Mở rộng vòng kết nối với đời sống xã hội
Đã có nhiều năm làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật và sáng tạo nội dung, Xuân Hạ (nghệ sĩ, sáng lập tổ chức nghệ thuật độc lập A Sông, từ năm 2020) và Hà Nguyễn Khánh Linh (sáng lập không gian nghệ thuật Old Sould Art Hub, từ năm 2019) đều nhận thấy “một nhu cầu có thật và đang hiện hữu tại Đà Nẵng nói riêng cũng như khu vực miền trung nói chung là được trưng bày, được gặp gỡ, được thưởng lãm và tham gia đời sống nghệ thuật - sáng tạo” của tất cả các bên, từ nghệ sĩ, công chúng nhiều thế hệ cho đến những tổ chức, cá nhân có ý muốn đầu tư lâu dài vào nghệ thuật, như sở hữu, sưu tập và kinh doanh tác phẩm. Nhu cầu này đồng thời cho thấy những chuyển động tích cực trong nhận thức chung của xã hội về vai trò và giá trị của nghệ thuật trong đời sống đương đại, nhất là khi điều kiện kinh tế tốt hơn, các luồng giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế ngày càng đa chiều hơn.
Chính vì vậy, khi nhận được một lời ngỏ từ bà Ngô Thị Bích Vân, Phó Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng: “Các bạn có muốn làm điều gì đó tại bảo tàng không?”, Xuân Hạ thấy đây là một cơ hội quý giá để cùng Khánh Linh và những người bạn thực hiện một dự án chung với sự hỗ trợ về không gian và nguồn lực từ một thiết chế văn hóa công lập. “Việc một bảo tàng công lập mở cửa và chủ động tạo điều kiện cho các sáng kiến độc lập chính là chất xúc tác quan trọng dẫn đến sự ra đời và thành công trong mùa đầu tiên của Da Nang Art Fair”, Xuân Hạ chia sẻ với chúng tôi.
Những thống kê từ Da Nang Art Fair phiên 1, diễn ra từ ngày 29/6 đến 27/7/2025 khá ấn tượng: 46 nghệ sĩ khu vực miền trung tham dự; hơn 150 tác phẩm thuộc nhiều thể loại, như hội họa, minh họa, điêu khắc và nhiếp ảnh được trưng bày; hơn 8.000 lượt khách tham quan; gần 750.000 lượt xem, hơn 11.600 lượt tương tác và gần 800 lượt chia sẻ trên các nền tảng truyền thông trực tuyến của dự án.
Còn Ô Lý Art Fair, tuy là lần đầu, nhưng sự kiện đã được tổ chức với những “mảng miếng” nội dung ăn khớp. Phần trưng bày nghệ thuật có sự tham gia của 20 nghệ sĩ/nhóm nghệ sĩ với 20 không gian trưng bày riêng, hơn 140 tác phẩm đa dạng thể loại: thực hành khảm sành sứ/ghép mảnh, điêu khắc, truchigraphy, tranh in phá bản, tranh gỗ mộc bản, hội họa, sắp đặt, video art. Hai không gian gallery tư nhân của Huế cũng tham gia giới thiệu bộ sưu tập của họ, bên cạnh gian hàng của sáu đối tác là các đơn vị kinh doanh liên quan mỹ thuật và các đồ thủ công mỹ nghệ. Năm buổi trò chuyện nghệ thuật chuyên sâu, có nội dung gắn liền với thể loại của các tác phẩm trưng bày và mở rộng hơn về diễn trình lịch sử, thực tế tồn tại và phát triển ở Huế thu hút đông đảo công chúng tham dự.
“Mọi người đều có chung cảm nhận là sân chơi kết nối được nhiều thứ lại với nhau: Kết nối nghệ sĩ với nghệ sĩ, người yêu thích nghệ thuật với nghệ sĩ, nghệ sĩ với nhà sưu tập, nghệ sĩ với người yêu nghệ thuật, người yêu nghệ thuật và nghệ sĩ với giới học thuật”, anh Ngô Đức Tuấn, đại diện Ban tổ chức Ô Lý Art Fair cho biết.
Nhiều tín hiệu tích cực cho tương lai
Ô Lý Art Fair diễn ra từ ngày 6-16/6 vừa qua, tại không gian Sách và Văn hóa Huế, số 23-25, đường Lê Lợi. Sự phối hợp của Không gian này với Ban tổ chức sự kiện và các nghệ sĩ, đơn vị, tổ chức tham gia là cùng chia sẻ, cùng hưởng lợi. Phía tổ chức sự kiện không phải chi trả phí thuê địa điểm, thường là rất cao, nếu tính theo ngày, mà chỉ góp phụ chi một số khoản, như điện, nước, nhân viên. Sự kiện đồng thời nhận được sự quan tâm, hỗ trợ nhiệt tình của cơ quan chức năng địa phương, như Sở Văn hóa và Thể thao, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế.
Bảo tàng Đà Nẵng đã đồng hành với Da Nang Art Fair trong suốt thời gian chuẩn bị và diễn ra sự kiện, như lời phát biểu khai mạc của Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng Huỳnh Đình Quốc Thiện: “Khi được biết đến đề xuất tổ chức Da Nang Art Fair từ nhóm nghệ sĩ và giám tuyển trẻ đầy nhiệt huyết, chúng tôi rất vui mừng được đồng hành và hỗ trợ”. Theo ông Thiện, Da Nang Art Fair 2025 là một bước tiến đặc biệt, khi lần đầu tiên có một triển lãm nghệ thuật tập trung vào nghệ sĩ khu vực miền trung, vốn rất xứng đáng được chú ý hơn nữa trên bản đồ nghệ thuật đương đại Việt Nam.
Không chỉ dừng lại với những mong muốn đóng góp, mà hành động đóng góp rất thiết thực của các cá nhân như Xuân Hạ, Khánh Linh, Ngô Đức Tuấn, vào sự phát triển của cộng đồng nghệ sĩ nói riêng và rộng hơn là của đời sống văn hóa nghệ thuật miền trung giàu bản sắc, chiều sâu văn hóa, đã góp phần kích hoạt nhiều tổ chức, cá nhân khác cùng góp sức xây dựng hệ sinh thái nghệ thuật của khu vực giàu tiềm năng phát triển này.
Những kết nối ban đầu thành công giữa các tổ chức, sáng kiến nghệ thuật độc lập với thiết chế văn hóa nhà nước tại Huế, Đà Nẵng cho thấy nhiều khả thể trong xây dựng được một mối quan hệ dài hạn và bền vững, mang lại giá trị cho cả hai phía công - tư trong thúc đẩy phát triển văn hóa nghệ thuật, thay vì chỉ dừng lại như một vài “thể nghiệm”.
