Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Tài chính, anh Huỳnh Văn Tâm (sinh năm 1987, xã Phú Phụng) chọn ở lại Thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp. 6 năm bám trụ chốn phồn hoa, anh làm đủ nghề để mưu sinh nhưng cuộc sống rất chật vật. Năm 2019, anh quyết định về quê khởi nghiệp với nghề truyền thống sản xuất cây giống và trồng cây ăn quả của gia đình.
Anh Tâm kể lại: “Lúc đó tôi thấy nông dân ở địa phương sản xuất cây giống rất nhiều nhưng việc tìm đầu ra khó khăn do chủ yếu qua thương lái hay các mối truyền thống. Vì vậy, tôi về quê làm đầu mối liên kết với nông dân sản xuất cây giống để quảng bá, bán sản phẩm ra thị trường, giúp tiêu thụ cây giống dễ dàng hơn thông qua các kênh trực tuyến bên cạnh cách bán hàng truyền thống”.
Hiện tại, với 7.500 m2 đất của gia đình, anh Tâm tập trung sản xuất các loại cây giống như ổi, mít, tắc (quất), chanh, mận, sầu riêng, chôm chôm... Trong đó, tắc không hạt đang được thị trường ưa chuộng, cho nên anh vừa sản xuất cây giống vừa dự định trồng bán quả ra các chợ truyền thống, quán ăn, siêu thị…
Anh Tâm cho biết: “Tắc không hạt là giống đột biến được người dân nhân giống thời gian gần đây. Tôi dự định mở rộng diện tích chuyên trồng tắc không hạt để bán quả, đồng thời nghiên cứu cách chế biến tắc xí muội, mứt tắc, nước cốt tắc… để nâng cao giá trị sản phẩm, tăng lợi nhuận”. Thời gian tới, với vai trò Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Vĩnh Bình (xã Phú Phụng), anh Tâm sẽ liên kết với nông dân để nâng cao giá trị quả tắc không hạt, hoàn thiện chuỗi sản xuất cây giống tại địa phương. Khi đó, hợp tác xã sẽ làm đầu mối cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thu mua sản phẩm cây giống của nông dân.
Anh Tâm cho biết: “Trước đây, nông dân chỉ sản xuất mà không tính đến chuyện bán hàng, tìm thị trường. Bây giờ, ngoài việc ứng dụng khoa học-công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm còn phải tính đến nhu cầu thị trường, bán hàng qua nhiều kênh để tiêu thụ sản phẩm. Sắp tới, tôi có ý tưởng liên kết với nông dân để xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh nhằm hướng đến phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững”.
Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành Công nghệ sinh học, anh Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1984, xã Vĩnh Thành) làm thuê 4 năm tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sau đó, anh cùng vợ là chị Nguyễn Ngọc Yến, sinh năm 1985 (tốt nghiệp đại học ngành Công nghệ sinh học) quyết định về quê lập nghiệp với nghề trồng cây vạn niên tùng truyền thống của gia đình. Bằng kiến thức, anh Phúc đầu tư cơ sở vật chất hiện đại như hệ thống nhà lưới, tưới tự động, ứng dụng kỹ thuật ươm, ghép cây tùng và bán hàng qua kênh thương mại điện tử.
Anh Phúc cho biết: So với cách làm truyền thống, hiện nghề sản xuất cây giống đã phát triển nhiều nhờ ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất. Trước đây, nhân giống chủ yếu bằng cách bó mụn dừa chờ ra rễ để chiết nhánh, nay được thay thế bằng chiết, ghép cành rất hiệu quả. Hệ thống tưới tự động, khi đi xa chỉ cần dùng điện thoại với vài thao tác có thể tưới vườn cây. Tất cả có hệ thống camera kết nối với điện thoại, rất tiện lợi…
Vườn tùng Vĩnh Phúc của anh Phúc rộng 10.000 m2 , mỗi năm sản xuất khoảng 50.000 cây tùng các loại cung ứng cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Anh Phúc cho biết: “Tùng là cây cảnh phong thủy nhiều người ưa thích với đặc điểm dáng đẹp, sống hàng trăm năm, biểu trưng cho sự trường tồn. Để lai tạo, nhân nhiều giống mới, lạ, tôi đã sang Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) mang giống về trồng.
Hiện tại, cơ sở của tôi có khoảng 30 giống tùng như cẩm thạch, kim cương đỏ, kim cương nữ hoàng, vàng tài lộc, vàng ngọc, la hán, tuyết tùng… với giá bán từ vài chục nghìn đến hàng triệu đồng/cây”. Anh Phúc còn sở hữu nhiều giống tùng đột biến quý hiếm đang được bán với giá rất cao: “Trung bình ươm 10.000 hạt tùng mới phát hiện được một cây tùng đột biến với màu sắc, hình dáng khác lạ.
Sau nhiều năm ươm hạt, cơ sở của tôi đã sưu tầm nhiều giống tùng đột biến rất đặc biệt mà hiếm nơi có. Một số giống đột biến được ghép vào cây vạn niên tùng truyền thống sẽ cho màu sắc đẹp mắt, được nhiều khách hàng ưa chuộng”. Hiện cơ sở của anh Phúc đã giải quyết việc làm cho năm lao động tại địa phương với thu nhập ổn định.
Anh phụ trách sản xuất, còn vợ phụ trách bán hàng qua thương lái và sàn thương mại điện tử. Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Vĩnh Thành Phạm Hoàng Nam cho biết: Sau sáp nhập, xã Vĩnh Thành là vùng trọng điểm sản xuất cây giống, hoa kiểng với làng nghề truyền thống hàng trăm năm, với diện tích đất nông nghiệp 3.687 ha.
Gần đây, nhiều người trẻ tốt nghiệp đại học trở về quê đã ứng dụng khoa học-công nghệ để phát triển nghề sản xuất cây giống theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Hầu hết các giống cây mới, lạ đều được nông dân ở đây nhân giống để bán ra thị trường trong nước và xuất khẩu. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lâm Văn Tân đánh giá: Thời gian qua, ngành nông nghiệp tỉnh đã có nhiều bước tiến quan trọng trong ứng dụng công nghệ số và công nghệ thông minh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, góp phần thay đổi tư duy của nông dân từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa; từ kinh nghiệm sang khoa học-công nghệ; từ “làm trước bán sau” sang “làm theo nhu cầu thị trường”.
Đây là “chìa khóa” để công nghệ thông minh thật sự đi vào đời sống sản xuất. Thời gian tới, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tập trung hướng dẫn nông dân sử dụng máy móc, thiết bị thông minh, ứng dụng quản lý mùa vụ, nhật ký điện tử; tổ chức các lớp dạy về thương mại điện tử, cách bán hàng qua sàn nông sản, Zalo, Facebook, TikTok; khuyến khích thanh niên nông thôn trở thành “hạt nhân số” hỗ trợ cộng đồng.
Đồng thời, tỉnh có chính sách hỗ trợ nông dân vay vốn ưu đãi, hỗ trợ đầu tư ứng dụng công nghệ thông minh trong nông nghiệp để nông dân mạnh dạn đầu tư công nghệ như nhà màng, cảm biến, tưới nhỏ giọt,...
