Lâm Ðồng được đánh giá là tỉnh tiên phong trong cả nước về phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Giai đoạn mới, với sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp 4.0, tỉnh xác định tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, hướng đến nền nông nghiệp thông minh, hiện đại và bền vững; đưa nông sản tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đẩy mạnh số hóa nông nghiệp
Sự ra đời của Công ty TNHH Dalat Hasfarm đã thổi làn gió mới về khoa học-công nghệ tiên tiến trong ngành nông nghiệp của tỉnh Lâm Ðồng. Thành lập năm 1994, hiện nay diện tích sản xuất hoa cao cấp của công ty gần 320 ha, mỗi năm sản xuất khoảng 200 triệu cành hoa và 250 triệu ngọn giống hoa, cung ứng thị trường trên khắp thế giới. Ðể sản xuất được những cành hoa cao cấp, trong mỗi nhà kính trang trại của Dalat Hasfarm đều được trang bị thiết bị cảm biến, kết nối với máy tính, điện thoại thông minh qua internet; chế độ hoạt động được lập trình và kích hoạt tự động. "Những quy trình, công nghệ và kỹ thuật trồng hoa tiên tiến nhất châu Âu đã được Dalat Hasfarm áp dụng trên các nông trại; quy trình trồng, chăm sóc hoa được tổ chức tự động hóa", Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dalat Hasfarm Nguyễn Văn Bảo cho biết.
Cùng với những trang trại của công ty, Dalat Hasfarm "bắt tay" với hàng chục nông hộ và doanh nghiệp để hình thành liên minh sản xuất hoa cắt cành xuất khẩu, "mở" bí mật công nghệ trồng hoa cho đối tác để mang lại lợi nhuận cho cả "hai nhà", đóng góp vào sự phát triển nền nông nghiệp thông minh địa phương.
Nhận thấy dư địa để phát triển nông nghiệp tại Lâm Ðồng, năm 2017, ông Phạm Ngọc Thạch cùng cộng sự đã chọn vùng đất này để lập nghiệp bằng sự ra đời Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Sunfood Ðà Lạt (Sunfood Dalat CO.OP). Từ bảy thành viên ban đầu, với nguồn vốn góp 3 tỷ đồng, đến nay, Sunfood Dalat CO.OP đang liên kết với hơn 430 thành viên để sản xuất, kinh doanh rau công nghệ cao trên diện tích hơn 200 ha. Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Sunfood Dalat CO.OP Phạm Ngọc Thạch thông tin, từ ngày thành lập, hợp tác xã xác định sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, thông minh. Ðến nay, hợp tác xã đã xây dựng các mô hình chuẩn để phổ biến đến các hộ liên kết, từ khâu giống đến quy trình kỹ thuật, ứng dụng công nghệ mới như trồng rau trên giá thể, rau thủy canh và hệ thống tưới, chăm bón phân tự động. "Muốn phát triển bền vững, xuất khẩu tốt phải ứng dụng công nghệ cao, đẩy mạnh số hóa trong sản xuất. Ðà Lạt và vùng phụ cận có thể trở thành trung tâm sản xuất rau của thế giới khi được đầu tư phát triển phù hợp", ông Thạch chia sẻ.
Tiến sĩ Phạm S, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Ðồng thông tin, địa phương hiện có 26 doanh nghiệp đã tiếp cận ứng dụng công nghệ IoT, big data, các thiết bị cảm biến môi trường, nhà kính tự động… Trên vùng đất Nam Tây Nguyên này đã hình thành lớp nông dân "thế hệ mới", "nông dân thông minh", họ đã tạo ra sự nhàn nhã trong trang trại của mình nhờ ứng dụng công nghệ thông minh.
Tại huyện nông thôn mới Ðơn Dương, tỉnh Lâm Ðồng, ông Bùi Ngọc Cung được ví là "nông dân số". Với thâm niên hơn 30 năm gắn với nghề nông, giờ ông cảm thấy nhàn nhã khi ứng dụng IoT trên trang trại hơn 2,5 ha của mình. Ông kể: "Cách đây mấy năm, tôi được tỉnh cho "xuất ngoại" học tập kinh nghiệm làm nông nghiệp thông minh, sau đó tôi đã quyết định đầu tư để thay đổi". Trong trang trại trồng cà chua hút tầm mắt, thấy tôi tỏ ra ngạc nhiên về sự vắng vẻ của nông trại, ông Cung chỉ tay vào hệ thống cảm biến, hộp truyền tín hiệu treo khắp vườn, nói: "Công nghệ, máy móc làm hết rồi. Khi hệ thống đưa ra cảnh báo thì mình xử lý phù hợp". Giờ hiệu quả kinh tế đã rõ, các loại rau, củ, quả của trang trại đã vào các hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng rau sạch trong nước.
Chuyển đổi số nông nghiệp phù hợp
Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi số hướng đến nền nông nghiệp thông minh, hiện đại tại Lâm Ðồng có bước phát triển mạnh mẽ, giúp người sản xuất thiết lập dữ liệu trên phần mềm điện tử đối với các yếu tố vi khí hậu, môi trường, dinh dưỡng của cây trồng, chip điện tử theo dõi sức khỏe vật nuôi; giám sát và điều khiển bằng hệ thống cảm biến IoT, truy xuất nguồn gốc, tham gia thương mại điện tử… đã mang lại hiệu quả cao trong sản xuất nông nghiệp, một trong ba "trụ cột" phát triển kinh tế địa phương. Hiện tại diện tích nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Lâm Ðồng là hơn 66.000 ha, chiếm hơn 21% tổng diện tích canh tác toàn tỉnh; trong đó hơn 430 ha ứng dụng công nghệ thông minh, cùng hệ thống sơ chế, phân loại nông sản thông minh dựa trên màu sắc và kích thước; máy tách màu trong chế biến trà, cà-phê xuất khẩu; rô-bốt đẩy thức ăn tự động, hệ thống mát-xa tự động trong chăn nuôi bò sữa.
Giá trị sản xuất bình quân nông nghiệp công nghệ cao, thông minh đạt hơn 463 triệu đồng/ha, tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, thông minh chiếm 49% tổng giá trị sản xuất ngành trồng trọt toàn tỉnh. Giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích canh tác rau ứng dụng công nghệ IoT đạt hơn 2 tỷ đồng/ha/năm; sản xuất hoa công nghệ cao đạt từ 3 đến 5 tỷ đồng/ha/năm. Theo Tiến sĩ Phạm S, chuyển đổi số trong nông nghiệp và phát triển nông nghiệp 4.0 là xu thế tất yếu, nhất là trong giai đoạn Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhiều hiệp định thương mại tự do đã và đang được ký kết, yêu cầu tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và an toàn thực phẩm là điều kiện tiên quyết trong thực hiện các rào cản kỹ thuật với các nước thành viên. Do đó, tỉnh Lâm Ðồng luôn định hướng các thành phần kinh tế tập trung chuyển đổi số với quy mô phù hợp.
Thực tiễn tại Lâm Ðồng cho thấy rằng, đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, thông minh đã đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn sản xuất thông thường từ 30-50%. Hiện tại nông sản Lâm Ðồng đã xuất khẩu qua hơn 40 quốc gia trên thế giới. Những kết quả nêu trên cho thấy sự nhạy bén trong tư duy chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp của doanh nghiệp và nông dân Lâm Ðồng, cùng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, với những cơ chế, chính sách hỗ trợ hợp lý về tín dụng, đất đai, khoa học-công nghệ, xúc tiến thương mại, xây dựng và phát triển thương hiệu... Thường xuyên tổ chức cho các nhà nông "thế hệ mới" tham quan, tìm hiểu mô hình nông nghiệp hiện đại ở các nước có nền nông nghiệp tiên tiến, hiện đại trên thế giới.
Ðại hội Ðảng bộ tỉnh Lâm Ðồng lần thứ 11, nhiệm kỳ 2020-2025 tiếp tục quyết nghị: "Ðẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế, trọng tâm là cơ cấu lại ngành nông nghiệp, hướng đến ngành nông nghiệp phát triển toàn diện và hiện đại; là trung tâm nghiên cứu, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh tầm quốc gia và quốc tế". Với nền tảng, thành tựu nông nghiệp thời gian qua, Lâm Ðồng đặt mục tiêu đến năm 2025, có hơn 72,7 nghìn héc-ta ứng dụng công nghệ cao; trong đó có 1.000 ha ứng dụng công nghệ thông minh; ít nhất năm vùng nông nghiệp được công nhận ứng dụng công nghệ cao kiểu mẫu về nông nghiệp thông minh, cảnh quan môi trường, sản xuất nông sản an toàn và liên kết, tiêu thụ sản phẩm; có ít nhất 10 doanh nghiệp đạt tiêu chí nông nghiệp thông minh.
Tiến sĩ Phạm S phân tích, để chuyển đổi số nông nghiệp đạt kết quả tốt, Lâm Ðồng tiếp tục hợp tác và đặt hàng các trường đại học, viện nghiên cứu đào tạo phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là khối ngành khoa học-công nghệ, tài chính thông minh; mở rộng hợp tác quốc tế; tiếp tục có cơ chế, chính sách nhằm tạo đột phá nông nghiệp thông minh với lộ trình và nguồn lực hợp lý; thu hút doanh nghiệp FDI về nông nghiệp thông minh để tiếp cận nhanh công nghệ hiện đại…
