Lên thượng nguồn Đà Giang ăn Tết Hồ Sự Chà

Khi cây dương xỉ trong rừng già trổ những ngồng hoa dài như vòi voi, những rặng dã quỳ bung nở vàng rộ khắp sườn non, ấy là báo hiệu một năm mới bắt đầu đến với đồng bào Hà Nhì nơi thượng nguồn sông Ðà. Như mọi năm, Tết cổ truyền của người dân Hà Nhì xã Ka Lăng, huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) bắt đầu vào ngày Thìn - con rồng đầu tiên của tháng 11 âm lịch.
Ngày Tết, bà con Hà Nhì làm bánh dày để cúng tổ tiên, tiếp đãi khách.
Ngày Tết, bà con Hà Nhì làm bánh dày để cúng tổ tiên, tiếp đãi khách.

Xã Ka Lăng có tám bản, 561 hộ, tất cả đều là đồng bào dân tộc Hà Nhì. Người Hà Nhì nơi đây cố định ngày trong tháng đón Tết cổ truyền và Tết thường là do Hội đồng già làng, trưởng bản bàn bạc và thống nhất theo từng năm. Người Hà Nhì đón năm mới theo lịch mặt trăng (lịch âm), thế nên Tết thường diễn ra sau khi kết thúc xong mùa vụ và ngày của đầu năm mới, nhất thiết phải là ngày Thìn (ngày con rồng), bởi người Hà Nhì quan niệm, rồng là linh vật mạnh, hành lễ vào ngày rồng cuối năm sẽ hứa hẹn một năm mới an lành, sung túc.

Nếu như người Kinh có Tết cổ truyền Nguyên đán bắt đầu từ ngày mồng 1 tháng đầu tiên của năm mới (âm lịch), thì người Hà Nhì có Tết truyền thống riêng - Tết Hồ Sự Chà. Năm nay, người Hà Nhì đón Tết trong ba ngày, từ ngày Thìn đến hết ngày Mùi (tức ngày 6 đến 9 tháng 10 âm lịch). Tết Hồ Sự Chà là dịp để quây quần sum họp của các thành viên trong gia đình, là dịp con cháu đi học, làm ăn xa được về thăm, chúc Tết, tri ân cha mẹ, ông bà, báo cáo tổ tiên, Tết để vui chơi, uống chén rượu mới, ăn bát cơm gạo mới, thăm hỏi người thân, bạn bè, họ hàng, dòng tộc.

Ðón Tết cổ truyền năm nay ai cũng vui, nhưng có lẽ vui nhất là anh Chu Ly Sơn ở bản Mé Gióng. Gia đình anh Chu Ly Sơn năm nay trúng lớn nhờ trồng cây sả. “Ðây là năm thứ tám gia đình mình chuyển đổi hơn một héc-ta nương ngô sang trồng sả. Trồng cây sả cũng vất vả, nhưng cho thu nhập cao hơn trồng ngô, sắn. Mỗi năm cây sả cho thu hoạch năm vụ, mỗi vụ cho thu hoạch được 30 lít tinh dầu. Theo giá thị trường 250 nghìn đồng/lít, tính bình quân năm nay gia đình cũng “bỏ túi” khoảng 50 triệu đồng”, anh Sơn phấn khởi chia sẻ.

Còn già bản Sì Hừ Pứ, ở bản Ka Lăng thì không giấu được niềm vui. Già Pứ chẳng nhớ đây là cái Tết thứ bao nhiêu được chứng kiến người Hà Nhì Ka Lăng vui đón năm mới. Ngồi nhấp ngụm trà cổ thụ, cụ phấn khởi kể trong niềm vui: “Chỉ biết khi hạt thóc trên nương đã cất vào bồ, mùa màng kết thúc, con lợn trong chuồng nuôi đã khoảng 100 kg, cây đào đầu bản cựa mầm... thế là Tết về! Không ai bảo ai, mọi người tập trung đông đủ, vệ sinh đường ngõ, trang trí nhà cửa, treo cờ Tổ quốc.

Không khí Tết năm nay đến sớm hơn, đêm nào cũng tưng bừng nhịp phách trống, chiêng của đội văn nghệ bản. Con cháu hăng say tập luyện lắm, không chỉ chào đón năm mới mà còn đi trình diễn ở Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam ở Sơn Tây (Hà Nội). Nhớ lại thời trước mình cũng hay tham gia, nhưng giờ cái chân yếu, nhưng vui hơn vì nay đã có con cháu mang văn hóa người Ka Lăng về đây cho mình xem rồi”.

Với người Hà Nhì, để có một cái Tết to, vui, thì việc nuôi lợn trong một năm để mổ vào ngày đầu năm mới đã thành thông lệ. Người Hà Nhì ở Ka Lăng cho rằng, ngày đầu tiên của năm mới có tiếng lợn kêu trong nhà sẽ mang đến điều may mắn, hạnh phúc, con lợn chuẩn bị ăn Tết càng to chứng tỏ năm đó làm ăn càng khấm khá. Thế nên, khi thời gian sang ngày đầu tiên của năm mới, cả bản dậy sớm, việc trước tiên là giúp nhau mổ lợn, cứ lần lượt các nhà, lợn sẽ được mổ lấy gan lợn trình lên tổ tiên. Sau đó một việc hết sức linh thiêng và cẩn trọng, chủ nhà sẽ mời các bậc cao niên trong dòng tộc thực hiện tục “xem gan lợn”. Việc xem gan con lợn được xem như là điều dự báo cho gia chủ một năm mới với đủ những vận hạn, may rủi và cả những dự ước tương lai.

Sau khi làm lễ xem gan lợn, phụ nữ Hà Nhì đồ xôi trắng, giã bánh dày, với quan niệm, bánh dày dâng cúng phải nóng hổi, phải to hơn bánh bình thường thì mới thể hiện tấm lòng hiếu thuận của con cháu với tổ tiên. Do đó, mâm cúng trong ngày Tết đầu tiên của người Hà Nhì không thể thiếu bánh dày, thịt lợn, cháo, rượu. Sau khi dâng cúng tổ tiên xong, con cháu nội, ngoại sẽ tập trung chúc Tết ông bà, cha mẹ. Khi các thủ tục đã xong, cả gia đình sẽ được ông bà chia lộc và chúc cho con cháu khỏe mạnh, thành đạt.

Trong ngày đầu năm mới, mọi người trong bản đến thăm nhà nhau, chúc Tết, uống rượu, vui văn nghệ. Các thiếu nữ Hà Nhì diện trang phục truyền thống uyển chuyển trong từng điệu múa; trai tráng khỏe khoắn trong động tác xòe mạnh mẽ, khách đến là vui, là xòe, vòng xòe cứ nối dài theo nhịp phách trống chiêng.

Anh Mạ Lý Phạ, cán bộ văn hóa xã Ka Lăng cho biết: Trong một năm, người Hà Nhì có nhiều lễ hội và Hồ Sự Chà là Tết được tổ chức rất lớn, có nét riêng, đặc sắc, hội tụ nhiều giá trị văn hóa độc đáo của người Hà Nhì nơi thượng nguồn sông Ðà.

Có thể bạn quan tâm

Kỹ sư Dương Văn Đức thay thế chuyên gia nước ngoài làm Giám đốc Vận hành Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan và sự phát triển của doanh nghiệp Việt

Quá trình vận hành Nhà máy tinh luyện Vonfram Masan (MTC) tại tỉnh Thái Nguyên với hệ thống công nghệ, thiết bị hiện đại hàng đầu thế giới, đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã từng bước tiếp thu, làm chủ công nghệ và thay thế hoàn toàn các chuyên gia nước ngoài trong việc vận hành, quản lý toàn bộ hoạt động sản xuất của nhà máy.

Tuyên Quang thúc đẩy sản xuất công nghiệp để đạt mục tiêu tăng trưởng. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Tuyên Quang quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) cả năm 2026 là 10,17%, tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo các ngành, các cấp tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; thúc đẩy sản xuất công nghiệp, dịch vụ, du lịch và phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư.

Lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy Phú Thọ và Thường trực Đảng ủy xã Đoan Hùng thực hiện nghi thức bấm nút Đề án “Kết nạp đảng viên gắn với chuyển đổi số" tại Đảng bộ xã Đoan Hùng. (Ảnh: NGỌC LONG)

Đoan Hùng đổi mới công tác phát triển đảng viên gắn với chuyển đổi số

Đảng bộ xã Đoan Hùng (tỉnh Phú Thọ) đã chủ động triển khai nhiều giải pháp sáng tạo, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào quy trình tạo nguồn, bồi dưỡng, kết nạp Đảng; qua đó, từng bước chuẩn hóa công tác xây dựng Đảng từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong tình hình mới.

Quang cảnh Hội thảo. (Ảnh: HIỀN PHONG)

Đổi mới phương thức truyền thông Nghị quyết

Ngày 12/10, Sở Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn tổ chức Hội thảo khoa học "Đổi mới phương thức truyền thông về Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn".

Đến hết tháng 9 năm 2026, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang ước đạt 5.731,1 tỷ đồng, bằng 79,7% dự toán Trung ương giao và 78,6% kế hoạch tỉnh giao. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Tuyên Quang phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026

Với kết quả thu ngân sách 9 tháng đạt gần 80% dự toán, tỉnh Tuyên Quang đang tập trung khai thác các nguồn thu còn dư địa, tăng cường chống thất thu và thu hồi nợ đọng. Cùng với quản lý chặt từng khoản thu, ngành Thuế đẩy mạnh hỗ trợ người nộp thuế, phối hợp tháo gỡ vướng mắc, tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách địa phương.

Ông Bùi Đức Giang cùng các thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Điện Biên trao quà tặng học sinh nghèo xã Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Người hai lần được trao danh hiệu "Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng"

Là một trong số 100 doanh nhân Việt Nam được trao danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026, ông Bùi Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Điện Biên, Chủ tịch HĐTV Công ty Thương mại - Xây dựng số 6 là doanh nhân duy nhất trong khu vực Tây Bắc vinh dự lần thứ 2 được tặng danh hiệu này.

Lãnh đạo xã Đồng Phúc kiểm tra, chỉ đạo công tác xây dựng các điểm check-in trong chương trình. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Đồng Phúc)

Sẵn sàng cho sự kiện “Hương trà giữa tầng mây” trên vùng chè Shan tuyết ở Thái Nguyên

Là một trong những vùng “ngũ đại danh trà” của Thái Nguyên, năm nay, lần đầu tiên, xã Đồng Phúc sẽ tham gia hoạt động hưởng ứng Festival trà quốc tế-Thái Nguyên năm 2026. Với chương trình “Đồng Phúc mùa vàng-Hương trà giữa tầng mây”, Đồng Phúc sẽ tạo điểm nhấn về vùng chè Shan tuyết cổ thụ độc đáo.

Nhiều vị trí đường dẫn cầu Đồng Liên phía Hương Sơn dài khoảng 1,2km chưa được giải phóng mặt bằng. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Cần khẩn trương giải phóng mặt bằng dự án cầu Đồng Liên ở Thái Nguyên

Dự án cầu đường bộ kết nối phường Hương Sơn và xã Đồng Liên (cầu Đồng Liên), nay là phường Gia Sàng (Thái Nguyên) được phê duyệt triển khai thay thế cầu treo Đồng Liên (cầu Song Điền), dự kiến hoàn thành tháng 1/2027. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng chậm trễ kéo theo việc chậm tiến độ của toàn dự án. 

Điều tra viên lấy lời khai bị can Lê Đức Hùng. (Ảnh do Công an cung cấp)

Công an Phú Thọ triệt phá đường dây rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới

Tối 10/10, Công an tỉnh Phú Thọ thông tin về việc phối hợp Cục An ninh mạng, Cục Đối ngoại Bộ Công an triệt phá thành công một đường dây rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới có yếu tố nước ngoài với thủ đoạn đặc biệt tinh vi, bước đầu khởi tố 7 đối tượng liên quan.

Cầu Đồng Liên chưa thể tháo dỡ vì nhu cầu đi lại của người dân. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Nguy cơ mất an toàn tại cầu Đồng Liên ở Thái Nguyên

Mặc dù chính quyền địa phương đã yêu cầu tháo dỡ cầu Đồng Liên bắc qua sông Cầu vì có nhiều vi phạm, nhưng hơn hai năm qua, người dân hai bên vẫn tấp nập đi lại qua cầu với nỗi lo mất an toàn thường trực. Phường Gia Sàng (Thái Nguyên) cần có giải pháp bảo đảm an toàn cho người dân đi lại.

Tiết mục hát-múa "Mùa xuân về" của đoàn diễn viên, nghệ nhân tỉnh Điện Biên thực hiện. (Ảnh: LÊ LAN)

Đặc sắc Liên hoan “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông trong đời sống đương đại” trong Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông tại Điện Biên

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ 4 được tổ chức tại Điện Biên, ngày 10/10, Ban Tổ chức Ngày hội tổ chức khai mạc hoạt động Liên hoan văn nghệ quần chúng với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông trong đời sống đương đại”.