Gia đình bà Hoàng Thị Cúc, phường Lâm Viên Đà Lạt có hơn 3.000 m2 đất trồng atisô liên kết với Công ty cổ phần Dược Lâm Đồng (Ladophar).
Hiện vườn cây cho thu hoạch lá hai lần mỗi tháng, trong khoảng 10 tháng. Trung bình mỗi tháng, gia đình bà thu hoạch được khoảng 4 tấn lá, với giá bán đã ký kết, mang lại thu nhập khoảng 12 triệu đồng.
Kết hợp thêm thu nhập từ hoa, thân và các bộ phận khác của cây atisô, mỗi năm gia đình bà Cúc đạt mức thu nhập khoảng 400 triệu đồng.
Bà Cúc cho biết: “Dù cây atisô đôi khi gặp bệnh, nhưng nhờ kinh nghiệm lâu năm và sự hướng dẫn kỹ thuật tận tình từ nhân viên Công ty Ladophar, nên việc chăm sóc và phòng trừ bệnh trở nên dễ dàng hơn”.
Năm 2015, sau khi tìm hiểu mô hình liên kết trồng cây dược liệu atisô trên địa bàn, gia đình ông Lơ Mu Ha Hang, xã Lạc Dương bắt đầu thử nghiệm trồng loài cây này trên đất sản xuất nông nghiệp của gia đình.
Qua 10 năm gắn bó với cây atisô, dù gặp một số khó khăn từ dịch bệnh và biến động thị trường, loài cây dược liệu đặc sản địa phương này vẫn chứng minh hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều loại cây trồng khác.
Hiện, gia đình ông Ha Hang canh tác cây atisô trên diện tích khoảng 8.000 m2, sản phẩm thu hoạch lá và cành được Công ty Ladophar bao tiêu.
Bình quân, 15 ngày cây atisô cho thu hoạch lá một lần, mang về thu nhập hơn 20 triệu đồng mỗi tháng cho gia đình ông Ha Hang. Ngoài ra, hoa, thân và rễ atisô ông bán cho các đơn vị khác, giúp gia đình có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lạc Dương Bùi Quốc Huân, thời gian qua, cùng với cây cà-phê chủ lực, xã định hướng người dân phát triển thêm nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như: rau, hoa công nghệ cao, đẳng sâm, dâu tây, nhất là mô hình liên kết trồng cây atisô… giúp tăng nguồn thu đáng kể.
Theo thống kê, hiện diện tích cây atisô trên địa bàn xã khoảng 50 ha, với hơn 100 hộ tham gia chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các hộ được ký hợp đồng thu mua bảo đảm đầu ra ổn định.
Phó Tổng Giám đốc Công ty Ladophar Ngọ Văn Trị cho biết, Ladophar là đơn vị chủ lực trong chuỗi liên kết, hợp tác với khoảng 30 hộ dân tại địa phương trên tổng diện tích hơn 20 ha.
Sau bốn tháng trồng, cây atisô bắt đầu cho thu hoạch lá và được công ty bao tiêu toàn bộ. Công ty hỗ trợ kỹ thuật, phân bón, hướng dẫn chăm sóc, kiểm tra vườn thường xuyên, đồng thời điều chỉnh giá thu mua theo thị trường và thanh toán nhanh chóng, giúp người dân yên tâm sản xuất.
Atisô là cây dược liệu quý được du nhập từ đầu thế kỷ 20 và trở thành cây chủ lực đặc thù của tỉnh Lâm Đồng. Hoạt chất chính cynarin trong loài cây này giúp lợi mật, hỗ trợ điều trị rối loạn tiêu hóa, viêm gan, sỏi mật...
Toàn cây (lá, thân, hoa, rễ) đều được sử dụng, trong đó khoảng 10% dùng tươi, 25% sấy khô nấu nước, 65% chế biến thành trà, cao khô, viên nén, thực phẩm chức năng xuất khẩu.
Ông Hà Ngọc Chiến, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng cho biết, sau gần ba năm triển khai đề án phát triển sản xuất, chế biến dược liệu giai đoạn 2022-2025, toàn tỉnh đã đạt hơn 1.000 ha cây dược liệu, trong đó atisô khoảng 325 ha, năng suất bình quân hơn 280 tạ/ha, sản lượng hơn 9.000 tấn.
Giá bán bình quân của cây atisô (lá, thân, hoa, rễ) khoảng hơn 5 triệu đồng/tấn; giá bông atisô tươi chính vụ từ 70-100 nghìn đồng/kg, giá trái vụ từ 120-150 nghìn đồng/kg.
Tổng doanh thu đạt hơn 460 triệu đồng/ha, sau khi trừ chi phí mang lại lợi nhuận hơn 217 triệu đồng/ha/năm, cao hơn rất nhiều lần so với các nông sản khác.
Mô hình liên kết trồng atisô tại Lâm Đồng đang khẳng định giá trị kinh tế vượt trội. Việc xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân không chỉ bảo đảm đầu ra ổn định cho nông dân, mà còn nâng cao thu nhập trên đơn vị diện tích, góp phần đưa thương hiệu atisô Đà Lạt vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.
