Hội thảo có sự góp mặt của hơn 220 đại biểu tham dự trực tiếp và hơn 250 đại biểu tham dự trực tuyến, quy tụ gần 40 diễn giả là các chuyên gia uy tín của 20 quốc gia; gần 50 đại biểu từ các cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam, trong đó có 8 đại sứ, 25 hãng thông tấn, báo chí, truyền hình trong và ngoài nước.
Phát biểu khai khai mạc Hội thảo, đồng chí Phạm Quang Hiệu, Thứ trưởng Ngoại giao nhận định, cục diện thế giới đã diễn ra những thay đổi nhanh chóng và chưa từng có. Những thay đổi trong thực tế địa chính trị, vốn là điều không tưởng, đang diễn ra ở một số nơi trên thế giới, trong đó cả các khu vực từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương.
Các rủi ro địa chính trị toàn cầu và sự cạnh tranh giữa các cường quốc lớn đã làm trầm trọng thêm các vấn đề hiện có như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, lạm phát kèm suy thoái, và đe dọa hòa bình và ổn định khu vực. Các kiến trúc an ninh trên thế giới và ở khu vực đang có những thay đổi to lớn. Đây là những thách thức đa chiều, nhiều tầng lớp và khó nhận diện.
Theo Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu, một trong những lý do dẫn đến tình trạng này là sự thiếu hụt lòng tin và tinh thần hợp tác, nhất là đối với luật pháp quốc tế và các tổ chức đa phương. Việc không tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế có thể gây xói mòn dần trật tự quốc tế. Do đó, việc tiếp tục tuân thủ các quy tắc, chuẩn mực, duy trì, củng cố lòng tin và hợp tác là cần thiết để các tổ chức quốc tế đứng vững trước thử thách của thời gian. Các quốc gia, đặc biệt là các cường quốc có tầm ảnh hưởng lớn, cần có trách nhiệm lớn hơn trong hành xử để bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển.
Trong bối cảnh hiện nay, Biển Đông là trung tâm của cục diện quốc tế đang thay đổi. Các nguyên tắc trên Biển Đông sẽ góp phần định hình các nguyên tắc khác ở các biển và đại dương khác. Việc duy trì một trật tự trên biển, trong đó nhấn mạnh tới sự tuân thủ, tin tưởng và hợp tác, hơn bao giờ hết, là điều cần thiết để đảm bảo cho sự phục hồi bền vững.
Chính sách của Việt Nam về Biển Đông là tôn trọng đầy đủ, thiện chí thực thi các quy định của luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp quốc, thúc đẩy hợp tác biển dựa trên UNCLOS. Việt Nam coi trọng việc sử dụng bền vững và bảo tồn đại dương, biển và các nguồn tài nguyên trên biển.
Chia sẻ về chủ đề “Biển hòa bình-Phục hồi bền vững”, Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu cho rằng, biển hòa bình là điều kiện tiên quyết để phục hồi bền vững sau đại dịch. Chủ đề cũng cho thấy ý định tốt đẹp của Ban Tổ chức và các đại biểu nhằm thảo luận về cách thức giải quyết các thách thức bất ổn ở Biển Đông và đưa ra các sáng kiến và đề xuất cụ thể để thúc đẩy các hoạt động hợp tác và duy trì phục hồi sau đại dịch.
 |
| Các diễn giả và chuyên gia cùng trao đổi, thảo luận với đại biểu. |
Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu cho rằng, cộng đồng quốc tế cần có giải pháp sáng tạo để cải thiện tính minh bạch và thúc đẩy lòng tin chiến lược giữa các bên, cần có hành động cụ thể để duy trì ổn định chính trị, duy trì phục hồi kinh tế và cần có sáng kiến thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, đặc biệt là vai trò trung tâm của ASEAN.
Cũng trong phiên khai mạc Hội thảo, Tiến sĩ Phạm Lan Dung, Quyền Giám đốc Học viện Ngoại giao nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động và gián đoạn, Hội thảo Biển Đông lần thứ 14 hướng tới mục tiêu tìm hiểu những thay đổi địa chính trị toàn cầu mới nhất trên Biển Đông, xác định các rủi ro tiềm ẩn và tìm cách khôi phục lòng tin, thúc đẩy đối thoại và hợp tác.
Hội thảo sẽ định vị Biển Đông trong bối cảnh địa chính trị đang biến đổi, đan xen giữa điểm nóng cũ và mới, trong sự hiệu quả của các cấu trúc quản trị hiện hành và xem xét vai trò của UNCLOS sau 40 năm và DOC sau 20 năm. Hội thảo cũng tập trung vào nội dung thúc đẩy các thực tiễn tốt nhất để tìm kiếm cơ hội hợp tác, từ xây dựng năng lực đối phó với các mối đe doạ phức hợp trên biển, xây dựng các quy định trong các lĩnh vực phi truyền thống và có liên hệ với nhau tới chủ đề thúc đẩy kinh tế xanh, bảo đảm chuỗi cung ứng bền vững.
Diễn ra trong bối cảnh đánh dấu 40 năm ký kết Công ước UNCLOS và 20 năm ASEAN và Trung Quốc ký kết Tuyên bố ứng xử các bên ở Biển Đông, Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 14 diễn ra trong hai ngày 16 và 17/11 với 8 phiên về các chủ đề đa dạng như: Vạc dầu Biển Đông: Từ âm ỉ đến sục sôi kéo dài?; Các cường quốc và xu hướng 4C ở Biển Đông: Hợp tác (Cooperation), Cạnh tranh (Competition), Đối đầu (Confrontation) hay Cùng chung sống (Coexistence)?; Cộng hưởng động lực mới từ cơ chế tiểu đa phương khu vực; Kỷ niệm 40 năm UNCLOS và 20 năm DOC: Con đường phía trước; Tìm kiếm năng lực để xử lý các mối đe dọa và thách thức hàng hải phức hợp mới; “Luật đi đường” đối với các lĩnh vực phi truyền thống và các lĩnh vực có sự giao thoa; Thúc đẩy hợp tác kinh tế biển xanh và kinh tế xanh; Thương mại bền vững và chuỗi cung ứng để phục hồi kinh tế.
Ngoài phiên khai mạc và 8 phiên thảo luận chính thức, Hội thảo còn có Diễn đàn lãnh đạo trẻ cho các nhà nghiên cứu trẻ tuổi trên thế giới và khu vực; một phiên dành cho tiếng nói của người Việt Nam ở nước ngoài, nhằm quy tụ tiếng nói của cộng đồng người Việt Nam trong và ngoài nước, để xây dựng Việt Nam là một thành viên chủ động và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.
Sau Hội thảo sẽ có một số phiên bình luận, với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu của Việt Nam về những nội dung trao đổi tại Hội thảo.
