Lên thượng nguồn Đà Giang ăn Tết Hồ Sự Chà

Khi cây dương xỉ trong rừng già trổ những ngồng hoa dài như vòi voi, những rặng dã quỳ bung nở vàng rộ khắp sườn non, ấy là báo hiệu một năm mới bắt đầu đến với đồng bào Hà Nhì nơi thượng nguồn sông Ðà. Như mọi năm, Tết cổ truyền của người dân Hà Nhì xã Ka Lăng, huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) bắt đầu vào ngày Thìn - con rồng đầu tiên của tháng 11 âm lịch.
Ngày Tết, bà con Hà Nhì làm bánh dày để cúng tổ tiên, tiếp đãi khách.
Ngày Tết, bà con Hà Nhì làm bánh dày để cúng tổ tiên, tiếp đãi khách.

Xã Ka Lăng có tám bản, 561 hộ, tất cả đều là đồng bào dân tộc Hà Nhì. Người Hà Nhì nơi đây cố định ngày trong tháng đón Tết cổ truyền và Tết thường là do Hội đồng già làng, trưởng bản bàn bạc và thống nhất theo từng năm. Người Hà Nhì đón năm mới theo lịch mặt trăng (lịch âm), thế nên Tết thường diễn ra sau khi kết thúc xong mùa vụ và ngày của đầu năm mới, nhất thiết phải là ngày Thìn (ngày con rồng), bởi người Hà Nhì quan niệm, rồng là linh vật mạnh, hành lễ vào ngày rồng cuối năm sẽ hứa hẹn một năm mới an lành, sung túc.

Nếu như người Kinh có Tết cổ truyền Nguyên đán bắt đầu từ ngày mồng 1 tháng đầu tiên của năm mới (âm lịch), thì người Hà Nhì có Tết truyền thống riêng - Tết Hồ Sự Chà. Năm nay, người Hà Nhì đón Tết trong ba ngày, từ ngày Thìn đến hết ngày Mùi (tức ngày 6 đến 9 tháng 10 âm lịch). Tết Hồ Sự Chà là dịp để quây quần sum họp của các thành viên trong gia đình, là dịp con cháu đi học, làm ăn xa được về thăm, chúc Tết, tri ân cha mẹ, ông bà, báo cáo tổ tiên, Tết để vui chơi, uống chén rượu mới, ăn bát cơm gạo mới, thăm hỏi người thân, bạn bè, họ hàng, dòng tộc.

Ðón Tết cổ truyền năm nay ai cũng vui, nhưng có lẽ vui nhất là anh Chu Ly Sơn ở bản Mé Gióng. Gia đình anh Chu Ly Sơn năm nay trúng lớn nhờ trồng cây sả. “Ðây là năm thứ tám gia đình mình chuyển đổi hơn một héc-ta nương ngô sang trồng sả. Trồng cây sả cũng vất vả, nhưng cho thu nhập cao hơn trồng ngô, sắn. Mỗi năm cây sả cho thu hoạch năm vụ, mỗi vụ cho thu hoạch được 30 lít tinh dầu. Theo giá thị trường 250 nghìn đồng/lít, tính bình quân năm nay gia đình cũng “bỏ túi” khoảng 50 triệu đồng”, anh Sơn phấn khởi chia sẻ.

Còn già bản Sì Hừ Pứ, ở bản Ka Lăng thì không giấu được niềm vui. Già Pứ chẳng nhớ đây là cái Tết thứ bao nhiêu được chứng kiến người Hà Nhì Ka Lăng vui đón năm mới. Ngồi nhấp ngụm trà cổ thụ, cụ phấn khởi kể trong niềm vui: “Chỉ biết khi hạt thóc trên nương đã cất vào bồ, mùa màng kết thúc, con lợn trong chuồng nuôi đã khoảng 100 kg, cây đào đầu bản cựa mầm... thế là Tết về! Không ai bảo ai, mọi người tập trung đông đủ, vệ sinh đường ngõ, trang trí nhà cửa, treo cờ Tổ quốc.

Không khí Tết năm nay đến sớm hơn, đêm nào cũng tưng bừng nhịp phách trống, chiêng của đội văn nghệ bản. Con cháu hăng say tập luyện lắm, không chỉ chào đón năm mới mà còn đi trình diễn ở Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam ở Sơn Tây (Hà Nội). Nhớ lại thời trước mình cũng hay tham gia, nhưng giờ cái chân yếu, nhưng vui hơn vì nay đã có con cháu mang văn hóa người Ka Lăng về đây cho mình xem rồi”.

Với người Hà Nhì, để có một cái Tết to, vui, thì việc nuôi lợn trong một năm để mổ vào ngày đầu năm mới đã thành thông lệ. Người Hà Nhì ở Ka Lăng cho rằng, ngày đầu tiên của năm mới có tiếng lợn kêu trong nhà sẽ mang đến điều may mắn, hạnh phúc, con lợn chuẩn bị ăn Tết càng to chứng tỏ năm đó làm ăn càng khấm khá. Thế nên, khi thời gian sang ngày đầu tiên của năm mới, cả bản dậy sớm, việc trước tiên là giúp nhau mổ lợn, cứ lần lượt các nhà, lợn sẽ được mổ lấy gan lợn trình lên tổ tiên. Sau đó một việc hết sức linh thiêng và cẩn trọng, chủ nhà sẽ mời các bậc cao niên trong dòng tộc thực hiện tục “xem gan lợn”. Việc xem gan con lợn được xem như là điều dự báo cho gia chủ một năm mới với đủ những vận hạn, may rủi và cả những dự ước tương lai.

Sau khi làm lễ xem gan lợn, phụ nữ Hà Nhì đồ xôi trắng, giã bánh dày, với quan niệm, bánh dày dâng cúng phải nóng hổi, phải to hơn bánh bình thường thì mới thể hiện tấm lòng hiếu thuận của con cháu với tổ tiên. Do đó, mâm cúng trong ngày Tết đầu tiên của người Hà Nhì không thể thiếu bánh dày, thịt lợn, cháo, rượu. Sau khi dâng cúng tổ tiên xong, con cháu nội, ngoại sẽ tập trung chúc Tết ông bà, cha mẹ. Khi các thủ tục đã xong, cả gia đình sẽ được ông bà chia lộc và chúc cho con cháu khỏe mạnh, thành đạt.

Trong ngày đầu năm mới, mọi người trong bản đến thăm nhà nhau, chúc Tết, uống rượu, vui văn nghệ. Các thiếu nữ Hà Nhì diện trang phục truyền thống uyển chuyển trong từng điệu múa; trai tráng khỏe khoắn trong động tác xòe mạnh mẽ, khách đến là vui, là xòe, vòng xòe cứ nối dài theo nhịp phách trống chiêng.

Anh Mạ Lý Phạ, cán bộ văn hóa xã Ka Lăng cho biết: Trong một năm, người Hà Nhì có nhiều lễ hội và Hồ Sự Chà là Tết được tổ chức rất lớn, có nét riêng, đặc sắc, hội tụ nhiều giá trị văn hóa độc đáo của người Hà Nhì nơi thượng nguồn sông Ðà.

Có thể bạn quan tâm

Dân quân tự vệ xã Đại Từ hỗ trợ nhân dân thu hoạch lúa trong đợt huấn luyện. (Ảnh: DUY ĐỨC)

"Ba sâu sát" trong huấn luyện dân quân tự vệ ở Thái Nguyên

Trước yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương trong tình hình mới, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh đổi mới công tác huấn luyện dân quân tự vệ theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc” và 3 sâu sát, gồm: “sát địa bàn, sát nhiệm vụ và sát thực tiễn”.

Công an xã Na Sang triển khai mô hình "Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ". (Ảnh: THU TRANG)

Điện Biên: Hiệu quả bước đầu từ mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ" tại Mường Tùng và Na Sang

Hàng chục khẩu súng được người dân tự giác giao nộp; nhiều cách làm hay được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở… là kết quả bước đầu khi hai xã, gồm: Mường Tùng, Na Sang (tỉnh Điện Biên) thực hiện mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ"…

Cán bộ kỹ thuật hướng dẫn người dân thu hái lá a-ti-sô.

Tạo sinh kế bền vững, lan tỏa tinh hoa dược Việt Nam

Nhiều năm qua, phát triển dược liệu tại Việt Nam vẫn tồn tại một nút thắt lớn, đó là sản xuất manh mún, thiếu liên kết, giá trị thấp. Dược liệu trong nước chỉ dừng lại ở dạng nguyên liệu thô, phụ thuộc vào thị trường và thiếu tiêu chuẩn hóa, mất lợi thế phát triển tại sân nhà.

Ông Phạm Cao Vỹ - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai (bên trái) trao quà tặng cho vị khách thứ 10 triệu.

Sun World Fansipan Legend đón vị khách thứ 10 triệu

Ngày 20/6, Khu du lịch Sun World Fansipan Legend, tỉnh Lào Cai chính thức đón vị khách thứ 10 triệu kể từ khi tuyến cáp treo Fansipan đi vào hoạt động năm 2016, đánh dấu cột mốc đặc biệt trong hành trình 10 năm phát triển của điểm đến trên đỉnh Fansipan.

Công nhân Điện lực Điện Biên Phủ ra quân chỉnh trang cáp viễn thông, công tơ trên cột điện tại phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

Điện Biên đồng loạt chỉnh trang cáp viễn thông, hòm công tơ và dây khách hàng trên cột điện

Tiếp tục thực hiện kế hoạch chỉnh trang hệ thống, bắt đầu từ ngày 20/6, Điện lực Điện Biên Phủ (thuộc Công ty Điện lực Điện Biên) phối hợp phường Điện Biên Phủ, các đơn vị viễn thông trên địa bàn tổ chức ra quân chỉnh trang cáp viễn thông, hòm công tơ và dây khách hàng trên cột điện lực.

Khám và cho trẻ uống Vitamin A tại Trạm Y tế xã Bạch Thông. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Xây dựng hệ thống y tế gần dân, hiện đại

Với phương châm “gần dân, sát dân ở tuyến dưới-hiện đại hóa, tự chủ ở tuyến trên”, hệ thống y tế Thái Nguyên đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Tuyến dưới được củng cố vững chắc, trong khi tuyến trên ngày càng khẳng định là trung tâm đào tạo, khám, chữa bệnh của cả vùng phía bắc.

Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Phìn Ngan đang dần hoàn thiện sau khi chuyển đổi công năng từ trụ sở xã Phìn Ngan cũ.

Sử dụng hiệu quả tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính

Không để trụ sở, công trình công cộng dôi dư bị xuống cấp, bỏ không sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Bát Xát (Lào Cai) đã chủ động xây dựng phương án chuyển đổi công năng phù hợp, góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công và đáp ứng nhu cầu của người dân.

Xây dựng cống thoát nước có đường kính lớn tại khu vực Hoàng Gia, phường Phan Đình Phùng.

Thái Nguyên cải thiện tình trạng ngập úng đô thị trung tâm

Phường Phan Đình Phùng là đô thị trung tâm tỉnh Thái Nguyên, thường diễn ra các hoạt động sôi động. Nhưng trời cứ mưa to từ 60-70mm liên tục khoảng 30 phút trở lên là nhiều khu vực bị ngập úng, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế, xã hội.

Đồng chí Nguyễn Văn Đoạt (người thứ 3 từ phải sang), Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên kiểm tra thực địa tiến độ thi công Trường nội trú liên cấp Nà Bủng trên địa bàn xã biên giới Nà Bủng, tỉnh Điện Biên.

Điện Biên đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú liên cấp

Dù lãnh đạo tỉnh thường xuyên kiểm tra thực địa "đốc thúc" tiến độ, song nhiều công trình xây dựng trường nội trú liên cấp ở Điện Biên vẫn còn chậm tiến độ. Diễn biến thời tiết bất thường cùng với biến động giá nguyên vật liệu hiện nay càng tiềm ẩn nguy cơ làm chậm tiến độ các dự án trên địa bàn.

Chăn nuôi bò vỗ béo tuần hoàn mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường.

Nhân rộng mô hình chăn nuôi bò vỗ béo tuần hoàn

Chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ chi phí cho các hộ chăn nuôi bò vỗ béo, trồng ngô sinh khối làm thức ăn chăn nuôi bò, sử dụng chất thải của bò ủ thành phân hữu cơ bón cho ngô sinh khối, cây trồng và nuôi giun quế làm thức ăn bổ sung cho gà, vịt, lợn...

Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng kiểm tra, đôn đốc tiến độ tuyến đường liên xã Sơn Lộ-Yên Thổ.

Tạo động lực phát triển trên vùng đất khó

Các xã ở khu vực phía tây tỉnh Cao Bằng sở hữu nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, do xa trung tâm, trình độ dân trí chưa đồng đều, địa hình độ dốc cao, ít đất sản xuất, cơ sở hạ tầng còn yếu kém nên đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang cùng đại diện các cơ quan, đơn vị trao tặng hỗ trợ xây dựng nhà Chữ thập đỏ cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh.

Lan tỏa yêu thương, kết nối nguồn lực vì cộng đồng

Tháng Nhân đạo năm 2026 tại Tuyên Quang đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những công trình dân sinh thiết thực, các mô hình hỗ trợ sinh kế hiệu quả và nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nhất là đối với người yếu thế.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực 5 cùng lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, bảo vệ rừng.

Giữ màu xanh những cánh rừng nguyên sinh

Hạt Kiểm lâm khu vực 5, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang đang phối hợp cùng các lực lượng chức năng và cộng đồng ngày đêm bám rừng, bám địa bàn để bảo vệ những cánh rừng nguyên sinh rộng lớn với hệ động vật, thực vật phong phú, đa dạng.

Mô hình chè Shan tuyết cổ thụ mang lại thu nhập cao cho người dân A Mú Sung.

Đổi thay nơi thượng nguồn biên giới

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã vùng cao biên giới A Mú Sung (Lào Cai) đang từng ngày đổi thay. Bộ máy chính quyền mới vận hành hiệu quả, kinh tế từng bước phát triển, đời sống người dân không ngừng được nâng cao, tạo động lực phát triển cho vùng đất nơi thượng nguồn sông Hồng.

Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường trao Bằng khen tặng các tập thể có thành tích xuất sắc. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Thái Nguyên gặp mặt các cơ quan báo chí

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026), ngày 20/6, tỉnh Thái Nguyên tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí và trao Giải thưởng báo chí Huỳnh Thúc Kháng tỉnh Thái Nguyên lần thứ II-năm 2026.