Hoàn thiện cơ chế, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại

Tại Thanh Hóa, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo ra những thay đổi rõ rệt từ cơ sở, khi bộ máy được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, giảm trung gian và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Từ miền núi đến đô thị, từng nhiệm vụ, từng quy trình hành chính được rà soát, điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu vận hành của mô hình mới.

Xã miền núi Đồng Lương được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ 2 xã Đồng Lương và Tân Phúc. Sau khi thành lập, xã có diện tích 76,1km², quy mô dân số 11.875 người; địa bàn rộng, giao thông chia cắt, tỷ lệ người dân tộc thiểu số cao và việc tiếp cận thông tin, dịch vụ công còn nhiều hạn chế. Trong điều kiện đó, vai trò lãnh đạo của cấp ủy trở thành yếu tố quyết định để bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả.

Trước khi cải cách, bộ máy cấp xã Đồng Lương còn nhiều đầu mối, phù hợp với đặc thù địa bàn rộng và phức tạp, nhưng bộc lộ hạn chế về hiệu lực điều hành. Khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với sự tinh giản mạnh mẽ nhân sự cấp xã, áp lực dồn lên vai các cán bộ còn lại rất lớn. Lãnh đạo Đảng ủy xã đã xác định phải lấy củng cố hệ thống chính trị cơ sở làm nền tảng cho hiệu lực hành chính.

Đồng chí Lê Hữu Tuân, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đồng Lương chia sẻ: Bỏ cấp huyện, quy trình xử lý hồ sơ được rút ngắn nhưng yêu cầu về độ chính xác ngay từ đầu cao hơn. Mỗi cán bộ xã phải nắm chắc quy định, chủ động cập nhật chỉ đạo của cấp trên, làm việc theo phương châm xử lý nhanh-báo cáo nhanh-phản hồi nhanh. Làm hết việc chứ không hết giờ, dần trở thành nền nếp trong việc phục vụ người dân.

Theo số liệu báo cáo, Trung tâm phục vụ hành chính công xã Đồng Lương có 100% cán bộ, công chức có trình độ đại học, được tập huấn chuyên môn, bồi dưỡng về kỹ năng giao tiếp. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, trung tâm đã tiếp nhận 1.749 hồ sơ; trong đó, 1.484 hồ sơ đã được giải quyết trước hạn và đúng hạn. Tỷ lệ tiếp nhận và giải quyết hồ sơ dịch vụ công trực tuyến đạt 99,09%.

Bà Lê Thị Hưng, ở thôn Tân Phong, xã Đồng Lương chia sẻ: “Gia đình tôi neo người, trước đây mỗi lần cần làm giấy tờ là rất vất vả, có việc phải đi lại nhiều nơi, hỏi chỗ này rồi phải sang chỗ khác. Có hôm đi từ sáng mà chưa xong, vừa tốn thời gian, vừa mệt. Nay làm theo cách mới, chỉ cần đến một điểm, cán bộ hướng dẫn cụ thể, làm gì thiếu thì nói rõ ngay. Tôi thấy đỡ phiền hà hơn trước nhiều”.

Cách Đồng Lương khoảng 70km, xã Thọ Phú nằm ở khu vực đồng bằng, dân số gần 40.000 người. Mật độ dân cư cao tạo áp lực lớn trong giải quyết các vấn đề đất đai, xây dựng và đời sống dân sinh. Ngay sau khi mô hình mới đi vào hoạt động, xã tập trung ổn định bộ máy, sắp xếp lại không gian làm việc, đồng thời tu sửa, nâng cấp cơ sở vật chất để bảo đảm điều kiện cho cán bộ, công chức thực thi nhiệm vụ.

Theo đồng chí Lê Tiến Dũng, Bí thư Đảng ủy xã Thọ Phú: “Vai trò lãnh đạo không có gì thay đổi, nhưng nhiệm vụ theo mô hình mới rất nặng. Nhiệm vụ từ cấp huyện bàn giao xuống khoảng 85%, rồi của tỉnh giao, đồng thời với nhiệm vụ của chính quyền cấp xã. Chính vì vậy, vai trò lãnh đạo của Đảng ủy xã hiện nay toàn diện hơn nhiều”.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã xác định mục tiêu đưa Thọ Phú trở thành xã khá của tỉnh Thanh Hóa. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương tập trung chuyển dịch cơ cấu theo hướng giảm nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch vụ; đồng thời rà soát quy hoạch các cụm, khu công nghiệp, mở rộng kết nối giao thông, thu hút đầu tư.

Đồng chí Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thọ Phú chia sẻ: “Ngay sau khi triển khai mô hình mới, Đảng ủy xã đã chỉ đạo khảo sát, đánh giá tổng thể quy hoạch trên địa bàn. Là xã nông nghiệp, chúng tôi đang rà soát những giống cây thế mạnh như đào cảnh, lúa chất lượng cao, quy hoạch vùng trồng tập trung, đầu tư đường giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân sản xuất, tiêu thụ sản phẩm”.

“Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo thay đổi rõ nhất ở phân cấp và phối hợp. Phường được trao quyền chủ động hơn, giảm trung gian, xử lý công việc nhanh tại chỗ và làm việc trực tiếp với các sở, ngành cấp tỉnh. Điều này đòi hỏi cán bộ cơ sở phải nâng cao năng lực để đáp ứng khối lượng và yêu cầu công việc lớn hơn”.

Đồng chí Lê Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy phường Sầm Sơn

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành trong bối cảnh chưa có tiền lệ, đặt ra nhiều yêu cầu mới trong tổ chức và vận hành ở cơ sở. Với Sầm Sơn, khu đô thị du lịch biển sôi động, áp lực lớn nhất nằm ở việc giải quyết nhanh, chính xác các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, xây dựng và hoạt động dịch vụ. Đảng bộ phường Sầm Sơn xác định rõ, chỉ một hồ sơ chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng tiến độ của cả một dự án du lịch.

Đồng chí Lê Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy phường Sầm Sơn cho biết: “Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo thay đổi rõ nhất ở phân cấp và phối hợp. Phường được trao quyền chủ động hơn, giảm trung gian, xử lý công việc nhanh tại chỗ và làm việc trực tiếp với các sở, ngành cấp tỉnh. Điều này đòi hỏi cán bộ cơ sở phải nâng cao năng lực để đáp ứng khối lượng và yêu cầu công việc lớn hơn”.

Để mô hình mới vận hành hiệu quả, công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Công an, đoàn thanh niên và bí thư của 61 tổ dân phố xuống hỗ trợ tận nơi cho người già, người yếu thế, giúp khoảng 1.700 trường hợp hoàn thành hồ sơ ngay tại khu dân cư. Các thủ tục hành chính cấp xã được tích hợp mã QR và niêm yết công khai giúp người dân chủ động chuẩn bị trước khi đến làm việc.

Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công phường Sầm Sơn Nguyễn Hữu Khanh chia sẻ: “Dưới sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng ủy phường, trung tâm được bố trí đầy đủ nhân lực, trang thiết bị và nhanh chóng hoàn thiện mô hình hoạt động. Tính đến nay, chúng tôi đã tiếp nhận 13.954 hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,82%. Kết quả khảo sát, lấy ý kiến của nhân dân cho thấy mức độ rất hài lòng đạt 35%, hài lòng đạt 65%”.

Tại Thanh Hóa, với 1.256 tổ chức cơ sở đảng và gần 244.000 đảng viên, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc. Ở đó, đội ngũ đảng viên giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong thực thi nhiệm vụ, trực tiếp lan tỏa chủ trương và dẫn dắt cách làm mới ngay từ cơ sở.

Theo đồng chí Lê Xuân Thu, Phó Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa: “Trong thời gian tới, Ban Tổ chức Tỉnh ủy sẽ tiếp tục tham mưu các giải pháp nhằm phát huy rõ hơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trọng tâm là thực hiện nghiêm chủ trương tinh gọn bộ máy, tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành”.

Từ miền núi đến đồng bằng, từ nông thôn đến đô thị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Thanh Hóa đang cho thấy hiệu quả trong tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng phục vụ, với vai trò lãnh đạo xuyên suốt của các cấp ủy, tổ chức đảng. Trên nền tảng đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, nhân rộng cách làm hiệu quả, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.