Tham dự về phía Việt Nam có Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Việt Nam về UNESCO; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải; Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh; Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Lê Thị Hồng Vân; Đại sứ du lịch Việt Nam tại Pháp Anoa Dussol; Giám đốc Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu và nhiều đại biểu khác.
Về phía UNESCO có ông Khaled El-Enany, Tổng Giám đốc UNESCO, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Văn hóa Nayef Al-Fayez, Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO Khondker Talha, Chủ tịch Hội đồng chấp hành UNESCO Nasser bin Hamad Hanzab.
Diễn ra trong thời gian tổ chức kỳ họp Đại hội đồng các quốc gia thành viên Công ước năm 2003 về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể, sự kiện thu hút sự tham dự của hơn 200 đại biểu, gồm các Bộ trưởng, Trưởng đoàn các nước tham dự Đại hội đồng Công ước 2003, các Đại sứ, đại diện hơn 100 quốc gia thành viên UNESCO, cùng đông đảo bạn bè quốc tế.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Ngô Lê Văn nhấn mạnh, Văn Miếu-Quốc Tử Giám, với lịch sử gần một thiên niên kỷ, là biểu tượng tiêu biểu của nền văn hiến Việt Nam, kết tinh truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài và niềm tin sâu sắc rằng giáo dục, tri thức và con người là nền tảng cho sự phát triển bền vững của quốc gia.
Với 82 bia Tiến sĩ được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới, Văn Miếu-Quốc Tử Giám ngày nay đã trở thành biểu tượng văn hóa của Hà Nội và Việt Nam, minh chứng cho truyền thống nghìn năm luôn đề cao tri thức, giáo dục và nhân tài.
Thứ trưởng Ngô Lê Văn khẳng định, cùng với Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới được UNESCO ghi danh - là hình mẫu tiêu biểu của hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và UNESCO trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Hai di sản giữa lòng Thủ đô Hà Nội - một biểu tượng của tri thức và hiền tài, một biểu tượng của lịch sử và bản sắc dân tộc - cùng gửi tới thế giới thông điệp: Văn hóa và giáo dục là nền tảng của hòa bình, phát triển bền vững và tương lai nhân loại.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam-UNESCO (1976-2026), Thứ trưởng Ngô Lê Văn khẳng định, quan hệ đối tác giữa Việt Nam và UNESCO không ngừng phát triển mạnh mẽ, ngày càng toàn diện, thực chất và hiệu quả. UNESCO luôn là người bạn, đối tác tin cậy đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình tái thiết đất nước, đổi mới, hội nhập quốc tế và phát triển; đồng thời Việt Nam ngày càng trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm, chủ động đóng góp vào các mục tiêu chung của UNESCO.
Thứ trưởng nhấn mạnh, trong kỷ nguyên phát triển mới, như tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết 06 về triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV, Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy văn hóa như sức mạnh nội sinh, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản, đồng thời chủ động đóng góp vào giao lưu văn hóa, hợp tác đa phương và các mục tiêu chung của UNESCO vì hòa bình, phát triển bền vững và tiến bộ của nhân loại.
Phát biểu tại sự kiện, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Văn hóa Nayef Al-Fayez đánh giá cao ý nghĩa đặc biệt của Văn Miếu-Quốc Tử Giám, biểu tượng tiêu biểu về văn hóa và lịch sử của Việt Nam. Vượt lên giá trị kiến trúc và lịch sử, Văn Miếu-Quốc Tử Giám là minh chứng sinh động cho truyền thống lâu đời của Việt Nam về đề cao tri thức, giáo dục và học thuật; đồng thời thể hiện quan niệm rằng di sản không chỉ là gìn giữ quá khứ mà còn là những giá trị sống tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.
Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO khẳng định, những giá trị mà Văn Miếu-Quốc Tử Giám đại diện - tinh thần hiếu học, sự tiếp nối văn hóa và khát vọng tri thức - có sự gắn kết sâu sắc với sứ mệnh của UNESCO trong thúc đẩy giáo dục, bảo vệ và phát huy di sản, tăng cường đối thoại giữa các dân tộc.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động hiện nay, văn hóa tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho khả năng thích ứng và phát triển bền vững; Văn Miếu - Quốc Tử Giám là minh chứng cho vai trò của di sản như cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, thúc đẩy học hỏi, đối thoại và hiểu biết lẫn nhau.
Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Pháp, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO Nguyễn Thị Vân Anh nhấn mạnh, việc tổ chức chương trình văn hóa “Đạo học” tại Trụ sở UNESCO không chỉ nhằm tôn vinh 950 năm Quốc Tử Giám mà còn là hoạt động có ý nghĩa đặc biệt trong năm kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam-UNESCO.
Theo Đại sứ Nguyễn Thị Vân Anh, nhiều bạn bè quốc tế tỏ ra ngạc nhiên khi biết Việt Nam đã có một cơ sở giáo dục bậc cao từ gần một thiên niên kỷ trước. Vì vậy, sự kiện là cơ hội để giới thiệu tới cộng đồng quốc tế truyền thống hiếu học, nền giáo dục lâu đời cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Bà cho biết chương trình đã nhận được sự đánh giá tích cực từ các đại biểu quốc tế và lãnh đạo UNESCO, góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, văn hóa và những giá trị nhân văn của Việt Nam.
Đại sứ Nguyễn Thị Vân Anh cũng cho biết, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam-UNESCO, ngoài những chương trình được tổ chức tại Việt Nam, nhiều sự kiện khác sẽ tiếp tục được triển khai tại Trụ sở UNESCO trong thời gian tới nhằm quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa và các di sản của Việt Nam tới bạn bè quốc tế, góp phần tăng cường hiểu biết, đối thoại và hợp tác giữa các dân tộc.
Chia sẻ về ý nghĩa của việc đưa câu chuyện đạo học Việt Nam tới Trụ sở UNESCO, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, năm 2026 đánh dấu 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Đây là dịp để giới thiệu với bạn bè quốc tế những giá trị tiêu biểu của đạo học Việt Nam, tinh thần hiếu học, trọng tri thức và truyền thống tôn sư trọng đạo đã được gìn giữ, bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Theo ông Lê Xuân Kiêu, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, giáo dục và tri thức luôn là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của đất nước. Văn Miếu-Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử đặc biệt mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn vinh hiền tài và khát vọng vươn lên bằng tri thức của người Việt Nam. Thông qua sự kiện tại UNESCO, Ban tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp đó tới cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định các di sản văn hóa của Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà vẫn đang sống động trong đời sống đương đại, tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Các đại biểu đã được thưởng thức chương trình nghệ thuật “Đạo học” đặc sắc, giới thiệu chiều sâu văn hóa Việt Nam thông qua triển lãm, âm nhạc, áo dài và nghệ thuật trình diễn. Các bộ sưu tập áo dài của nhà thiết kế Minh Hạnh lấy cảm hứng từ truyền thống giáo dục Việt Nam đã lan tỏa các giá trị Nhân-Tín, đề cao việc học không chỉ nhằm tiếp thu tri thức mà còn để hoàn thiện nhân cách và nuôi dưỡng con người.
Theo Nhà thiết kế Minh Hạnh, những chất liệu và hình ảnh xuất hiện trong chương trình, từ nón lá, thổ cẩm vùng cao đến các sản phẩm thủ công truyền thống, đều là những giá trị văn hóa được chắt lọc từ đời sống của người Việt. Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo ngày càng phát triển, đây chính là nguồn lực quý giá để Việt Nam tiếp tục phát huy bản sắc và tạo nên những giá trị mới trên nền tảng truyền thống.
Qua tiếng hát của Nghệ sĩ nhân dân Thanh Lam cùng các màn trình diễn áo dài, thổ cẩm Tây Bắc, A Lưới, Tây Nguyên và tơ lụa Việt Nam, chương trình đã giới thiệu vẻ đẹp đa dạng của văn hóa 54 dân tộc Việt Nam - một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng, luôn được gìn giữ, sáng tạo và trao truyền qua các thế hệ.
Chương trình cũng dành không gian cho các hoạt động trải nghiệm tương tác với di sản, giúp đại biểu quốc tế trực tiếp tiếp cận các chất liệu, kỹ thuật và biểu tượng văn hóa truyền thống của Việt Nam, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng quốc tế, giúp người tham dự không chỉ quan sát mà còn trực tiếp cảm nhận giá trị của tri thức, thư tịch, khoa bảng và mỹ thuật truyền thống Việt Nam.
Đại biểu quốc tế cũng có cơ hội trải nghiệm di sản ẩm thực, thưởng thức các món ăn tiêu biểu của Hà Nội và các vùng miền, tôn vinh những giá trị văn hoá đặc sắc được kết tinh qua hàng nghìn năm lịch sử.
Là một trong những hoạt động trong chuỗi kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam-UNESCO, chương trình “Đạo học” không chỉ góp phần quảng bá giá trị Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Thăng Long-Hà Nội nghìn năm văn hiến và văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế, mà còn thể hiện sinh động quan hệ đối tác Việt Nam-UNESCO toàn diện, thiết thực, hiệu quả.
