Với những giá trị đặc biệt mang tầm quốc tế về địa chất, văn hóa, cảnh quan, cùng với sự quyết tâm cao và những nỗ lực không ngừng của các cấp ủy đảng, chính quyền, nhân dân địa phương và sự hỗ trợ tích cực về chuyên môn từ các bộ, ngành Trung ương, tháng 9/2024, Công viên địa chất Lạng Sơn đã được công nhận là Công viên địa chất toàn cầu và được UNESCO chính thức công nhận danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO vào tháng 4/2025 vừa qua.
Danh hiệu này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, đưa tỉnh Lạng Sơn chính thức gia nhập Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, gồm 229 điểm đến thuộc 50 quốc gia trên thế giới.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn có diện tích gần 5.000km², với hơn 100 di sản địa chất, văn hóa và khảo cổ học đặc sắc. Không chỉ mang giá trị về mặt địa chất, mà còn là nơi hội tụ của nhiều giá trị văn hóa truyền thống, lịch sử cách mạng, cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ và đặc biệt là sự đa dạng, phong phú về văn hóa bản địa, độc đáo về lịch sử, địa chất.
Phát biểu chào mừng, đồng chí Hồ Tiến Thiệu, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn khẳng định, đây là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội lớn để tỉnh Lạng Sơn phát huy tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, đồng thời cũng là cơ hội xây dựng Lạng Sơn trở thành một trong các cực tăng trưởng và trung tâm kinh tế của vùng trung du miền núi phía bắc.
Trưởng Đại diện Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tại Việt Nam ông Jonathan Wallace Baker nhấn mạnh: “Thiên nhiên là di sản chung, là nền tảng của hòa bình dài hạn, do đó chúng ta cần chung tay bảo vệ. Công viên địa chất Lạng Sơn có giá trị tìm hiểu về quá trình tiến hóa của sự sống qua hàng triệu năm. Nghiên cứu về những giá trị của sự sống, sự hình thành địa chất của Công viên địa chất giúp các nước tìm ra cách ứng phó với thách thức do biến đổi khí hậu".
Để phát huy giá trị của các di sản và Công viên địa chất, đồng chí Ngô Lê Văn, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài mong muốn, các địa phương cần lồng ghép những nguyên tắc phát triển bền vững vào quản lý và vận hành Công viên địa chất để bảo đảm sự hài hòa và phát triển. Các giá trị địa chất, văn hóa, sinh thái cần được bảo vệ chặt chẽ nhằm tạo ra cơ hội sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng khẳng định Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn là minh chứng rõ nét cho nỗ lực gìn giữ và quảng bá di sản văn hóa Việt Nam cùng với các di sản văn hóa phi vật thể như tín ngưỡng thờ Mẫu, hát Then của người Tày, Nùng, Thái...
Dịp này, tỉnh Lạng Sơn đã công bố kế hoạch hành động tổng thể nhằm phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai đoạn 2025-2030, trong đó trọng tâm triển khai công tác rà soát, hoàn thiện quy hoạch bảo tồn và phát triển bền vững vùng công viên địa chất, hạ tầng giao thông kết nối các điểm di sản.
Tỉnh Lạng Sơn sẽ tăng cường nghiên cứu, khảo sát, số hóa, hệ thống hóa các giá trị địa chất, văn hóa, sinh thái để xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ; xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với bản sắc địa phương, kết hợp các giá trị địa chất-văn hóa-lịch sử-ẩm thực qua đó phục vụ có hiệu quả công tác bảo tồn và quảng bá.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn là công viên địa chất toàn cầu thứ 4 tại Việt Nam sau Cao nguyên đá Đồng Văn, Non nước Cao Bằng và Công viên địa chất Đắk Nông.
