Khơi dòng cho hệ thống thủy lợi

Hệ thống thủy lợi là yếu tố không thể thiếu với sản xuất nông nghiệp, góp phần tăng diện tích gieo trồng, tăng thời vụ, cải tạo đất, bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân và các ngành kinh tế. Hiện cả nước có 6.750 đập, hồ chứa thủy lợi có dung tích trữ từ 50 nghìn m3 hoặc chiều cao đập từ 5m trở lên; 19.416 trạm bơm, 27.754 cống, 16.057 đập tạm và 291.000 km kênh mương các loại.
Đập và kênh đầu mối hồ Cửa Đạt, Thanh Hóa. (Ảnh: Mai Luận)
Đập và kênh đầu mối hồ Cửa Đạt, Thanh Hóa. (Ảnh: Mai Luận)

Công trình thủy lợi hằng năm tưới cho lúa khoảng 7,26 triệu ha gieo trồng, cấp nước cho nuôi trồng thủy sản 686.600 ha và khoảng 6,5 tỷ m3 nước cho sinh hoạt, công nghiệp; bảo đảm phòng, chống lũ, chống ngập cho các đô thị, khu dân cư, bảo vệ sản xuất.

Thực hiện chính sách miễn thủy lợi phí, hiện mỗi năm, Nhà nước phải cấp bù thủy lợi phí khoảng 6.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, do những vướng mắc về cơ chế, chính sách nên thời gian qua, hoạt động của các công ty khai thác công trình thủy lợi gặp rất nhiều khó khăn.

Nguồn thu của các công ty này chủ yếu từ ngân sách Trung ương cấp hỗ trợ tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi, với mức hỗ trợ được quy định từ năm 2013 đến nay không thay đổi.

Công trình thủy lợi hằng năm tưới cho lúa khoảng 7,26 triệu ha gieo trồng, cấp nước cho nuôi trồng thủy sản 686.600 ha và khoảng 6,5 tỷ m3 nước cho sinh hoạt, công nghiệp; bảo đảm phòng, chống lũ, chống ngập cho các đô thị, khu dân cư, bảo vệ sản xuất.

Trong khi đó, các chi phí đầu vào như lương, tiền điện, vật tư, nguyên liệu xây dựng… đều đã tăng rất nhiều so với 10 năm trước.

Các đơn vị phải ưu tiên kinh phí để bảo đảm chi vào các nội dung cần thiết, cấp bách, cho nên nhiều công trình hư hỏng, xuống cấp không được bảo trì kịp thời. Nhiều hệ thống thủy lợi được đầu tư từ những năm 1960, 1970, không đủ kinh phí để bảo trì, sửa chữa định kỳ nên đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Đời sống người lao động tại các đơn vị này hầu hết đều khó khăn khiến họ bỏ việc, khó tuyển dụng người mới vào làm việc. Mặt khác, do không được sử dụng nguồn ngân sách Trung ương cấp hỗ trợ, trong khi ngân sách địa phương không bố trí, dẫn tới nhiều đơn vị chưa thực hiện trích quỹ khen thưởng, phúc lợi theo quy định hoặc trích ở mức rất thấp. Hay nhiều đơn vị ở các địa phương như: Bắc Kạn, Yên Bái, Cao Bằng, Lai Châu, Thái Bình, Ninh Bình, Phú Yên… không có quỹ khen thưởng, phúc lợi.

Theo Cục Thủy lợi, sau hơn 5 năm triển khai thực hiện chính sách giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi nhưng kết quả đạt được rất hạn chế, quy định chưa phù hợp, thủ tục rườm rà. Một số địa phương như: Lai Châu, Vĩnh Phúc, Ninh Thuận, Gia Lai, Bình Dương, Long An... xây dựng phương án giá từ năm 2019 nhưng đến nay chưa được ban hành, thủ tục hành chính phức tạp, văn bản qua lại giữa các cơ quan, đơn vị rất nhiều lần; quy định về quản lý tài sản, kết cấu hạ tầng thủy lợi nói riêng và quản lý tài sản công nói chung chưa rõ ràng, thống nhất với quy định về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho nên chưa tạo điều kiện để doanh nghiệp liên doanh, liên kết khai thác, sử dụng tài sản công hiệu quả.

Trước mắt, các ngành chức năng như Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính cần phối hợp các địa phương, cơ quan liên quan xem xét sửa đổi hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan các quy định về tài chính trong quản lý, khai thác công trình thủy lợi, đặc biệt là nghiên cứu tăng mức hỗ trợ tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi đã khá lạc hậu so với mặt bằng chung hiện nay.

Đồng thời các đơn vị khai thác công trình thủy lợi cần xây dựng chiến lược và thực hiện đổi mới hoạt động, trong đó tập trung rà soát, sắp xếp bộ máy tổ chức doanh nghiệp bảo đảm tinh gọn, tiết kiệm, hiệu quả; đào tạo, tuyển dụng, bố trí nguồn nhân lực lao động phù hợp yêu cầu từng giai đoạn phát triển của đơn vị; tập trung nghiên cứu để khai thác công trình đa mục tiêu, đa giá trị.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 5/5: Cả nước có nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông vào chiều tối và đêm

Dự báo, ngày 5/5, hầu hết các khu vực trên cả nước ban ngày trời nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông giải nhiệt tập trung vào chiều tối và đêm. Khu vực Hà Nội không mưa, trưa chiều giảm mây trời nắng, thời tiết dễ chịu, nhiệt độ thấp nhất từ 22-24 độ C, cao nhất từ 28-30 độ C.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mưa đá xuất hiện trên diện rộng ở miền bắc là hiện tượng hiếm gặp

Những ngày đầu tháng 5, hàng loạt địa phương ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ liên tiếp ghi nhận dông, lốc, sét, mưa đá với cường độ mạnh, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, mưa đá không chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi mà còn lan rộng xuống trung du, đồng bằng, thậm chí cả Thủ đô Hà Nội.

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện khối không khí lạnh ở phía Bắc đang di chuyển xuống phía Nam, gây mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có nơi mưa rất to, nhiệt độ giảm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

Không khí lạnh bắt đầu tác động đến thời tiết nước ta trong ngày hôm nay, khiến khu vực Bắc Bộ chuyển sang trạng thái mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì nắng nóng diện rộng trước khi mưa dông xuất hiện vào chiều tối và đêm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.