Bên mái tranh đơn sơ ngày ấy
Về Kim Liên những ngày này, ấn tượng nhất có lẽ là hình ảnh các đầm sen đua nhau khoe sắc, tỏa hương thơm dịu nhẹ và thanh khiết, như để đón Ngày sinh của Bác.
Bên mái nhà tranh đơn sơ, dưới lũy tre thân thuộc, chị Nguyễn Bảo Trâm, đến từ Đồng Nai, bước như chậm lại. Ngắm những kỷ vật thiêng liêng gắn với tuổi ấu thơ của Bác nay đã nhuốm màu thời gian, được nghe những câu chuyện thân thương, rất đỗi bình dị về cuộc đời của Bác qua giọng kể trầm ấm, đậm chất xứ Nghệ của nữ hướng dẫn viên, những giọt nước mắt cứ thế lăn dài. Theo bố mẹ từ Nghệ An vào vùng Đông Nam Bộ lập nghiệp từ nhỏ, đây là lần đầu chị có điều kiện về quê mang theo cảm xúc đặc biệt của những ngày tháng 5.
136 năm kể từ ngày ấy, ngôi nhà tranh thưng bằng vách nứa tại làng Hoàng Trù xưa vẫn nguyên vẹn như thuở nào. Mảnh sân nhỏ, hàng cau trước ngõ, bờ rào râm bụt, khóm tre xanh… Trong ngôi nhà ấy, còn đó giường nhỏ bằng gỗ xoan, chiếc khung cửi sinh thời bà Hoàng Thị Loan dùng để quay tơ, dệt vải. Chính tiếng thoi đưa dệt vải cùng những lời ru à ơi bên cánh võng đã nuôi dưỡng, gieo vào tâm hồn cậu bé Nguyễn Sinh Cung những giá trị lớn lao trong nhân cách. Có thể nói, Hoàng Trù như người mẹ tảo tần, còn Làng Sen như người cha mẫu mực. Hai mạch nguồn ấy kết tinh nên một Hồ Chí Minh vừa vĩ đại, vừa thấm đẫm hồn quê.
Trong dòng người về “Hoàng Trù quê mẹ và Làng Sen quê cha”, có đủ mọi lứa tuổi, từ mọi miền Tổ quốc, trên tay họ là những bó hoa huệ, hoa sen tươi thắm dâng Người. Không giấu được xúc động, ông Nguyễn Văn Phượng (sinh năm 1955, Hội Cựu chiến binh xã Phú Sơn, tỉnh Ninh Bình) chia sẻ: “Nghe các chị hướng dẫn viên giới thiệu các kỷ vật thiêng liêng gắn bó với tuổi ấu thơ của Bác và gia đình, tôi thấy thương Bác vô cùng, biết bao cảm xúc không nói thành lời”. Còn em Trần Nguyễn Châu Anh (học sinh lớp 8A, Trường trung học cơ sở Lê Lợi, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An) bày tỏ niềm tự hào vinh dự là một trong số 77 học sinh tiêu biểu được nhà trường tổ chức đi thăm quê Bác lần này.
Về Kim Liên, có người lần đầu, có người đã quen thuộc từng lối nhỏ nơi đây, song, mỗi chuyến đi vẫn là một lần trải nghiệm đầy cảm xúc, vừa gần gũi, vừa thiêng liêng. Mỗi người đến từ một miền quê, mang một cung bậc cảm xúc khác nhau, nhưng đều chung một lòng thành kính, tri ân đối với vị Cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam. Cựu chiến binh Lại Hữu Ánh (sinh năm 1962) cho biết: Mỗi dịp sinh nhật Bác, ông luôn muốn cùng con cháu trong gia đình về đây để thắp nén hương tưởng nhớ Bác, người đã hy sinh cả cuộc đời mình cho nước non. Nói đoạn, ông xúc động cất lên mấy câu thơ của nhà thơ Tố Hữu: “ ... Bác ơi, tim Bác mênh mông thế/ Ôm cả non sông, mọi kiếp người”.
Phát huy giá trị di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trung bình mỗi năm, Khu di tích quốc gia Kim Liên đón hơn hai triệu lượt khách trong nước và quốc tế tới thăm. Để làm tốt công tác là “cầu nối”, những năm qua, việc đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, rèn luyện phong cách phục vụ, khả năng giao tiếp, xử lý tình huống theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại luôn được Ban Giám đốc Khu Di tích quốc gia Kim Liên quan tâm.
Ông Nguyễn Bảo Tuấn, Giám đốc Khu Di tích cho biết, hiện nay, trong số 17 hướng dẫn viên, có năm người thuyết minh được bằng tiếng Anh và tám người thuyết minh bằng tiếng Lào, điều này đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong các đoàn khách quốc tế khi đến tham quan.
Chị Bùi Thị Bích Đảm, Trưởng phòng Tuyên truyền giáo dục, Khu Di tích quốc gia Kim Liên chia sẻ: Các hướng dẫn viên luôn mang trong mình những tình cảm thiết tha, qua mỗi câu chuyện, mỗi kỷ vật làm sao để truyền tải được thông tin, thông điệp, chạm đến trái tim người nghe. Tình cảm thiêng liêng mà người dân từ khắp mọi miền đất nước dành cho Bác là nguồn động viên vô cùng to lớn với chị và đồng nghiệp để cùng hết lòng lan tỏa giá trị khu di tích và tình cảm sâu đậm của người dân đối với Bác.
Với những thành tích xuất sắc, tập thể viên chức, người lao động Khu Di tích quốc gia Kim Liên được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều Huân chương, Bằng khen cao quý. Đặc biệt, vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất (lần thứ hai) đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Khu di tích và Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026). Theo Giám đốc Khu Di tích, phần thưởng cao quý là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến bền bỉ của các thế hệ người lao động; là nguồn cổ vũ, động viên to lớn để mỗi cán bộ, nhân viên Khu Di tích tiếp tục nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại quê hương.
Bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An cho biết: Trong nhiều nhiệm kỳ qua, tỉnh Nghệ An luôn xác định việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu Di tích quốc gia Kim Liên là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, đề án và chương trình đầu tư nhằm xây dựng xã Kim Liên theo hướng phát triển văn hóa gắn với du lịch, trong đó Khu Di tích quốc gia Kim Liên được xác định là hạt nhân trung tâm, là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, văn hóa, chính trị và tinh thần.
Theo đó, tỉnh không chỉ tập trung bảo tồn nguyên trạng các di tích gốc, Nghệ An còn chú trọng mở rộng không gian văn hóa Hồ Chí Minh; đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảnh quan, thiết chế phục vụ du lịch; kết nối các điểm đến. Sau nhiều năm nỗ lực đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng quản lý, khai thác du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định công nhận Khu Du lịch quốc gia Kim Liên đối với Khu Di tích quốc gia Kim Liên.
Việc được công nhận Khu Du lịch quốc gia khẳng định vai trò, vị thế của Khu Di tích quốc gia Kim Liên trong hệ thống các khu du lịch quốc gia của cả nước. Đây là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Nghệ An, khẳng định vị thế đặc biệt của quê hương Bác Hồ trong hành trình phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước và phát triển du lịch bền vững.
