Hạn chế tình trạng rút BHXH một lần

Thời gian gần đây, tình trạng người lao động (NLĐ) ồ ạt rút BHXH một lần tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng không nhỏ đến hệ thống an sinh xã hội và quyền lợi lâu dài cho chính bản thân NLĐ. Vấn đề này được đề cập tại cuộc họp báo thông tin kết quả thực hiện công tác lao động, người có công và xã hội chín tháng đầu năm 2023 vào ngày 17/10 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH).
Tham gia BHXH, người lao động được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT.
Tham gia BHXH, người lao động được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT.

Người hưởng BHXH một lần tập trung ở độ tuổi lao động

Ông Nguyễn Duy Cường, Phó Vụ trưởng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bộ LĐ-TB&XH cho biết, giai đoạn 2016 - 2022, cả nước có gần 5 triệu lượt NLĐ được giải quyết hưởng BHXH một lần, chỉ 1,3 triệu người trong số này là quay lại hệ thống BHXH. Phân tích đánh giá sâu cho thấy, gần 70% những người rút BHXH một lần có thời gian đóng ngắn dưới 5 năm. Đáng chú ý, những người hưởng BHXH một lần tập trung đông nhất ở độ tuổi từ 20 - 40 tuổi và tập trung chủ yếu ở đối tượng đóng BHXH do người sử dụng lao động quyết định (ngoài nhà nước). “Thời gian gần đây, báo chí cũng thông tin có doanh nghiệp có hơn 500 lao động nghỉ việc chờ rút BHXH một lần. Thực trạng trên nếu không có giải pháp, biện pháp xử lý sẽ ảnh hưởng đến an sinh xã hội”, ông Cường nói.

Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư đặt ra yêu cầu: “Có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần theo hướng tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu hưởng BHXH một lần”.

Để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần, giúp NLĐ được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đã có nhiều sửa đổi, bổ sung theo hướng gia tăng quyền lợi, tăng tính hấp dẫn khuyến khích NLĐ bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần như: giảm điều kiện hưởng lương hưu (giảm từ 20 năm xuống 15 năm); hưởng trợ cấp hằng tháng trong trường hợp có thời gian đóng BHXH mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; hưởng BHYT do ngân sách nhà nước bảo đảm trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng; ngoài ra, NLĐ trong thời gian bị mất việc chưa có việc làm còn được hưởng chính sách hỗ trợ về tín dụng nhằm giải quyết khó khăn tài chính trước mắt.

Đề xuất hai phương án hưởng BHXH một lần

Cụ thể, phương án 1: Quy định việc hưởng BHXH một lần đối với hai nhóm NLĐ khác nhau:

Nhóm 1: Đối với NLĐ đã tham gia BHXH trước khi Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực, sau 12 tháng nghỉ việc và chưa đủ 20 năm đóng BHXH, có nhu cầu thì được nhận BHXH một lần.

Về bản chất, quy định này kế thừa Nghị quyết số 93/2015/QH13 cho phép NLĐ được lựa chọn giữa bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng lương hưu hoặc nhận BHXH một lần nếu có nhu cầu. Nhưng sự khác biệt lần này là nếu NLĐ lựa chọn bảo lưu, không nhận BHXH một lần thì sẽ được hưởng các quyền lợi bổ sung. Trường hợp NLĐ lựa chọn nhận BHXH một lần thì sẽ mất đi cơ hội được nhận các quyền lợi bổ sung nêu trên.

Nhóm 2: Đối với NLĐ bắt đầu tham gia BHXH từ ngày Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực trở đi (dự kiến 01/07/2025) thì không được nhận BHXH một lần chỉ giải quyết hưởng BHXH một lần trong các trường hợp: đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ năm đóng để hưởng lương hưu ra nước ngoài để định cư hoặc bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định tại Điều 60 Luật BHXH hiện hành.

Phương án này có ưu điểm là dần dần từng bước khắc phục được tình trạng hưởng BHXH một lần của thời gian qua theo tinh thần của Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư. Theo dữ liệu thống kê thời gian qua thì với phương án này, trong những năm đầu số người hưởng BHXH một lần có thể không giảm nhiều nhưng càng những năm sau giảm càng nhiều, từ năm thứ 5 trở đi sẽ giảm nhanh, có thể giảm quá nửa số người hưởng BHXH một lần so với giai đoạn vừa qua, tiến tới tiếp cận theo tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế, giúp NLĐ được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, góp phần ổn định cuộc sống khi về già. Trong ngắn hạn, phương án này không giúp duy trì, gia tăng đối tượng tham gia BHXH bằng so với phương án 2 nhưng trong dài hạn thì phương án này tối ưu hơn. Do quy định này không ảnh hưởng tới những NLĐ đang tham gia BHXH nên sẽ dễ nhận được sự đồng thuận hơn của NLĐ.

Nhược điểm, do chỉ áp dụng đối với NLĐ bắt đầu tham gia BHXH từ ngày luật này có hiệu lực, cho nên hơn 17,5 triệu NLĐ đang tham gia BHXH vẫn có quyền lựa chọn hưởng BHXH một lần. Do vậy, số người hưởng BHXH một lần không giảm nhiều, đặc biệt trong những năm đầu sau khi luật mới có hiệu lực; đồng thời tạo sự so sánh giữa những NLĐ tham gia trước và sau khi luật này có hiệu lực trong việc hưởng BHXH một lần.

Phương án 2: “Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm mà NLĐ có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu để NLĐ tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH”.

Ưu điểm của phương án này là bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư. Hài hòa quyền lợi trước mắt của NLĐ và chính sách an sinh xã hội lâu dài. Mặc dù, số lượt người hưởng BHXH một lần có thể không giảm nhiều so với hiện hành nhưng khi NLĐ hưởng BHXH một lần thì NLĐ cũng không hoàn toàn ra khỏi hệ thống do vẫn bảo lưu một phần thời gian đóng còn lại (không ảnh hưởng tới số người tham gia); NLĐ khi tiếp tục tham gia sẽ được cộng nối thời gian đóng để hưởng chế độ BHXH với quyền lợi hưởng cao hơn; NLĐ có động lực hơn để tiếp tục tham gia, tích lũy quá trình đóng để đủ điều kiện hưởng lương hưu; NLĐ có nhiều cơ hội hơn để đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đến tuổi nghỉ hưu. Đây là phương án vừa đáp ứng được nhu cầu nhận BHXH một lần của NLĐ trong thời điểm hiện tại, song cũng đáp ứng được yêu cầu bảo đảm sự ổn định của hệ thống và quyền lợi của NLĐ trong dài hạn.

Nhược điểm là chưa giải quyết triệt để việc rút BHXH một lần theo tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. NLĐ đã giải quyết một phần thời gian đóng, còn bảo lưu lại được một phần thời gian đóng nên sẽ ảnh hưởng tới việc thụ hưởng các chế độ BHXH (thời gian đóng ngắn) khi tiếp tục tham gia. NLĐ không được giải quyết hưởng BHXH một lần trên toàn bộ thời gian đóng nên có cảm giác bị giảm quyền lợi trước mắt; đồng thời, có thể xuất hiện tình trạng gia tăng NLĐ đề nghị hưởng BHXH một lần trước khi luật có hiệu lực thi hành. Bên cạnh đó, theo phương án này thì tình trạng hưởng BHXH một lần khi còn trẻ (chưa đến tuổi nghỉ hưu) sẽ tiếp tục tiếp diễn trong tương lai.

Theo ông Cường, hưởng BHXH một lần là một vấn đề lớn, phức tạp, nhạy cảm. Chính vì vậy, trên cơ sở đánh giá các ưu, nhược điểm của hai phương án, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội xem xét tại kỳ họp tới đây.

Có thể bạn quan tâm

Bán tài sản, mua tương lai

Hải Phòng đã duyệt kế hoạch đấu giá khoảng 3 ha đất gần trung tâm hành chính Bắc sông Cấm. Khu đất nằm trong lô có tổng diện tích 6,24 ha, được quy hoạch xây dựng công trình hỗn hợp cao tầng. Giá khởi điểm gần 2.000 tỷ đồng. Nếu giá trúng cao hơn dự kiến, thành phố có thể thu về khoảng 2.096 tỷ đồng. Đây là khoản thu lớn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả khai thác quỹ đất trong dài hạn.

TS Trần Hải Linh phát biểu tại Hội nghị kết nối giao thương thúc đẩy đầu tư thương mại và du lịch giữa tỉnh Lâm Đồng và các đối tác Hàn Quốc.

Kết nối trí tuệ Việt, xây cộng đồng đoàn kết

Ngày 15/10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Kết luận số 105-KL/TW về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững. Theo dõi những chuyển biến chính sách thời gian qua, Tiến sĩ Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA), chia sẻ với Thời Nay một số ý kiến đóng góp thực thi chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Đối thoại thay đối đầu

Trong bối cảnh xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen leo thang, cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về tình hình, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm giải pháp đối thoại và bảo vệ dân thường.

Người dân Gaza đang thiếu lương thực nghiêm trọng. Ảnh: AL JAZEERA

Tình hình nhân đạo đáng lo ngại tại Gaza

Tình hình nhân đạo tại Dải Gaza của Palestine ngày càng đáng lo ngại khi thiếu hụt tài chính buộc LHQ cắt giảm mạnh viện trợ lương thực trước thềm mùa đông. Trong khi đó, công tác chuẩn bị triển khai Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) tại Gaza vẫn tiếp tục bất chấp những ý kiến trong quá trình thực hiện kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn.

Quân đội Israel phá dỡ nhà của người Palestine ở Hebron. Ảnh: BBC NEWS

Israel triển khai chiến dịch quân sự tại Bờ Tây

Tình hình khu Bờ Tây căng thẳng sau khi Israel tuyên bố phong tỏa toàn diện, đồng thời triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm truy quét các phần tử khủng bố, buộc nhiều người Palestine phải rời nhà sơ tán. LHQ và nhiều nước bày tỏ lo ngại diễn biến này có thể đẩy Bờ Tây vào xung đột.

Tuyên dương 10 Công nhân Việt Nam tiêu biểu 2026

Tối 24/10 vừa qua, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt - Xô (Hà Nội), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam lần đầu tổ chức Chương trình tuyên dương 10 Công nhân Việt Nam tiêu biểu toàn quốc năm 2026. Mục đích của chương trình là vinh danh những người thợ trực tiếp lao động, sản xuất có thành tích vượt trội.

Ngày 23/10, Đại học Bách khoa Hà Nội khánh thành Trung tâm hợp tác AU - HUST. Ảnh: ĐHBK HN cung cấp

Hợp tác quốc tế gắn với phát triển nguồn nhân lực

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định yêu cầu xây dựng nền giáo dục hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới, đẩy mạnh hội nhập quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao. Cụ thể hóa định hướng đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu mở rộng hợp tác với các đại học uy tín, thúc đẩy đào tạo, nghiên cứu chung.

Chế biến bạch tuộc xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Ảnh: TRẦN VIỆT

Nâng chất lượng tăng trưởng xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu duy trì đà tăng nhưng nhập khẩu tăng nhanh hơn, khiến cán cân thương mại đảo chiều. Áp lực từ thị trường quốc tế cùng sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu đang đặt ra yêu cầu nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt.

Các trường đại học cần chuyên gia hướng dẫn các nhóm nghiên cứu khoa học.

Trở về cống hiến, khơi nguồn sức mạnh nhân tài

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định đột phá chiến lược là “tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài”. Những nhà khoa học trở về nước đang góp phần chuyển hóa tri thức quốc tế thành năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển đất nước.

Giới hạn của sự đánh đổi

Chuyển từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát là một hướng đổi mới cần thiết để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng không phải rủi ro nào cũng có thể đo lường, khắc phục theo cùng một cách. Điều này cần được cân nhắc khi các quy định bảo vệ môi trường được đề xuất điều chỉnh nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Một mũi tên nhắm nhiều đích

Thỏa thuận bán dầu diesel của Nga cho Mỹ không chỉ là giao dịch năng lượng nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu mà còn mở ra cơ hội để Moscow khôi phục nguồn thu, nới lỏng sức ép trừng phạt và gia tăng lợi thế ngoại giao.

Cảnh sát xuống đường trấn áp biểu tình bạo lực tại Marseille. Ảnh: FRANCE24

Làn sóng phản đối chi phí tăng cao ở châu Âu

Chi phí sinh hoạt tăng cao, cơ sở giáo dục và dịch vụ công cộng xuống cấp là nguyên nhân các cuộc biểu tình, kéo theo đụng độ và bạo lực tại Pháp cuối tuần qua. Làn sóng tuần hành, biểu tình cũng lan sang nhiều nước châu Âu, như Bỉ, Italy, Bồ Đào Nha, Albania…, tạo áp lực với các chính phủ trước kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Sinh viên ngành công nghệ Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM HẢI

Sắp xếp ngành đào tạo, tránh chạy theo xu hướng

Từ ngày 1/1/2027, các khóa tuyển sinh đại học áp dụng danh mục ngành đào tạo mới theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặt ra yêu cầu các trường phải rà soát, sắp xếp ngành học và cập nhật chương trình đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, bán dẫn và công nghệ thông minh. Tuy nhiên, với các trường đại học địa phương, trường quy mô vừa, việc đổi mới không chỉ là lựa chọn ngành học mà còn đặt ra bài toán về giảng viên, kinh phí đầu tư và chất lượng đào tạo.

Thân thiện cùng du khách. Ảnh: NAM NGUYỄN

Phát huy lợi thế an toàn của du lịch Việt Nam

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, an toàn ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng khi du khách lựa chọn điểm đến. Với môi trường xã hội ổn định, con người thân thiện và khả năng kết nối ngày càng đa dạng, Việt Nam đang có nhiều lợi thế thu hút khách quốc tế.

Điều trị bệnh nhân Cúm A tại Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Nhận diện sớm dấu hiệu cúm A chuyển nặng

Cúm A thường khởi phát với những triệu chứng quen thuộc như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, nhưng không phải trường hợp nào cũng diễn biến nhẹ. Thực tế điều trị tại các bệnh viện cho thấy, bệnh có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Nhận biết đúng dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, là yếu tố quan trọng giúp người bệnh được can thiệp kịp thời.

"Thiên kiến kẻ sống sót"

Khoảng một tháng trước dịp kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhóm chat lớp cấp III của tôi bắt đầu xôn xao. Sau thông tin về các hoạt động kỷ niệm, lớp trưởng phổ biến mức đóng góp kinh phí. T, giờ đã là “đại gia” với khối tài sản cả nghìn tỷ đồng, gõ một dòng ngắn gọn: “Để đấy tớ lo hết!”.

Một chiến binh Houthi chốt chặn tại Biển Đỏ. Ảnh: HORSEEDMEDIA

Điều kiện ngừng bắn với Houthi

Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn sẽ không chấp thuận ngừng bắn với lực lượng Houthi, cho đến khi Riyadh giành lại toàn bộ phần lãnh thổ đã mất trong những tuần gần đây. Đây được xem là điều kiện để Saudi Arabia chấm dứt các hoạt động quân sự với phong trào vũ trang này.

Cột khói đen sau vụ tấn công sân bay King Khalid. Ảnh: CNN

Sân bay ở Thủ đô Saudi Arabia bị tấn công

Sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabia trở thành mục tiêu tấn công liên tiếp trong tuần qua, nghiêm trọng nhất là vụ tấn công khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Tổng Thư ký LHQ và lãnh đạo một số nước lên án vụ tấn công, trong khi liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố sẽ có hành động đáp trả cứng rắn.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Công trường dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng trước ngày hoàn thành. Ảnh: CK

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc giải bài toán chống ngập

Giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai 87 dự án, hướng tới cơ bản xử lý các điểm ngập trên địa bàn và từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo lưu vực. Đáng chú ý, dự án giải quyết ngập do triều có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, được kỳ vọng góp phần kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570km².

Cùng hội chẩn, xử trí cấp cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật là hoạt động thường quy của “Bệnh viện chị - em”.

Nối dài năng lực tuyến dưới

Từ những ca đột quỵ được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Ba Vì đến các ca bệnh nặng được xử trí với sự hỗ trợ của BV Đa khoa Hà Đông, mô hình “BV chị - em” tại Hà Nội đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn tuyến dưới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay gần nơi cư trú.