Không gian văn hóa đọc giữa lòng di sản

Trong quần thể di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hồ Văn từ lâu vốn gắn liền với nhiều hoạt động trải nghiệm và giáo dục di sản. Giờ đây, nơi này mang một diện mạo mới khi trở thành “Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám” - điểm hẹn của những người yêu sách, yêu tri thức và mong muốn kết nối với cội nguồn văn hóa dân tộc.

“Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám” được đặt tại tòa Phương Đình trên gò Kim Châu.
“Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám” được đặt tại tòa Phương Đình trên gò Kim Châu.

“Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám” được đặt tại tòa Phương Đình trên gò Kim Châu, công trình được phục dựng vào năm 2022.

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám, nơi đây từng là không gian thơ mộng nơi các nho sinh, giám sinh bình thơ, ngâm vịnh. Việc tổ chức đọc sách tại Phương Đình hôm nay không chỉ khôi phục ký ức xưa mà còn mở ra hướng phát triển mới cho Hồ Văn, trở thành một không gian văn hóa sống động, kết nối chặt chẽ với khu nội tự, tạo thành chỉnh thể hài hòa giữa di sản và đời sống đương đại.

Điểm đặc biệt chính là thiết kế các tủ sách được lấy cảm hứng từ 82 bia tiến sĩ trong di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Thạc sĩ Trương Quốc Toàn, người thiết kế "Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám" chia sẻ: “Với tôi, 82 bia tiến sĩ không chỉ là những bảng vàng danh dự, mà còn như những pho sách lớn về cuộc đời và trí tuệ của 1.304 vị tiến sĩ. Vì vậy, tôi đã thiết kế các tủ sách gợi hình dáng bia tiến sĩ, để khi bạn đọc đến đây có cảm giác như đang rút những cuốn sách ra từ lòng bia đá ngàn năm”.

Ý tưởng này không chỉ tạo dấu ấn thẩm mỹ mà còn khơi gợi suy ngẫm: mỗi tấm bia, mỗi vị tiến sĩ đều là một cuốn sách sống động, tiếp nối tinh thần hiếu học muôn đời.

z6934144024154-08b3a56684586190a1b71d5eeedebc24.jpg
Các tủ sách được lấy cảm hứng từ 82 bia tiến sĩ trong di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Tại bốn góc của tòa Phương Đình và vòng theo lan can của gò Kim Châu được bố trí hệ thống ghế gỗ, ghế băng và các ghế đôn nhỏ, có thể phục vụ cùng lúc khoảng 50 bạn đọc. Sự sắp xếp này tạo cảm giác gần gũi, cởi mở, giúp độc giả dễ dàng lựa chọn chỗ ngồi và hòa mình vào bầu không khí yên bình bên Hồ Văn. Trong khung cảnh cổ kính, tĩnh tại của di tích, độc giả có thể thong thả dừng chân bên kệ sách, lật mở những trang viết về lịch sử, văn hóa, văn học, hay đơn giản là tìm cho mình một khoảng lặng để chiêm nghiệm.

Hiện không gian văn hóa đọc nơi đây đã quy tụ gần 1.000 đầu sách do 8 đơn vị xuất bản cung cấp và nguồn sách luân chuyển từ Trung tâm Văn hóa-Thư viện Hà Nội. Hằng năm, tủ sách sẽ tiếp tục được bổ sung để đáp ứng nhu cầu bạn đọc.

Các chủ đề trải dài từ lịch sử Thăng Long-Hà Nội, truyền thống khoa bảng, danh nhân, nho học đến văn học, nghệ thuật, kỹ năng sống… Trong đó, bộ “Tủ sách Thăng Long ngàn năm văn hiến” của Nhà Xuất bản Hà Nội được xem là điểm nhấn, mỗi cuốn sách như một hạt giống tri thức gieo mầm cho hiện tại và tương lai.

"Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám” phục vụ miễn phí cho mọi đối tượng.

Không chỉ dừng lại ở việc đọc, “Không gian văn hóa đọc” còn gắn liền với các hoạt động trải nghiệm di sản. TS Lê Xuân Kiêu cho biết: Trong thời gian tới, nơi đây sẽ tổ chức nhiều chương trình về giấy dó, gốm, hội họa… tạo thành một hệ sinh thái văn hóa sáng tạo. Những hoạt động này không chỉ làm phong phú trải nghiệm cho bạn đọc, mà còn giúp Hồ Văn trở thành điểm đến văn hóa đặc sắc, giàu sức sống, hướng tới giới trẻ và cộng đồng sáng tạo của Thủ đô.

Giữa nhịp sống hiện đại, sự hiện diện của không gian đọc tại Hồ Văn giống như một khoảng lặng bình yên, nơi tri thức giao thoa với di sản. Không chỉ là một thư viện mở, nơi đây hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa mới của Hà Nội, góp phần tiếp nối tinh thần hiếu học nghìn đời và khơi dậy tình yêu sách trong lòng công chúng.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.