Xã Búng Lao thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã, do vậy hiện nay tại xã có vùng chuyên canh gồm: 767 ha cà-phê, 205 ha mắc-ca, 10,6 ha chè, 250 ha cây ăn quả... Cây lương thực chủ yếu cây lúa, ngô, tuy nhiên do kỹ thuật canh tác chưa cao, cùng khí hậu thất thường khiến năng suất thấp. Người trồng lúa,ngô thường xuyên đối diện nguy cơ mất mùa do thiên tai, sâu bệnh.
Nhưng với cây dứa mật thì khác, vì đây là loại cây lá cứng, ít sâu bệnh. Từ khi trồng thử nghiệm trên đất Búng Lao đến nay, cây đã chứng minh sức sống bền bỉ, khỏe mạnh, lá vươn dài, xanh đậm. Dù mới trồng vài tháng nhưng một số diện tích đã bắt đầu cho quả.
Ông Từ Quang Hà - người tiên phong đem cây dứa mật về trồng ở bản Hồng Sọt cho biết: Nhận thấy tiềm năng của vùng đất, cùng sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền xã Búng Lao, cuối năm 2024 gia đình tôi đã quyết định mua cây giống về trồng với diện tích gần 50 ha. Tuy thời gian chưa dài, song với thực tế tốc độ sinh trưởng của cây, các cán bộ chuyên môn cho hay là đã có cơ sở nhận định cây dứa mật phù hợp với vùng đất này.
Hiện tại, toàn bộ diện tích dứa mật tại bản Hồng Sọt đang phát triển đồng đều, trong đó một phần diện tích trồng đã cho quả bói. Theo tính toán, nếu 50 ha dứa mật đạt năng suất trung bình 50 tấn/ha với giá bán dao động từ 6.000-7.000 đồng/kg thì toàn bộ diện tích (50 ha) sẽ cho thu lợi hàng tỷ đồng.
Đánh giá cao cách làm, sự quyết đoán của ông Từ Quang Hà khi mạnh dạn đầu tư vốn đưa cây giống mới về trồng theo đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đoàn công tác của xã Búng Lao đều nhất trí với nhận định: Cây dứa mật hoàn toàn phù hợp với thổ nhưỡng, là cây trồng được thị trường ưa chuộng, có giá trị kinh tế cao. "Mô hình trồng dứa mật được xem là bước khởi đầu quan trọng để địa phương xem xét bổ sung quy hoạch vùng trồng, triển khai nhân rộng trên địa bàn trong thời gian tới", ông Kiều Xuân Hoàng cho biết thêm.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Búng Lao Kiều Xuân Hoàng, dứa mật là loại cây chịu hạn tốt, ít công chăm sóc, phù hợp với điều kiện đất đồi thoải của Búng Lao. Việc chuyển đổi diện tích đất nương kém hiệu quả sang trồng dứa mật sẽ giúp nông dân nơi đây đã tận dụng tiềm năng đất đai, mở ra hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn gắn với liên kết chế biến, tiêu thụ sản phẩm bài bản.
Là xã thứ hai của huyện Mường Ảng (trước đây) hoàn thành toàn bộ 19 tiêu chí nông thôn mới, song từ ngày 1/7/2025 Búng Lao bước vào hành trình mới sau khi sáp nhập ba xã để thành lập xã Búng Lao mới có diện tích tự nhiên hơn 145 km2, dân số gần 20.000 người ở 39 thôn, bản. Theo đồng chí Tạ Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy xã Búng Lao, ngoài lợi thế vùng trọng điểm cây trồng, nông dân chăm chỉ, nguồn lao động dồi dào thì lợi thế đặc biệt của Búng Lao có vị trí địa kinh tế thuận lợi bên tuyến Quốc lộ 279 và tương lai có thêm nút giao với tuyến cao tốc Sơn La-Điện Biên. Búng Lao xác định sẽ tập trung phát triển nông-lâm nghiệp chuyên canh theo vùng sản xuất hàng hóa tập trung; ưu tiên thu hút đầu tư trung tâm tập kết sản phẩm nông nghiệp để đưa đi các nhà máy chế biến ở lân cận.
Thời gian tới, Búng Lao sẽ tập trung tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển theo hướng hàng hóa tập trung, an toàn, hữu cơ và liên kết chuỗi giá trị. Từ mô hình cây dứa mật ở bản Hồng Sọt, xã sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích nông dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, quan tâm hỗ trợ nông dân về kỹ thuật, vốn. Riêng với cây dứa mật, Búng Lao đã có định hướng mở rộng diện tích và khuyến khích nông dân trồng theo phương thức liên kết "nông dân - doanh nghiệp" để bảo đảm đầu ra ổn định.
Theo ông Kiều Xuân Hoàng, gia đình ông Từ Quang Hà đã có kế hoạch mở rộng diện tích cây dứa mật lên khoảng 200 ha, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, có liên kết tiêu thụ ổn định khi dứa đến kỳ thu hoạch. Đây cũng là cơ sở thực tiễn, tiền đề quan trọng để xã quy hoạch diện tích trồng dứa phù hợp theo từng địa bàn, bảo đảm thuận lợi sản xuất và tiêu thụ để nông dân Búng Lao có thêm cơ hội làm giàu bền vững…
