tái chế chất thải, từng bước hình thành các mô hình xử lý theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm dần phụ thuộc vào chôn lấp, nâng cao giá trị tài nguyên của chất thải và hạn chế phát sinh ô nhiễm thứ cấp. Song song với đó, thành phố sẽ quản lý chặt chẽ các dòng chất thải tái chế, từng bước sắp xếp, chấn chỉnh và chấm dứt các hoạt động tái chế lạc hậu, thủ công, phi chính thức không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Việc phân loại và tái chế chất thải được triển khai đồng bộ với chuẩn hóa hệ thống thu gom, vận chuyển, đầu tư bổ sung các trạm trung chuyển, điểm tiếp nhận rác đạt chuẩn, từng bước thay thế các điểm tập kết tạm thời gây mất mỹ quan; đồng thời, hiện đại hóa phương tiện thu gom, vận chuyển kín khít nhằm giảm ô nhiễm thứ cấp và phát sinh mùi.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, đốt thu hồi năng lượng là công nghệ chủ đạo nhằm bảo đảm an ninh, an toàn xử lý chất thải, đồng thời giảm dần tỷ lệ chôn lấp và tối ưu khoảng cách vận chuyển. Từ sau năm 2030, thành phố từng bước chuyển trọng tâm sang thu hồi-tái chế; hình thành các tổ hợp tái chế, xử lý theo mô hình kinh tế xanh-kinh tế tuần hoàn; đồng thời nghiên cứu, thử nghiệm, đầu tư các công nghệ xử lý tiên tiến, hiện đại trong dài hạn...

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Hàng không Việt Nam trước áp lực chi phí các-bon

Việt Nam đã tham gia giai đoạn tự nguyện của CORSIA - Chương trình bù đắp và giảm thiểu các-bon cho hàng không quốc tế từ năm 2026. Đây không chỉ là yêu cầu môi trường, mà còn là một bài toán khó với các hãng hàng không trong bối cảnh tín chỉ các-bon khan hiếm và chi phí tín chỉ không hề nhỏ.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/5/2026: Nắng nóng chấm dứt trên cả nước

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/5/2026: Nắng nóng chấm dứt trên cả nước

Sau nhiều ngày oi bức kéo dài, thời tiết trên cả nước có sự thay đổi rõ rệt. Từ đêm nay và sáng mai, Miền Bắc bắt đầu xuất hiện mưa dông, sau đó lan rộng ra Trung Bộ. Nắng nóng sẽ dần suy giảm, tuy nhiên người dân cần đề phòng các hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm như lốc, sét và gió giật mạnh.

Nguyên liệu tái chế sản xuất vật liệu xây dựng ở Nhà máy xi-măng Sông Thao (Phú Thọ).

Vật liệu xanh cho ngành xây dựng

Xây dựng là một trong những ngành công nghiệp sản xuất có hệ số phát thải cao. Việt Nam hướng đến xây dựng bền vững bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật xây dựng và vật liệu an toàn, thân thiện nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, giảm phát thải. 

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 16/5: Nắng nóng duy trì diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, chiều tối có mưa dông

Dự báo, ngày 16/5, cả nước tiếp tục chịu tác động của vùng áp thấp nóng phía tây khiến nắng nóng duy trì diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, chiều tối xuất hiện mưa dông, nhiều nơi mưa to. Nhiệt độ trên cả nước giảm từ 1-2 độ C so hôm qua nhưng thời tiết còn oi bức. Dự kiến đợt nắng nóng này sẽ kết thúc vào ngày 17-18/5.

Hồ Bình Sơn - tiểu dự án Hương Khê (Hà Tĩnh), thuộc Dự án “Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu cho bốn tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ”. (Ảnh: AFD)

Xây dựng cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu tại bốn tỉnh Bắc Trung Bộ

Dự án “Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu cho bốn tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ” (CRUIV) đã chính thức hoàn thành các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chuyển giao sang phát huy năng lực bền vững vì lợi ích của cộng đồng.

(Ảnh minh họa)

Cảnh báo mưa lớn, lũ quét tại các tỉnh, thành phố từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng, Nam Bộ và vùng núi Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh/thành phố từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng, Nam Bộ và vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 70mm. Người dân cần hạn chế ra ngoài khi trời mưa to, đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.