Những số liệu mới nhất của ILO về tác động của Covid-19 đến thị trường lao động cho thấy đại dịch này ảnh hưởng nghiêm trọng đến người lao động làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức và hàng trăm triệu doanh nghiệp trên toàn thế giới.
Theo “Báo cáo nhanh số 3 của ILO: đại dịch COVID-19 và thế giới việc làm”, dự kiến tình trạng số giờ làm việc bị giảm trong quý 2-2020 sẽ tồi tệ hơn nhiều so với ước tính trước đây. So với giai đoạn tiền khủng hoảng là quý 4-2019, số giờ làm dự kiến bị cắt giảm sẽ là 10,5%, tương đương với 305 triệu lao động toàn thời gian (giả định lao động làm việc 48 giờ một tuần). Trong khi con số ước tính trước đây là 6,7% tổng số giờ làm bị cắt giảm, tương đương với 195 triệu lao động toàn thời gian. Nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này là việc tiếp tục áp dụng các biện pháp phong tỏa trong thời gian dài.
Lao động khu vực kinh tế phi chính thức chịu ảnh hưởng nặng nề
Cảnh báo của ILO cho thấy, số giờ làm việc tiếp tục bị giảm mạnh trên toàn cầu do đại dịch Covid-19 bùng phát sẽ khiến cho 1,6 tỷ người lao động trong khu vực kinh tế phi chính thức, tức gần nửa lực lượng lao động toàn cầu (lực lượng lao động toàn cầu là 3,3 tỷ lao động), đứng trước nguy cơ bị hủy hoại sinh kế. Đây là hậu quả của các biện pháp phong tỏa và/hoặc do họ làm việc tập trung ở các lĩnh vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.
Ước tính tháng đầu tiên của cuộc khủng hoảng đã khiến 60% thu nhập của người lao động phi chính thức bị giảm trên toàn cầu. Theo khu vực địa lý, tỷ lệ này là 81% ở Châu Phi và Châu Mỹ, 21,6% ở Châu Á và Thái Bình Dương và 70% ở Châu Âu và Trung Á. Nếu không có các nguồn thu nhập khác, những người lao động này và gia đình họ sẽ không còn cách nào để duy trì cuộc sống.
Số liệu của ILO cũng cho thấy, hơn 436 triệu doanh nghiệp toàn thế giới phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn hoạt động nghiêm trọng. Những doanh nghiệp này hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề nhất, trong đó có 232 triệu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán buôn và bán lẻ, 111 triệu doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, 51 triệu doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú và ăn uống và 42 triệu doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản và các hoạt động kinh doanh khác.
Cần các biện pháp chính sách cấp bách
ILO kêu gọi cần triển khai ngay các biện pháp cấp bách, có tính mục tiêu và linh hoạt nhằm hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, các doanh nghiệp hoạt động trong khu vực kinh tế phi chính thức và những đối tượng dễ bị tổn thương khác.
Các biện pháp tái khởi động kinh tế cần áp dụng cách tiếp cận chú trọng tạo nhiều việc làm, đi kèm với các chính sách và thể chế việc làm chắc chắn hơn, cùng các hệ thống bảo trợ xã hội toàn diện và có nguồn lực tốt hơn. Việc điều phối quốc tế liên quan đến các gói kích thích kinh tế và biện pháp giảm nợ cũng sẽ đóng vai trò quan trọng giúp công cuộc phục hồi hiệu quả và bền vững. Những tiêu chuẩn lao động quốc tế đã được sự đồng thuận của các đối tác ba bên có thể tạo khuôn khổ cho các biện pháp này.
Tổng Giám đốc ILO Guy Ryder cho biết: “Với tình hình đại dịch và khủng hoảng việc làm ngày càng diễn tiễn phức tạp, chúng ta càng cần phải khẩn trương bảo vệ những đối tượng dễ bị tổn thương nhất”. “Hàng triệu người lao động, không có thu nhập đồng nghĩa với việc không có thức ăn, không có an ninh và không có tương lai. Hàng triệu doanh nghiệp trên toàn thế giới đang nín thở. Họ không có những khoản tiết kiệm hay được tiếp cận các khoản vay. Đây là bộ mặt thật của thế giới việc làm. Nếu bây giờ chúng ta không giúp đỡ họ, đơn giản là họ sẽ không thể tồn tại” – Tổng Giám đốc ILO chia sẻ.
