Sự chuyển biến tư duy sản xuất này đã giúp không ít người nuôi tôm có được những vụ mùa bội thu, góp phần nâng cao hiệu quả ngành hàng mũi nhọn vùng cực nam Tổ quốc.
Chuyển biến từ nếp nghĩ đến cách làm
Sau lần tham gia tập huấn nuôi tôm theo kỹ thuật mới, ông Trương Thanh Sang, thành viên Tổ hợp tác nuôi tôm chế phẩm sinh học hai giai đoạn (ấp Hiệp Bình, xã Tân Thuận) đã áp dụng mô hình này vào toàn bộ 7 ha đất của gia đình. Theo quy trình, ông Sang chọn tôm giống chất lượng cao, thuần dưỡng trong diện tích ao vèo khoảng 1.000 m². Khi tôm đạt kích thước bằng đầu chân nhang, ông tiến hành thả ra ao nuôi lớn với mật độ từ 2-2,5 con/m². Theo cách nuôi hai giai đoạn này, tỷ lệ tôm sống sót đạt hơn 70% so với trước. Suốt quá trình nuôi, ông Sang hạn chế tối đa việc thay nước trong vuông tôm và sử dụng thêm vi sinh để gây màu nước, tạo nguồn nước tốt để tôm phát triển.
Nhờ đổi mới cách thức và công nghệ nuôi, từ năm 2021 đến nay, thu nhập của gia đình ông Sang đã tăng từ 200 triệu đồng lên khoảng 700 triệu đồng/năm. Chia sẻ về cách thức nuôi mới, ông Sang cho hay: Đất đai ngày càng bạc màu và môi trường nước ngày càng ô nhiễm là mầm mống phát sinh dịch bệnh. Do vậy, không thể nuôi theo cách thức phó mặc cho tự nhiên như trước mà phải có sự can thiệp ở một số công đoạn then chốt, nhất là con giống, cải tạo ao đầm và giữ gìn nguồn nước. “Thủy sản có lớn nhanh được chính là nhờ nguồn giống, môi trường và nguồn nước tốt. Nhờ áp dụng khoa học, chúng tôi kiểm soát được rủi ro từ môi trường, tôm lớn nhanh và hiệu quả kinh tế tăng lên gấp bội”, ông Sang chia sẻ.
Mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến hai giai đoạn mà ông Sang đã áp dụng thành công cũng là cách nuôi phổ biến tại các vùng nuôi tôm trọng điểm trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tân Thuận Huỳnh Nhật Trường, muốn chuyển hướng theo cách thức nuôi mới, nhà nông phải được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật. Đến nay, toàn xã có khoảng 50% số hộ nuôi tôm đã được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và có khoảng từ 15-20% trong số đó áp dụng vào thực tế sản xuất. “Phương pháp truyền thống phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên bộc lộ quá nhiều rủi ro. Muốn tạo tăng trưởng mới từ nghề nuôi tôm, nhà nông cần loại bỏ tập quán cũ, chuyển sang mô hình quảng canh cải tiến sử dụng vi sinh để kiểm soát nguồn nước và dịch bệnh, nâng cao thu nhập trên cùng diện tích”, ông Trường quả quyết.
Công nghệ nâng tầm tôm Cà Mau
Sự chuyển biến từ nếp nghĩ đến cách làm của nhà nông là bệ phóng quan trọng giúp chính quyền tỉnh Cà Mau đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Với hơn 400.000 ha diện tích (chiếm khoảng 40% cả nước) và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,6 tỷ USD/năm, Cà Mau xác định đẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất là giải pháp sống còn để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm tôm.
Đánh giá về định hướng chiến lược này, đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho biết: Thời gian tới, tỉnh tiếp tục huy động các nguồn lực hoàn thiện hạ tầng vùng nuôi tập trung ứng dụng công nghệ cao; đồng thời, tạo cơ chế cởi mở thu hút doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ nông dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và quy trình kỹ thuật tiên tiến, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị tôm an toàn, hiệu quả và bền vững.
Tại hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Cà Mau, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Cà Mau với vị thế “thủ phủ tôm” phải đi đầu trong liên kết bốn nhà, nâng cao chất lượng con giống, nhân rộng quy trình nuôi công nghệ cao và xử lý triệt để vấn đề môi trường..., xây dựng thương hiệu tôm Cà Mau vươn tầm uy tín trên thị trường toàn cầu. Muốn làm được điều đó, Cà Mau phải đẩy mạnh hơn nữa trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực trung tâm để bứt phá ngành tôm. “Cùng là con tôm, nhưng con tôm thời kỳ này đã khác xưa. Chúng ta phải xây dựng một hệ sinh thái nhằm nâng cao giá trị các sản phẩm của Cà Mau gắn với khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo ra động lực tăng trưởng mới cho địa phương”, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng gợi mở.
Thực hiện định hướng đó, Cà Mau đã và đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình trọng điểm như chuyển giao công nghệ Biofloc, nuôi tuần hoàn khép kín (RAS), kỹ thuật tôm-rừng đạt chứng nhận quốc tế và lắp đặt hệ thống quan trắc cảnh báo môi trường tự động... Nhờ đó, Cà Mau đã phát triển rộng khắp các vùng nuôi tôm quảng canh cải tiến năng suất cao, nuôi tôm công nghệ cao, bảo đảm nguồn nguyên liệu sạch, đồng đều phục vụ các nhà máy chế biến xuất khẩu.
