Trưa 10/1, Phó Giám đốc Sở Y tế Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, sở đã tiếp nhận đơn kiến nghị và có báo cáo gửi Sở Tài chính và Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau về tình hình thiếu hụt nguồn kinh phí chi trả lương và chế độ đối với người lao động tại Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân.
Nhiều khó khăn
Hơn 4 tháng qua, cuộc sống của gia đình chị K., một điều dưỡng tại Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân, gói gọn trong hai chữ “bế tắc”. Chị là một trong số hơn 120 cán bộ, nhân viên tại đây đang bị nợ lương từ tháng 9 đến 12/2025. Bước sang tháng 1/2026, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện.
Không chỉ nợ lương, tiền trực của nhân viên y tế tại đây cũng không được chi trả cả năm 2025. Với thu nhập chính phụ thuộc hoàn toàn vào lương, nhiều y, bác sĩ đã phải vay mượn tiền từ người thân để duy trì cuộc sống. Một bác sĩ tại trung tâm chua chát chia sẻ: “Đi làm phải tự bỏ tiền túi mua xăng. Muốn ăn một hộp cơm, uống ly nước cũng phải đi mượn tiền”.
Đau xót lớn nhất với y, bác sĩ tại Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân không phải là sự vất vả của nghề, mà là sự bất lực khi không thể lo cho gia đình những nhu cầu tối thiểu nhất, dù họ vẫn miệt mài trực đêm, trực ngày. Chị H., một cán bộ y tế khác tại trung tâm, cho rằng: "Người lao động có thể cố gắng nhịn ăn khi đi làm, nhưng gia đình, con cái ở nhà vẫn cần được bảo đảm cuộc sống tối thiểu để người cán bộ y tế yên tâm công tác".
Theo ông Mạc Hoàng Nhủ, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này là do hụt nguồn kinh phí kéo dài từ giai đoạn năm 2023, năm 2024 và một phần của 2025. Tổng số tiền nợ lương tính đến nay đã lên tới hơn 6 tỷ đồng.
Cần giải pháp cấp bách
Nguyên nhân sâu xa được tập thể viên chức chỉ ra là một số bất cập khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP. Do điều kiện khách quan, số lượng bệnh nhân đến khám thấp, nguồn thu không đủ chi trả lương và phụ cấp. Đơn vị phải mượn chi phí cấp nhưng vẫn không thấm tháp vào đâu so với nhu cầu chi trả gần 2 tỷ đồng mỗi tháng cho bộ máy.
Bên cạnh đó, sự thiếu công bằng trong việc thực hiện Nghị định 73/2024/NĐ-CP về chế độ tiền thưởng cũng khiến tâm lý nhân viên thêm nặng nề. Trong khi khối y tế dự phòng và hành chính được hưởng thưởng từ ngân sách, thì khối điều trị phải tự cân đối từ nguồn thu vốn đã cạn kiệt, dẫn đến tình trạng cùng một đơn vị nhưng người có thưởng, người không.
Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân (tiền thân là Trung tâm Y tế huyện Phú Tân) từng là đơn vị tuyến đầu, là bệnh viện dã chiến trong cuộc chiến chống Covid-19 vào năm 2021. Những con người từng không quản hy sinh lợi ích cá nhân để bảo vệ cộng đồng nay lại đang rơi vào vòng xoáy của nợ nần và sự chán nản.
Trong đơn kiến nghị gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và Sở Y tế tỉnh, tập thể viên chức thiết tha mong muốn được giải quyết dứt điểm nợ lương và tiền trực trước Tết Nguyên đán 2026. Họ cần một cam kết cụ thể thay vì những hứa hẹn chung chung.
Ông Mạc Hoàng Nhủ cho biết, đơn vị đã gửi tờ trình xin cấp bổ sung nguồn kinh phí và hy vọng từ năm 2026, khi được cấp kinh phí mới, trung tâm mới có khả năng chi trả các khoản nợ từ cuối năm 2025.
Hơn lúc nào hết, ngành y tế Cà Mau sớm có động thái quyết liệt hơn để cứu vãn tình hình tại Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân. Không thể để những người chăm sóc sức khỏe cho nhân dân tại vùng sâu vùng xa nhưng đi làm với “cái bụng rỗng” và tâm lý bất an bởi những khoản vay mượn.
