Hút vốn tư nhân để phát triển cơ sở hạ tầng

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có khoảng 5.000 km đường bộ cao tốc, nâng cấp, cải tạo, bảo đảm an toàn chạy tàu các tuyến đường sắt. Riêng đường sắt tốc độ cao sẽ triển khai đầu tư hai đoạn ưu tiên. Hệ thống 30 cảng hàng không với 14 cảng hàng không quốc tế cùng 16 cảng hàng không quốc nội sẽ hoàn thiện. Những mục tiêu này chỉ có thể đạt được nếu nguồn lực tư nhân được thu hút và khơi thông hiệu quả.
Các dự án BT về hạ tầng đã giảm thiểu ùn tắc giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH
Các dự án BT về hạ tầng đã giảm thiểu ùn tắc giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dự án chống ngập do triều giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, được khởi công từ năm 2016. Sau khi hoàn thành dự án sẽ giải quyết ngập do triều cường khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu. Riêng giai đoạn 1 đã bao gồm 6 cống ngăn triều: Tân Thuận, Bến Nghé, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định. Theo đó, cả vùng đất diện tích 570 km2 sẽ được kiểm soát ngập do triều cường. Hơn 6,5 triệu dân thuộc khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh được bảo đảm an toàn trước biến đổi khí hậu.

Vẫn nhiều vướng mắc

Sau 8 năm, do vướng thủ tục thanh toán cho nhà đầu tư nên công trình dù đã hoàn thành 90% khối lượng công việc vẫn chưa thể xác định được cụ thể thời gian hoàn thành. Theo nhà đầu tư, việc chậm triển khai đã và đang phát sinh lãi khoảng 2.000 tỷ đồng.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, từ tháng 11/2020 tới nay, công trình tiếp tục dừng do hết thời gian thực hiện hợp đồng BT, hết hạn giải ngân tái cấp vốn. Dự án tạm ngưng, chưa nghiệm thu, vướng pháp lý nên thành phố chưa thể thanh toán cho nhà đầu tư...

Ông Vũ Đình Tân, Giám đốc Doanh nghiệp Dự án Trung Nam BT 1547, kỳ vọng được tái khởi động dự án thông qua việc thành phố tiếp tục thực hiện tái cấp vốn và điều chỉnh tổng mức đầu tư.

“Để triển khai được dự án cần điều chỉnh lại tổng mức đầu tư. Hiện nay, lãi suất phát sinh lên tới gần 2.000 tỷ đồng, nên việc điều chỉnh lại tổng mức đầu tư là điều kiện tiên quyết để triển khai được dự án. Nếu thành phố triển khai sớm thì trong mùa mưa 2025 sẽ đưa dự án vào vận hành được”.

Còn tại dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng, hơn 10 năm qua, nhà đầu tư là Tổng công ty cổ phần Đền bù giải tỏa đã gắn bó với dự án. Nhưng sau khi UBND Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo dừng đầu tư dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng theo hình thức đối tác công tư (hợp đồng BT), đại diện Tổng công ty cho rằng, đây là một điều hết sức đáng tiếc.

Ông Dương Quốc Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cho biết, dù hợp đồng dự án BT đã bị dừng nhưng nhà đầu tư sẽ bám trụ để chờ đợi những quy định, luật mới về phương thức hợp tác này. Vướng mắc cần tháo gỡ là việc xác định rõ ràng hơn các hình thức thanh toán cho nhà đầu tư.

“Từ dự án này có thể thấy khó nhất chính là xác định giá trị quỹ đất, cũng giống như xác định các quỹ đất để thực hiện tiếp một dự án BT. Đây là điểm nghẽn mà chưa biết chừng nào thông suốt”, ông Tuấn cho biết.

TP Hồ Chí Minh đã mời gọi 54 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) bao gồm: 41 dự án trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, y tế; 5 dự án BOT giao thông và 8 dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, thể thao của TP Thủ Đức. Từ thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy còn không ít vướng mắc cần phải tháo gỡ để có thể thu hút nguồn lực tư nhân một cách hiệu quả.

Theo các chuyên gia kinh tế, mấu chốt ở đây vẫn là quyền lợi trong các hợp đồng PPP. Vấn đề về quyền quản lý, khai thác đối với các dự án cũng như cơ chế thu hồi vốn của nhà đầu tư hiện đang vẫn bỏ ngỏ.

Theo luật sư Ngô Thanh Tùng, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cần có khung pháp lý rõ ràng hơn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư để dự án PPP thành công. Cũng cần phải xây dựng những đầu mối là các đơn vị, tổ chức có sự am hiểu về lĩnh vực này để có thể kết nối, hỗ trợ cho nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý.

Đại diện Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh cho rằng, vướng mắc lớn của các dự án PPP nằm ở việc thực thi pháp luật của các địa phương. Cụ thể, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư năm 2020 ở Điều 101 không cho phép thực hiện các dự án BT mới, nhưng đối với các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đã giao kết hợp đồng BT thì luật này vẫn cho phép tiếp tục thực hiện.

Kỳ vọng đột phá mới

Đầu năm nay, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư và Luật Đấu thầu có hiệu lực. Trong đó, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư với nhiều điểm mới như mở rộng quy mô dự án PPP, bãi bỏ quy mô vốn tối thiểu, cho phép thực hiện trở lại dự án BT… được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong thu hút khu vực tư nhân đầu tư vào các dự án kết cấu hạ tầng, dịch vụ công.

So với Luật PPP năm 2020, Luật sửa đổi có nhiều điểm mới quan trọng, được đánh giá là sẽ giúp các dự án PPP thực hiện thông suốt hơn, nhất là với những dự án quy mô nhỏ, dự án PPP đặc thù và tạo đột phá trong thu hút đầu tư tư nhân.

Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) Trần Chủng cho rằng, để Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư thật sự đi vào cuộc sống, các cơ quan chức năng cần sớm sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn Luật, trong đó cần quan tâm đến các hình thức hợp đồng PPP, kèm theo đó là các mẫu hợp đồng. Việc ký kết hợp đồng dự án PPP phải tuân thủ những nguyên tắc pháp lý nhất định. Việc tuân thủ các nguyên tắc này giúp cho quan hệ hợp đồng dự án PPP được thiết lập hợp pháp, bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên ký kết hợp đồng và là cơ sở để pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi có tranh chấp xảy ra.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam khẳng định, cải cách quy định, bảo đảm một môi trường để thực thi PPP là rất quan trọng.

“Các thỏa thuận hợp đồng cần được xác định rất rõ ràng, trên cơ sở phân bổ rủi ro với chính phủ, với khu vực tư nhân, với các ngân hàng, là các nhà đầu tư vốn chủ sở hữu”, ông Shantanu nói.

Kinh nghiệm của Nhật Bản cho thấy, việc chú trọng huy động nguồn lực tư nhân đã giúp nước này đầu tư có hiệu quả vào các cơ sở hạ tầng chiến lược như sân bay, bến cảng bằng nhiều hình thức hợp tác công-tư (PPP). Đây là nhân tố cốt lõi của quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng ở quốc gia này.

Ông Masafumi Shukuri, nguyên Thứ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản cho biết, nguồn lực ngân sách có giới hạn nên chúng tôi đã phát huy nguồn lực của tư nhân để phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng, tập trung lĩnh vực ưu tiên để làm trước và những cơ sở hạ tầng nào quan trọng thì Nhà nước đầu tư là chính, còn lại hầu hết là tư nhân và hành chính công đảm nhận.

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia dẫn đầu châu Á về đầu tư cho cơ sở hạ tầng, dành 5,7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho các dự án trong lĩnh vực này. Chính phủ Việt Nam tiếp tục ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng bền vững thông qua đầu tư vào năng lượng tái tạo, hệ thống giao thông xanh, cũng như khuyến khích sản xuất và sử dụng các phương tiện công cộng chạy bằng điện.

Có thể bạn quan tâm

Thể thao cần có cộng đồng

Trước đây, thường tồn tại khái niệm “thể thao chuyên nghiệp” và “thể thao phong trào” nhưng hiện nay đang ghi nhận xu thế thể thao cộng đồng vươn lên một cách mạnh mẽ.

Chín tháng năm 2026, phần lớn tổ chức tín dụng công bố kết quả lợi nhuận tăng trưởng khả quan. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau những con số lợi nhuận ngân hàng

Lợi nhuận nhiều ngân hàng tăng mạnh trong chín tháng năm 2026 nhờ tín dụng phục hồi và nguồn thu cải thiện. Tuy nhiên, áp lực huy động vốn, thu hẹp biên lãi và rủi ro chất lượng tài sản đang đặt ra bài toán về tính bền vững của tăng trưởng.

Xe bus mini tự hành đã từng được Phenikaa-X thử nghiệm tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: ANH THƯ

Khi thể chế bước vào cuộc thử nghiệm

Công nghệ mới không chỉ cần năng lực nghiên cứu mà còn cần một hành lang chính sách đủ linh hoạt để đi vào đời sống. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang mở ra hướng tiếp cận mới, giúp doanh nghiệp kiểm chứng sản phẩm và Nhà nước hoàn thiện thể chế từ thực tiễn.

Trách nhiệm với đồng vốn của cổ đông

Trách nhiệm với đồng vốn của cổ đông

Từ cuối năm 2025 đến tháng 10/2026, 10 doanh nghiệp tại Việt Nam đã huy động 60.900 tỷ đồng qua phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), gấp hơn 9 lần tổng giá trị của cả giai đoạn 2021-2024. Tuy nhiên, đằng sau những thương vụ nghìn tỷ là bài toán định giá, hiệu quả sử dụng vốn và trách nhiệm thực hiện cam kết với cổ đông.

Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được chụp ảnh lưu niệm cùng đại diện các nhà đầu tư tham dự Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026. Ảnh: BTC CUNG CẤP

Thúc đẩy hợp tác các cực tăng trưởng toàn cầu

Phát biểu ý kiến khai mạc Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành một điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư, công nghệ mới mà còn đang quyết tâm trở thành mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, là nơi cùng các đối tác kiến tạo những mô hình phát triển, động lực tăng trưởng mới.

Tiếp tục giám sát và truy xuất nguồn gốc là yêu cầu quan trọng để nâng cao uy tín thủy sản Việt Nam. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản

Những tháng cuối năm, sầu riêng và nông sản Việt Nam bước vào cao điểm xuất khẩu, đóng góp lớn vào tăng trưởng. Yêu cầu chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu ngày càng khắt khe để giữ vững thị trường. Ngành nông nghiệp tập trung đa dạng hóa, nâng giá trị nhằm hoàn thành mục tiêu hơn 74 tỷ USD năm 2026.

Nhiều ngân hàng dành lượng vốn lớn cho lĩnh vực bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Trái phiếu ngân hàng và dòng vốn bất động sản

Ngân hàng tiếp tục phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn, trong khi tín dụng kinh doanh bất động sản tăng nhanh và nhiều khoản vay có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Sự dịch chuyển đồng thời ở hai phía huy động và cho vay khiến cơ cấu sử dụng vốn của các ngân hàng trở thành vấn đề cần được làm rõ.

Nâng nền mid cap

Bất chấp diễn biến thị trường chứng khoán còn khá giằng co, một số cổ phiếu (CP) vốn hóa tầm trung (mid cap) thời gian qua đã nổi sóng tương đối ấn tượng.

Phòng gym và thách thức chiến lược

Hàng loạt phòng gym cao cấp liên tiếp đóng cửa, tạm dừng hoạt động, thu hẹp mạng lưới trong thời gian qua. Thực tế này có thể khiến nhiều người bất ngờ. Nhưng dựa vào những chuyển động trong hoạt động thể thao cộng đồng thời gian vừa qua, sẽ thấy đây là xu thế tất yếu.

Các doanh nghiệp đang đối diện với việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng vì hàng loạt rào cản. Ảnh: NAM ANH

Để dòng vốn đồng hành cùng doanh nghiệp

Bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng đòi hỏi sự chủ động chuẩn hóa từ phía doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu những cơ chế đánh giá linh hoạt, thực tế hơn từ hệ thống ngân hàng.

Nhiều doanh nghiệp đang phối hợp với các trường và tổ chức nghiên cứu trong đào tạo nhân lực. Ảnh: NGUYỆT ANH

Liên kết “3 nhà” nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ

Chỉ có khoảng 0,5% doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học về lĩnh vực khoa học, công nghệ. Điểm nghẽn về liên kết “3 nhà” - viện, trường, doanh nghiệp cần sớm được tháo gỡ để thúc đẩy hiệu quả hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Sản phẩm robot được các công ty giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Những người giữ nhịp tăng trưởng

Đằng sau những con số tăng trưởng kinh tế ấn tượng là hoạt động sản xuất, kinh doanh của hàng triệu doanh nghiệp. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra với họ không chỉ là mở rộng quy mô kinh doanh, mà còn tạo ra những giá trị mới từ công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ.

Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Ảnh: NAM ANH

Giảm lãi suất, thúc đẩy kinh tế

Hàng loạt ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay. Chi phí vốn hạ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp bớt áp lực. Tuy nhiên, như vậy đã đủ để doanh nghiệp mạnh dạn vay thêm và mở rộng kinh doanh?

Không hề bất ngờ

Phiên giao dịch hôm qua (ngày 21/10) ghi nhận sự bùng nổ của VN-Index khi chỉ số tăng gần 47 điểm, đạt gần 1.739 điểm. Dù đã khoảng sáu tháng nay VN-Index mới lại có một phiên tăng gần 50 điểm, nhưng nhìn vào những dữ liệu, có thể thấy phiên tăng này không bất ngờ, nhất là với những nhà đầu tư (NĐT) kiên trì với thị trường.

Đi chợ, mua trải nghiệm

Khi không còn ưu thế vượt trội trong tiêu thụ hàng hóa, chợ truyền thống sẽ phải tái cấu trúc để tiếp tục tồn tại. Một trong những giải pháp được nhắc đến chính là việc gia tăng trải nghiệm cho khách hàng. Xu hướng của bán lẻ hiện đại là ngoài bán sản phẩm còn phải bán cả trải nghiệm.

Từ đầu tháng 10, các phiên giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo.

VN-Index lùi về vùng chọn lọc

Thị trường chứng khoán liên tục chịu nhiều sức ép khiến chỉ số VN-Index liên tục giảm điểm. Dù vậy, mức định giá của thị trường đã lùi về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chọn lọc dài hạn cho nhà đầu tư.

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Ứng phó với giải chấp

Việc cổ đông lớn, cổ đông nội bộ của doanh nghiệp (DN) bị công ty chứng khoán (CTCK) bán giải chấp cổ phiếu (CP) có thể khiến CP bị mất cân đối cung-cầu trên thị trường chứng khoán (TTCK). Đây là rủi ro mà nhà đầu tư (NĐT) cá nhân khi theo dõi hay giao dịch CP cần tính đến để phương án ứng phó phù hợp.

Kinh tế di sản nhìn từ gốm Bàu Trúc

Ngày 11/10, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp" với sự tham gia nhiều chuyên gia, nghệ nhân và nhà quản lý.

Những cánh rừng ở Tây Nguyên. Ảnh: NGUYỆT ANH

Tìm động lực tài chính mới cho ngành lâm nghiệp

Nghị định 112/2026/NĐ-CP quy định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, có hiệu lực từ ngày 19/5. Ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội mới tiếp cận thị trường carbon quốc tế, gia tăng giá trị những cánh rừng.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Sản phẩm công nghệ được các doanh nghiệp quan tâm tại Triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ từ yêu cầu thực tiễn

Khi một doanh nghiệp có công nghệ nhưng chưa tìm được thị trường, một viện nghiên cứu có kết quả nhưng chưa tìm được địa chỉ ứng dụng, hay một thành phố đứng trước những bài toán lớn mà chưa có lời giải công nghệ phù hợp, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn vẫn còn đó.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.