Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam của Việt Nam vừa chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tại Kỳ họp lần thứ 19 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Đây là Di sản văn hóa phi vật thể thứ 16 của Việt Nam được UNESCO ghi nhận và là lễ hội truyền thống đầu tiên của đồng bằng sông Cửu Long được đón nhận vinh dự này.
Trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả này, Thứ trưởng Thường trực Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Nguyễn Minh Vũ khẳng định, sự kiện này không chỉ là niềm tự hào của người dân An Giang và khu vực Nam Bộ mà còn là niềm vui chung của cả nước.
"Đây là sự ghi nhận và đánh giá cao của quốc tế đối với vẻ đẹp của di sản và nỗ lực của Việt Nam trong bảo vệ di sản, góp phần vào khẳng định sự đa dạng, giá trị và bản sắc của văn hóa Việt Nam trong bức tranh văn hóa chung của nhân loại", Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh.
Việc Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam được UNESCO vinh danh cũng diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng khi Quốc hội vừa thông qua Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035.
Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ bày tỏ kỳ vọng rằng, chính quyền tỉnh An Giang cũng như Chính phủ sẽ tiếp tục quan tâm và đầu tư nguồn lực để gìn giữ, phát huy và quảng bá di sản này, để di sản không chỉ tồn tại bền vững mà còn trở thành biểu tượng văn hóa đại diện cho lòng biết ơn, sự hòa hợp và sử dụng các biểu đạt văn hóa và các lễ hội tâm linh vì mục tiêu chung cho cộng đồng.
Theo Thứ trưởng, hồ sơ đề cử Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam được UNESCO đánh giá rất cao về chất lượng. Thành công này là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ trong thời gian qua giữa cộng đồng, chính quyền tỉnh An Giang, các chuyên gia di sản, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng vai trò điều phối tích cực của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ Ngoại giao.
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là Di sản văn hóa phi vật thể thứ 16 của Việt Nam được UNESCO ghi danh và Di sản văn hóa phi vật thể thứ 2 của khu vực Nam Bộ (cùng với Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ), cũng là lễ hội truyền thống đầu tiên của đồng bằng sông Cửu Long được đón nhận vinh dự này.
Lễ hội truyền thống được giữ gìn và thực hành qua nhiều thế hệ tại Châu Đốc, An Giang, diễn ra từ ngày 22 đến ngày 27/4 âm lịch trong Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam và khu vực bệ đá thờ Bà trên núi Sam.
Lễ hội mang đậm văn hóa của cư dân vùng Nam Bộ, thể hiện bản sắc và sự kế tục của cộng đồng người Việt trong tiến trình giao lưu tiếp biến văn hóa với cộng đồng người Khmer, Hoa, Chăm.
Lễ hội tôn vinh Bà Chúa Xứ cũng là dịp người dân thể hiện lòng tin yêu, tri ân, tôn kính đối với những người có công với dân, với nước.
Năm 2014, lễ hội đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
