Hút vốn tư nhân để phát triển cơ sở hạ tầng

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có khoảng 5.000 km đường bộ cao tốc, nâng cấp, cải tạo, bảo đảm an toàn chạy tàu các tuyến đường sắt. Riêng đường sắt tốc độ cao sẽ triển khai đầu tư hai đoạn ưu tiên. Hệ thống 30 cảng hàng không với 14 cảng hàng không quốc tế cùng 16 cảng hàng không quốc nội sẽ hoàn thiện. Những mục tiêu này chỉ có thể đạt được nếu nguồn lực tư nhân được thu hút và khơi thông hiệu quả.
Các dự án BT về hạ tầng đã giảm thiểu ùn tắc giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH
Các dự án BT về hạ tầng đã giảm thiểu ùn tắc giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dự án chống ngập do triều giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, được khởi công từ năm 2016. Sau khi hoàn thành dự án sẽ giải quyết ngập do triều cường khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu. Riêng giai đoạn 1 đã bao gồm 6 cống ngăn triều: Tân Thuận, Bến Nghé, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định. Theo đó, cả vùng đất diện tích 570 km2 sẽ được kiểm soát ngập do triều cường. Hơn 6,5 triệu dân thuộc khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh được bảo đảm an toàn trước biến đổi khí hậu.

Vẫn nhiều vướng mắc

Sau 8 năm, do vướng thủ tục thanh toán cho nhà đầu tư nên công trình dù đã hoàn thành 90% khối lượng công việc vẫn chưa thể xác định được cụ thể thời gian hoàn thành. Theo nhà đầu tư, việc chậm triển khai đã và đang phát sinh lãi khoảng 2.000 tỷ đồng.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, từ tháng 11/2020 tới nay, công trình tiếp tục dừng do hết thời gian thực hiện hợp đồng BT, hết hạn giải ngân tái cấp vốn. Dự án tạm ngưng, chưa nghiệm thu, vướng pháp lý nên thành phố chưa thể thanh toán cho nhà đầu tư...

Ông Vũ Đình Tân, Giám đốc Doanh nghiệp Dự án Trung Nam BT 1547, kỳ vọng được tái khởi động dự án thông qua việc thành phố tiếp tục thực hiện tái cấp vốn và điều chỉnh tổng mức đầu tư.

“Để triển khai được dự án cần điều chỉnh lại tổng mức đầu tư. Hiện nay, lãi suất phát sinh lên tới gần 2.000 tỷ đồng, nên việc điều chỉnh lại tổng mức đầu tư là điều kiện tiên quyết để triển khai được dự án. Nếu thành phố triển khai sớm thì trong mùa mưa 2025 sẽ đưa dự án vào vận hành được”.

Còn tại dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng, hơn 10 năm qua, nhà đầu tư là Tổng công ty cổ phần Đền bù giải tỏa đã gắn bó với dự án. Nhưng sau khi UBND Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo dừng đầu tư dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng theo hình thức đối tác công tư (hợp đồng BT), đại diện Tổng công ty cho rằng, đây là một điều hết sức đáng tiếc.

Ông Dương Quốc Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cho biết, dù hợp đồng dự án BT đã bị dừng nhưng nhà đầu tư sẽ bám trụ để chờ đợi những quy định, luật mới về phương thức hợp tác này. Vướng mắc cần tháo gỡ là việc xác định rõ ràng hơn các hình thức thanh toán cho nhà đầu tư.

“Từ dự án này có thể thấy khó nhất chính là xác định giá trị quỹ đất, cũng giống như xác định các quỹ đất để thực hiện tiếp một dự án BT. Đây là điểm nghẽn mà chưa biết chừng nào thông suốt”, ông Tuấn cho biết.

TP Hồ Chí Minh đã mời gọi 54 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) bao gồm: 41 dự án trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, y tế; 5 dự án BOT giao thông và 8 dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, thể thao của TP Thủ Đức. Từ thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy còn không ít vướng mắc cần phải tháo gỡ để có thể thu hút nguồn lực tư nhân một cách hiệu quả.

Theo các chuyên gia kinh tế, mấu chốt ở đây vẫn là quyền lợi trong các hợp đồng PPP. Vấn đề về quyền quản lý, khai thác đối với các dự án cũng như cơ chế thu hồi vốn của nhà đầu tư hiện đang vẫn bỏ ngỏ.

Theo luật sư Ngô Thanh Tùng, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cần có khung pháp lý rõ ràng hơn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư để dự án PPP thành công. Cũng cần phải xây dựng những đầu mối là các đơn vị, tổ chức có sự am hiểu về lĩnh vực này để có thể kết nối, hỗ trợ cho nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý.

Đại diện Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh cho rằng, vướng mắc lớn của các dự án PPP nằm ở việc thực thi pháp luật của các địa phương. Cụ thể, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư năm 2020 ở Điều 101 không cho phép thực hiện các dự án BT mới, nhưng đối với các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đã giao kết hợp đồng BT thì luật này vẫn cho phép tiếp tục thực hiện.

Kỳ vọng đột phá mới

Đầu năm nay, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư và Luật Đấu thầu có hiệu lực. Trong đó, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư với nhiều điểm mới như mở rộng quy mô dự án PPP, bãi bỏ quy mô vốn tối thiểu, cho phép thực hiện trở lại dự án BT… được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong thu hút khu vực tư nhân đầu tư vào các dự án kết cấu hạ tầng, dịch vụ công.

So với Luật PPP năm 2020, Luật sửa đổi có nhiều điểm mới quan trọng, được đánh giá là sẽ giúp các dự án PPP thực hiện thông suốt hơn, nhất là với những dự án quy mô nhỏ, dự án PPP đặc thù và tạo đột phá trong thu hút đầu tư tư nhân.

Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) Trần Chủng cho rằng, để Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư thật sự đi vào cuộc sống, các cơ quan chức năng cần sớm sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn Luật, trong đó cần quan tâm đến các hình thức hợp đồng PPP, kèm theo đó là các mẫu hợp đồng. Việc ký kết hợp đồng dự án PPP phải tuân thủ những nguyên tắc pháp lý nhất định. Việc tuân thủ các nguyên tắc này giúp cho quan hệ hợp đồng dự án PPP được thiết lập hợp pháp, bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên ký kết hợp đồng và là cơ sở để pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi có tranh chấp xảy ra.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam khẳng định, cải cách quy định, bảo đảm một môi trường để thực thi PPP là rất quan trọng.

“Các thỏa thuận hợp đồng cần được xác định rất rõ ràng, trên cơ sở phân bổ rủi ro với chính phủ, với khu vực tư nhân, với các ngân hàng, là các nhà đầu tư vốn chủ sở hữu”, ông Shantanu nói.

Kinh nghiệm của Nhật Bản cho thấy, việc chú trọng huy động nguồn lực tư nhân đã giúp nước này đầu tư có hiệu quả vào các cơ sở hạ tầng chiến lược như sân bay, bến cảng bằng nhiều hình thức hợp tác công-tư (PPP). Đây là nhân tố cốt lõi của quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng ở quốc gia này.

Ông Masafumi Shukuri, nguyên Thứ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản cho biết, nguồn lực ngân sách có giới hạn nên chúng tôi đã phát huy nguồn lực của tư nhân để phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng, tập trung lĩnh vực ưu tiên để làm trước và những cơ sở hạ tầng nào quan trọng thì Nhà nước đầu tư là chính, còn lại hầu hết là tư nhân và hành chính công đảm nhận.

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia dẫn đầu châu Á về đầu tư cho cơ sở hạ tầng, dành 5,7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho các dự án trong lĩnh vực này. Chính phủ Việt Nam tiếp tục ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng bền vững thông qua đầu tư vào năng lượng tái tạo, hệ thống giao thông xanh, cũng như khuyến khích sản xuất và sử dụng các phương tiện công cộng chạy bằng điện.

Có thể bạn quan tâm

Nguồn cung hàng hóa thiết yếu được bảo đảm sẽ ổn định giá cả tiêu dùng. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giữ đà tăng trưởng cao, chủ động kiểm soát lạm phát

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục phục hồi tích cực với tốc độ tăng trưởng cao, chỉ số giá tiêu dùng tiến sát ngưỡng mục tiêu điều hành. Vấn đề đặt ra không chỉ là đà tăng trưởng, mà phải bảo đảm ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Thi công cầu cạn thuộc gói XL1 trên tuyến cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột.

Nỗ lực rút ngắn tiến độ trong điều kiện thi công phức tạp

Các nhà thầu thi công dự án đường cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột đang huy động cao độ nhân lực, thiết bị, tăng ca kíp nhằm rút ngắn tối đa thời gian thực hiện. Tuy nhiên, trong điều kiện địa hình đồi núi, địa chất phức tạp, nguồn vật liệu khan hiếm và chi phí tăng cao, việc tăng tốc cần được đặt trong nguyên tắc bảo đảm an toàn, chất lượng và hiệu quả.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Đổi vai

Trên thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam, trước đây, nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài thường gắn với lợi thế vốn lớn, nhiều kinh nghiệm. Nhưng hiện tại, không phải quỹ nước ngoài nào cũng có những lợi thế đó.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD. Ảnh: NAM NGUYỄN

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu

Trong sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại quốc tế chịu nhiều tác động từ biến động địa - chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam nếu doanh nghiệp chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường.

Tự mở kênh bán hàng trực tuyến

Mặc dù các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki… đang bao trùm thị trường nhưng không ít đơn vị kinh doanh vẫn thiết lập một kênh bán hàng riêng cho mình.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Khi đa dạng trở nên cấp thiết

Hiện tượng cổ phiếu (CP) vốn hóa lớn, đầu ngành (blue chip) giảm sàn, mất giá xuất hiện khá nhiều trong năm 2026 này. Đây vốn là những CP có rủi ro thấp, nhưng đứng trước những biến động bất ngờ, nhà đầu tư (NĐT) cần có những giải pháp để bảo vệ danh mục, mà đa dạng hóa có thể là lựa chọn mang tính cấp thiết.

Các sản phẩm dệt may từ nguyên liệu sợi tre được khách nước ngoài quan tâm. Ảnh: HẢI NAM

Hướng tới mở rộng thị trường nước ngoài

Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài do Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài (TTNN), Bộ Công thương và hệ thống các cơ quan Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài phối hợp vận hành, là sáng kiến góp phần tìm kiếm cơ hội giao thương quốc tế. Nền tảng cung cấp dữ liệu xuất nhập khẩu, tin tức thị trường và các báo cáo chuyên sâu cho doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các cơ quan quản lý.

Xây dựng sâm Ngọc Linh thành thương hiệu quốc gia

Ngày 2/7, Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ với Tập đoàn Y dược sâm Ngọc Linh Việt Nam. Sự kết hợp nghiên cứu được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho hoạt động nghiên cứu ứng dụng, nâng cao giá trị dược liệu Việt Nam, đặc biệt là sâm Ngọc Linh.

Trải nghiệm làm tăng giá trị

Một người đang sinh sống tại Nha Trang, có dịp vào TP Hồ Chí Minh công tác và đi chợ đã bất ngờ khi thấy giá một số loại hải sản ở chợ ngang bằng, có khi còn rẻ hơn tại Nha Trang, dù mức độ tươi ngon, chất lượng là như nhau. Thực tế, nếu quá trình bảo quản, vận chuyển và tiêu thụ vận hành tối ưu thì vẫn đưa ra thị trường được các sản phẩm hải sản tươi với giá phải chăng. Và từ đây cũng đặt ra vấn đề, yếu tố giá bán, dù quan trọng, nhưng không phải quyết định tất cả hành vi mua.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Không ít người vẫn coi việc sử dụng các sản phẩm phim ảnh, âm nhạc cho đến phần mềm máy tính miễn phí là điều bình thường. Ảnh: NAM ANH

Tạo dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo

Xem phim trên các trang web miễn phí, tải sách điện tử hay sử dụng phần mềm không bản quyền từng là những hành vi phổ biến. Khi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số trở thành động lực phát triển đất nước, nhận thức về giá trị của tài sản trí tuệ cũng đang thay đổi.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Số hóa hỗ trợ phát triển kinh tế di sản

Trong phát triển kinh tế di sản, hoạt động số hóa góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát triển, để các di sản đem lại lợi ích về mặt kinh tế. Thực tiễn tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ 6 diễn ra tại tỉnh Khánh Hòa từ 26 đến 28/6 là minh chứng sống động cho lợi ích của số hóa di sản.

Triển khai chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất

Triển khai chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất

Cục Thuế vừa ban hành công điện yêu cầu Thuế các tỉnh, thành phố cùng các đơn vị trực thuộc khẩn trương triển khai Nghị định số 245/2026/NĐ-CP của Chính phủ về gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất trong năm 2026 nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Đại học Bách khoa là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu chip bán dẫn (IC) trọng điểm của Việt Nam. Ảnh: ANH QUÂN

Xây dựng năng lực tự chủ bán dẫn

Việt Nam đã có đội ngũ thiết kế vi mạch, nhưng khoảng cách từ bản thiết kế đến con chip hoàn chỉnh vẫn là nút thắt lớn. Sự ra đời của Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho mục tiêu tự chủ công nghệ.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.