Lễ hội Chiến thắng Hàm Rồng, tái hiện ký ức về một thời hào hùng

Nữ dân quân Hàm Rồng trực chiến
ký họa của Hoàng Hoa Mai (1966)
Nữ dân quân Hàm Rồng trực chiến ký họa của Hoàng Hoa Mai (1966)

Chiến thắng Hàm Rồng cách đây 45 năm đã trở thành một biểu tượng anh hùng của cuộc chiến tranh nhân dân chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ với sự tổ chức và lãnh đạo tài tình về quân sự của Ðảng ta. Sự phối kết hợp chiến đấu anh dũng của quân dân Hàm Rồng, tiêu biểu là sự phối hợp giữa các quân, binh chủng phòng không, không quân, hải quân, bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và nhân dân Hàm Rồng - Nam Ngạn (Thanh Hóa) đã ngoan cường chiến đấu, lập nên những chiến công vang dội trước các đợt không kích tàn khốc của máy bay giặc Mỹ bảo vệ cây cầu Hàm Rồng - huyết mạch giao thông quốc gia, nhằm bảo đảm chi viện cho chiến trường miền Nam với khẩu hiệu "Tất cả vì miền Nam ruột thịt", "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược". Chiến thắng oanh liệt của quân và dân Hàm Rồng đã làm nức lòng quân dân cả nước và bạn bè quốc tế, là bản anh hùng ca bất diệt, một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Không phải sau cuộc chiến vang dội ngày 3 và ngày 4-4-1965 người ta mới biết đến Hàm Rồng, mà trong ký ức xa xưa của người Việt Nam đã có một góc cho Hàm Rồng, vùng đất có bề dày lịch sử hàng nghìn năm, chứa đựng trong mình nhiều trầm tích văn hóa như: di chỉ núi Ðọ, di chỉ Ðông Sơn, tiêu biểu cho nền văn hóa rực rỡ của dân tộc thời kỳ đồng thau- sắt sớm. Nơi đây vẫn lưu giữ những mái nhà cổ, những ngôi mộ cổ, tiềm tàng những di chỉ khảo cổ học quý giá. Ðông Sơn - Hàm Rồng là địa danh có mật độ trống đồng cao nhất trong tỉnh. Vùng đất này cũng từng chứng kiến và đồng hành cùng sự nghiệp dựng nước gian lao của người Việt cổ, là chiến trường nóng bỏng của nhiều cuộc chiến đấu oai hùng chống ngoại xâm. Chính bề dày lịch sử, văn hóa, đấu tranh cách mạng đã tôi luyện nên con người Hàm Rồng- Thanh Hóa ngoan cường, bền bỉ, gan dạ. Trong cuộc quyết chiến trận đầu ngày 3 và ngày 4-4-1965 chống lại hàng trăm máy bay của đế quốc Mỹ, quân và dân Thanh Hóa anh hùng, bằng ý chí và sự thông minh sáng tạo, cùng nghệ thuật chiến tranh nhân dân, đã làm nên chiến thắng lẫy lừng, bắn rơi 47 máy bay giặc Mỹ, bảo vệ cầu Hàm Rồng an toàn, riêng mặt trận Hàm Rồng bắn rơi 31 chiếc. Người Mỹ phải cay đắng thú nhận "Ðó là hai ngày đen tối của không lực Hoa Kỳ". Sau chiến thắng tháng 4-1965 và trong suốt cuộc chiến đấu với không lực Mỹ kéo dài bảy năm sau, cho đến khi đế quốc Mỹ phải chấp nhận ngừng bắn hoàn toàn ở miền bắc, quân và dân Hàm Rồng đã dũng cảm chiến đấu đánh trả 2.857 lần tốp máy bay tối tân của Mỹ, bắn rơi 106 máy bay Mỹ, trong đó có cả pháo đài bay B52. Những chiến công đã làm rạng danh truyền thống anh hùng, bất khuất của nhân dân Thanh Hóa, trở thành biểu tượng của sức mạnh chính nghĩa Việt Nam.

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của sự kiện ngày 3 và 4-4-1965, để ôn lại chiến công oanh liệt, tôn vinh tinh thần chiến đấu, hy sinh anh dũng của quân và dân Hàm Rồng, thể hiện lòng tri ân đối với thế hệ cha anh và nhằm tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ hôm nay, tỉnh Thanh Hóa đã xây dựng kế hoạch kỷ niệm 45 năm chiến thắng Hàm Rồng và sẽ tiến hành tổ chức buổi lễ với quy mô cấp tỉnh, trang trọng, trong các ngày 3 và 4-4-2010. Tỉnh Thanh Hóa xem đây là sự kiện quan trọng hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội. Hình thức tổ chức khá hoành tráng với sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân, các lực lượng quân chủng phòng không, không quân, hải quân, các nghệ sĩ, diễn viên chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp ở trong và ngoài tỉnh với nhiều loại hình phong phú diễn ra chung quanh lễ hội như: chương trình nghệ thuật sân khấu hóa "Hàm Rồng - Bản hùng ca bất tử"; lễ dâng hương, cầu siêu cho các Anh hùng, liệt sĩ; hội trại văn hóa, hội chợ triển lãm, triển lãm trưng bày hiện vật sách báo, tranh ảnh, du thuyền trên sông Mã, ga-la ca nhạc và hội chợ làng nghề truyền thống...

Xác định lễ hội kỷ niệm 45 năm chiến thắng Hàm Rồng là một sự kiện trọng đại trong năm 2010 của tỉnh Thanh Hóa, từ cuối năm 2008, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo, Ban tổ chức và các Tiểu ban giúp việc để tiến hành các công việc cần thiết cho lễ kỷ niệm. Cùng với việc chuẩn bị về cơ sở vật chất, Ban tổ chức đã tiến hành chuẩn bị về mặt nội dung: mời đại tá - nhà văn Chu Lai tham gia viết kịch bản sân khấu hóa, "Hàm Rồng - Bản hùng ca bất tử". Tháng 12-2009 kịch bản dàn dựng cho chương trình nghệ thuật này đã được chuyển thể thành kịch bản dàn dựng với lực lượng huy động tham gia tập luyện là 2.000 nghệ sĩ, diễn viên, học sinh, sinh viên, bộ đội, dân quân tự vệ... Từ đầu tháng 1-2010, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Tổng đạo diễn, NSƯT Mai Tư và ê-kíp sáng tạo đã bắt  tay vào công tác tập luyện cho chương trình nghệ thuật sân khấu hóa và chương trình biểu dương lực lượng (diễu binh, diễu hành)...

Chiến tranh đã lùi xa, 45 mùa xuân đã đi qua, Hàm Rồng hôm nay đang viết tiếp bài ca ngày mới. Những khu công nghiệp, những công trình kiến trúc mới đã và đang được xây dựng. Tương lai không xa, Hàm Rồng sẽ trở thành trọng điểm kinh tế, trọng điểm du lịch văn hóa- lịch sử của thành phố Thanh Hóa Anh hùng. Lễ kỷ niệm 45 năm chiến thắng Hàm Rồng cũng là dịp để giới thiệu và quảng bá sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh cũng như bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về vùng đất Thanh Hóa; khơi dậy lòng tự hào về lịch sử vẻ vang của đất nước, quê hương; động viên cổ vũ các tầng lớp nhân dân Hàm Rồng, Nam Ngạn nói riêng, Thanh Hóa nói chung vững bước trên con đường đổi mới, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước do Ðảng ta khởi xướng và lãnh đạo.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.