Việc kiện toàn thôn, tổ dân phố nhằm đáp ứng mục tiêu tinh gọn tổ chức, củng cố “cánh tay nối dài” của chính quyền, bảo đảm sát dân, gần dân, phục vụ người dân tốt hơn, tạo nền tảng cho một nền hành chính hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Kiện toàn tổ chức ở khu dân cư
Thực hiện chủ trương của Trung ương, Thành ủy về sắp xếp thôn, tổ dân phố, kiện toàn tổ chức Đảng và hệ thống chính trị ở khu dân cư, nhiều xã, phường của Đà Nẵng đã hoàn thành việc triển khai với tinh thần khẩn trương, chặt chẽ, dân chủ và đúng quy định. Đây là nhiệm vụ quan trọng, tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ ở cơ sở và đời sống sinh hoạt của nhân dân từng khu dân cư; đồng thời đòi hỏi sự đồng thuận, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị địa phương.
Trước sắp xếp, Đà Nẵng có 1.076 thôn và 3.079 tổ dân phố; trong đó, 488 thôn có quy mô dưới 300 hộ gia đình, chiếm 45,4% tổng số thôn; 2.920 tổ dân phố có quy mô dưới 450 hộ gia đình, chiếm 94,8% tổng số tổ dân phố; 82% số thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ, chưa bảo đảm theo quy định, số lượng đầu mối lớn, dẫn đến phân tán nguồn lực, phân tán đội ngũ, chưa thật sự tương xứng với yêu cầu quản trị trong bối cảnh mới. Thời điểm đó, toàn thành phố có 9.044 người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố và 20.083 người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.
Sau sắp xếp, thành phố có 724 thôn và 732 tổ dân phố; giảm 2.699 thôn, tổ dân phố. Tổng số chi bộ trước khi sắp xếp là 2.444, sau khi sắp xếp là 1.456; giảm 988 chi bộ.
Đến nay, nhiều phường, xã đã hoàn tất việc sắp xếp tổ dân phố. Đồng chí Lê Văn Quang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Điện Bàn Tây cho biết: Đảng ủy xã đã chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã cùng các ngành tập trung rà soát, hoàn thiện đề án sắp xếp thôn. Trước sắp xếp, xã Điện Bàn Tây có 30 thôn, sau sắp xếp còn 12 thôn. Theo đồng chí Lê Văn Quang, việc bố trí cán bộ không chuyên trách ở thôn có đủ năng lực, trình độ và uy tín sẽ bảo đảm hoạt động của khu dân cư mới thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Phường Hải Châu, phường trung tâm của thành phố, đã hoàn thành việc sắp xếp, thành lập tổ dân phố mới và kiện toàn các chức danh ở khu dân cư. Số tổ dân phố đã giảm từ 332 xuống còn 51, đều đáp ứng quy mô tối thiểu 450 hộ theo quy định của Trung ương; tổ dân phố có quy mô nhỏ nhất là 450 hộ dân, lớn nhất là 813 hộ dân.
Tại phường có 173 chi bộ khu dân cư với 3.910 đảng viên được sắp xếp xuống còn 51 chi bộ. Theo phương án nhân sự của địa phương, 522 đồng chí không tiếp tục đảm nhiệm các chức danh ở khu dân cư; trong đó có 109 đồng chí bí thư chi bộ, 137 đồng chí trưởng ban công tác mặt trận và 276 đồng chí tổ trưởng tổ dân phố.
Theo lãnh đạo phường Hải Châu, trong quá trình triển khai, khối lượng công việc lớn, liên quan nhiều tổ chức, địa bàn cùng đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân. Ban Thường vụ Đảng ủy phường xác định việc sắp xếp không chỉ là hợp nhất về mặt tổ chức, mà còn phải tạo được sự ổn định, bảo đảm tính kế thừa, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, vai trò tự quản của cộng đồng dân cư và giữ vững sự gắn bó giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân.
Tinh gọn bộ máy, tiết kiệm ngân sách
Tại kỳ họp thứ 3 (kỳ họp chuyên đề), Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng khóa XI biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết quy định số lượng, chức danh, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách thôn, tổ dân phố và người tham gia hoạt động thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố. Dự tính tổng kinh phí chi trả hằng năm (gồm mức phụ cấp hằng tháng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế) là 559 tỷ đồng. Theo đó, Đà Nẵng sẽ tiết kiệm 324 tỷ đồng mỗi năm sau khi sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng cho biết, kỳ họp đã ban hành các chính sách liên quan trực tiếp đến việc sắp xếp, kiện toàn thôn, tổ dân phố và đối với người hoạt động không chuyên trách, người tham gia công việc ở thôn, tổ dân phố. Qua đó, nền tảng quản trị ở cơ sở được củng cố, góp phần đưa chính quyền đến gần dân, sát dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân và giải quyết tốt hơn những vấn đề phát sinh ngay từ cộng đồng dân cư.
Phó Giám đốc Sở Nội vụ Trần Trung Sơn khẳng định: Đây là cuộc sắp xếp quy mô lớn, tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị ở cơ sở. Với cách tiếp cận bài bản, khoa học, thận trọng, lấy sự ổn định của cộng đồng dân cư làm nền tảng và sự đồng thuận của nhân dân làm mục tiêu, việc sắp xếp hướng đến tinh gọn đầu mối, tạo tiền đề xây dựng các cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp, tăng cường khả năng tự quản, phát huy nguồn lực trong nhân dân và nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở.
“Việc tổ chức lại đồng bộ các thiết chế chính trị ở khu dân cư vừa góp phần giảm đầu mối, vừa tạo điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức, tăng cường tính thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, tiếp tục khẳng định vai trò của chi bộ thật sự là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là trung tâm đoàn kết, quy tụ sức mạnh của nhân dân trong xây dựng và phát triển địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới”, đồng chí Trần Trung Sơn, nhấn mạnh.
