Sự dịch chuyển không gian trưng bày
Lần đầu, khu vực sảnh tiếp đón của Bệnh viện Việt Pháp tại Hà Nội trở thành một không gian trưng bày nghệ thuật với sự tham gia của 10 họa sĩ cùng các sáng tác đa dạng chất liệu, chung chủ đề về phong cảnh và con người Việt Nam thanh bình, tươi đẹp, giàu tình cảm. Trưng bày này có thể coi là mô hình thể nghiệm đưa nghệ thuật như một liệu pháp đến với những không gian cần nhiều hơn sự hỗ trợ “chữa lành tinh thần”, nhờ sự rộng mở hợp tác giữa một bệnh viện quốc tế với một tổ chức nghệ thuật tư nhân trong nước. Trưng bày diễn ra từ ngày 11/6 đến 31/8, mở cửa tự do cho công chúng.
Trong tháng 5/2026, một phòng khám đa khoa tư nhân ở Hà Nội, cũng lần đầu kết hợp trưng bày tranh với một nhóm họa sĩ màu nước đến từ nhiều địa phương. Trong thời gian diễn ra sự kiện, còn có một số hoạt động kết nối họa sĩ với bệnh nhân, công chúng, như vẽ chân dung trực tiếp, trò chuyện về nghệ thuật.
Còn nhớ, trong một trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần cuối năm 2022, bác sĩ tâm thần người Đức Sonja A.Fischer, một người bạn lâu năm của giới hội họa Việt Nam, đã nhấn mạnh “nghệ thuật như là một liệu pháp tâm lý”. Từ nhiều năm trước, bà đã mở một phòng tranh giới thiệu hội họa đương đại Việt Nam ngay bên trong phòng khám của mình tại thủ đô Berlin, Cộng hòa liên bang Đức. Và nay, những không gian tương tự như vậy đã bắt đầu hiện diện ở Việt Nam, cho dẫu mọi sự mới ở bước khởi động.
Sự dịch chuyển không gian giới thiệu và trưng bày hội họa tới bệnh viện, phòng khám nói trên cho thấy nét mới trong diễn tiến nhận thức về vai trò xã hội của nghệ thuật nói chung. Bên cạnh những chương trình đưa âm nhạc đến bệnh viện với tinh thần phục vụ bệnh nhân được tổ chức rộng khắp trên cả nước từ nhiều năm qua, giờ đây, mỹ thuật bắt đầu được nhìn nhận như một phương thức thẩm mỹ có thể đóng góp trực tiếp vào quá trình hồi phục thể chất, tinh thần cho con người, cải thiện không khí làm việc tại khu vực y tế.
Góp phần mở rộng biên độ sáng tạo
Cùng với sự phát triển kinh tế và tốc độ đô thị hóa, không khó để nhận ra, các điểm đến mỹ thuật nói riêng ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên “bản đồ nghệ thuật” của Thủ đô Hà Nội.
Không chỉ còn tập trung tại các khu vực lõi của Thủ đô, bên hồ Hoàn Kiếm, khu vực Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hay một số trường đại học có đào tạo nghệ thuật, giờ đây, các không gian phòng tranh, trung tâm nghệ thuật đã và đang được gây dựng ở đa dạng khu vực dân cư hơn bao giờ hết. Đó có thể là một con ngõ yên tĩnh, một khu phố mới, một khu đô thị đã ổn định về quy hoạch. Đó cũng có thể là một không gian được bố trí thiết kế bài bản, rộng tới hàng nghìn m2 sàn, hoặc cũng có thể là một không gian vài chục m2 tại một trung tâm thương mại. Nhưng các không gian ấy đều được thiết kế trưng bày bài bản, có sự chủ động trong mọi khâu tổ chức, vận hành, đặc biệt là công tác tuyển chọn nghệ sĩ, tác phẩm và làm truyền thông, góp phần đưa nghệ thuật đến với đa dạng công chúng một cách nghiêm túc mà linh hoạt, cởi mở nhất có thể. Các hoạt động mở, như trò chuyện nghệ thuật, workshop, giao lưu với nghệ sĩ quốc tế và với cả các lĩnh vực nghệ thuật khác đồng thời được một số chủ nhân/nhà tổ chức các không gian này triển khai, đem tới một môi trường nghệ thuật sống động, giàu tinh thần kết nối cộng đồng.
Theo anh Trần Quang Tuấn, nhà sáng lập và giám đốc tổ chức 84SPACE, một không gian triển lãm ngay trong trung tâm thương mại tạo cơ hội để bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận nghệ thuật một cách tự nhiên. “Có thể, họ chỉ đến mua sắm, uống cà-phê hay gặp bạn bè, nhưng rồi dừng lại trước một tác phẩm, đọc một câu chuyện và bắt đầu một cuộc đối thoại với nghệ thuật. Khi khoảng cách giữa nghệ thuật và đời sống được thu hẹp, chúng tôi tin rằng sẽ có thêm nhiều người yêu nghệ thuật hơn, nhiều nghệ sĩ có cơ hội được nhìn thấy hơn và nhiều doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành với văn hóa, sáng tạo”, anh Trần Quang Tuấn chia sẻ.
84SPACE hiện đang hợp tác với Lotte Department Store tổ chức triển lãm Biên độ tương lai với hai giai đoạn, diễn ra từ ngày 6/6 đến 26/7. Đây là sự kiện lần đầu tuyển chọn và trưng bày tác phẩm của sinh viên ở ba ngôi trường lớn về đào tạo nghệ thuật tại Thủ đô, Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam, Trường đại học Kiến trúc Hà Nội và Trường đại học Mỹ thuật công nghiệp. Giai đoạn 1 mang tên Hội tụ, chọn lọc 48 trong tổng số 400 tác phẩm của sinh viên gửi tham gia, diễn ra từ ngày 6 đến 28/6, tại một không gian triển lãm mở: không chỉ được giới thiệu trong Galerie du Futur mà ở bên lối đi, góc chờ, khoảng trống nào đó trong trung tâm thương mại này, công chúng đều có thể bắt gặp những hiện diện nghệ thuật với bảng thông tin và chỉ dẫn thưởng lãm khá bài bản. Tiếp nối, giai đoạn 2 của triển lãm giới thiệu sáng tác của 24 nghệ sĩ đang làm việc tại Hà Nội và có những thực hành nghệ thuật khá nổi bật trong thời điểm hiện nay, diễn ra từ ngày 4 đến 26/7.
