Tăng sức hấp dẫn nhờ liên kết ngành và lĩnh vực
Trong đêm cuối cùng của tháng 5, cũng là đêm Rằm tháng tư âm lịch, khuôn viên Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh trở nên vô cùng khác lạ với sự kiện ra mắt số đầu tiên của chuỗi chương trình âm nhạc đặc biệt mang tên Museumoon.
Sau khi soát vé tại cửa tòa nhà, khán giả đi qua không gian sảnh ghi dấu ấn kiến trúc và trang trí art-deco từ đầu thế kỷ 20 (tòa nhà được đưa vào sử dụng từ năm 1925). Từ đây, họ có thể ghé thăm các gian trưng bày tác phẩm mỹ thuật, được bố trí khoa học ở hai bên cánh tòa nhà trước khi trở lại khu vực sân khấu dự đêm nhạc. Vậy là cùng tại một điểm đến, khán giả có cơ hội thưởng lãm nhiều hơn một loại hình nghệ thuật, từ mỹ thuật, kiến trúc đến âm nhạc.
Trao đổi với phóng viên Nhân Dân cuối tuần, đại diện quản lý của Xin chào Entertainment, đơn vị sở hữu ý tưởng tổ chức Museumoon cho biết, chuỗi đêm diễn trong năm 2026 là nơi thể nghiệm các mô hình biểu diễn khác nhau, nhằm xây dựng độ nhận diện cho Museumoon-một sản phẩm nghệ thuật riêng có tại bảo tàng, về đêm. Thông qua các đêm diễn, Xin chào Entertainment và Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh sẽ từng bước phối hợp tổ chức các mô hình tham quan, thưởng lãm, trải nghiệm khác nhau tại Bảo tàng.
Điều thú vị là trước khi xuất hiện Museumoon, từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã kết hợp với một số đơn vị và cá nhân khác thực hiện dự án Đêm bảo tàng với đa dạng hoạt động trong vòng ba giờ đồng hồ, trong đó có một số tiết mục âm nhạc. Bên cạnh đó, kể từ cuối năm 2022 đến nay, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vẫn nỗ lực duy trì chương trình biểu diễn âm nhạc cuối tuần tại sảnh và khu vực sân vườn của Bảo tàng, hoàn toàn miễn phí, phục vụ mọi tầng lớp khán giả.
Một số bảo tàng ở địa phương cũng tích cực đa dạng hóa hoạt động của mình thông qua những liên kết nhiều bên. Giữa năm 2025, Bảo tàng Đà Nẵng lần đầu kết hợp với một không gian nghệ thuật đương đại do nghệ sĩ vận hành để tổ chức Hội chợ nghệ thuật (Da Nang Art Fair), đem lại không gian cởi mở, gắn kết giữa một đơn vị công lập và một tổ chức tư nhân. Không gian tưởng niệm Lê Bá Đảng, thành phố Huế, cũng mở rộng cửa đón chào một số nghệ sĩ đương đại trẻ tới bày triển lãm, thay vì chỉ duy trì hoạt động chuyên biệt về một nghệ sĩ lớn, đã khuất...
Những lộ trình gợi nhiều kỳ vọng
Trong bối cảnh phát triển hiện nay, để duy trì và gia tăng sức ảnh hưởng xã hội, việc một thực thể bảo tàng, dù công lập hay ngoài công lập, mở rộng hợp tác với nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị khác để thiết kế chương trình hoạt động đa dạng, linh hoạt hơn có lẽ là xu hướng không thể đảo ngược.
Cuối tháng 5 vừa qua, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hà Nội lần đầu tổ chức gặp gỡ đại diện các bảo tàng ngoài công lập trên địa bàn. Bên cạnh việc tạo diễn đàn để cơ quan quản lý và đại diện các bảo tàng giao lưu, kết nối với nhau chặt chẽ hơn, sự kiện này còn mở ra cơ hội để khối bảo tàng ngoài công lập kết nối khối doanh nghiệp du lịch lữ hành với một lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các bên. Hà Nội hiện có 23 bảo tàng ngoài công lập.
Chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần sau khi tham dự cuộc gặp gỡ, bà Natalia Kraevskaia, Giám đốc Bảo tàng Vũ Dân Tân, tỏ ra rất quan tâm và đặt nhiều hy vọng vào những gợi mở kết nối giữa các bảo tàng tư nhân và Bảo tàng Hà Nội - đơn vị bảo tàng công lập lớn nhất của thủ đô. Cùng với đó, thông tin rõ ràng từ cuộc gặp giúp bà hiểu rằng, nhiều tổ chức văn hóa và bảo tàng tư nhân có thể tham gia các hoạt động của Lễ hội Thành phố Sáng tạo Hà Nội. “Chắc chắn, thời gian tới, chúng tôi sẽ đề xuất một số dự án đặc biệt của bảo tàng để được góp phần vào đó”, bà N. Kraevskaia nói.
Những định hướng chính sách mới của thành phố Hà Nội trong phát huy giá trị của các thực thể bảo tàng gắn liền với hệ sinh thái sáng tạo của địa phương chắc chắn không chỉ góp phần thúc đẩy các tổ chức, đơn vị liên quan trên địa bàn kết nối với nhau chặt chẽ hơn để cùng phát triển mà còn mở ra không gian liên kết rộng lớn hơn với những đối tác tiềm năng trong và ngoài nước.
Thật là một trùng hợp thú vị khi đại diện Xin chào Entertainment cũng chia sẻ với chúng tôi kỳ vọng của đơn vị này: Sau các show diễn thể nghiệm trong năm 2026, Museumoon sẽ có thể mở rộng thành mô hình định kỳ hằng tháng tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Tiếp sau đó là việc xây dựng lộ trình mang Museumoon đến các bảo tàng khác nhau ở Việt Nam và kết hợp tạo nên các mô hình triển lãm/trưng bày/sự kiện nghệ thuật thị giác để tạo thêm nét độc đáo cho Museumoon.
Phát huy nguồn tài sản văn hóa quý giá
Cả nước hiện có 94 bảo tàng công lập và hơn 80 bảo tàng ngoài công lập, lưu giữ hàng triệu hiện vật và tài liệu quý về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của đất nước. Nhiều bảo tàng tọa lạc tại các công trình kiến trúc có giá trị đặc biệt về lịch sử và nghệ thuật. Đây là nguồn tài sản văn hóa vô cùng quý giá, sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào phát triển đất nước thời kỳ mới nếu được phát huy giá trị một cách phù hợp.
