Hạn chế tình trạng rút BHXH một lần

Thời gian gần đây, tình trạng người lao động (NLĐ) ồ ạt rút BHXH một lần tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng không nhỏ đến hệ thống an sinh xã hội và quyền lợi lâu dài cho chính bản thân NLĐ. Vấn đề này được đề cập tại cuộc họp báo thông tin kết quả thực hiện công tác lao động, người có công và xã hội chín tháng đầu năm 2023 vào ngày 17/10 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH).
Tham gia BHXH, người lao động được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT.
Tham gia BHXH, người lao động được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT.

Người hưởng BHXH một lần tập trung ở độ tuổi lao động

Ông Nguyễn Duy Cường, Phó Vụ trưởng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bộ LĐ-TB&XH cho biết, giai đoạn 2016 - 2022, cả nước có gần 5 triệu lượt NLĐ được giải quyết hưởng BHXH một lần, chỉ 1,3 triệu người trong số này là quay lại hệ thống BHXH. Phân tích đánh giá sâu cho thấy, gần 70% những người rút BHXH một lần có thời gian đóng ngắn dưới 5 năm. Đáng chú ý, những người hưởng BHXH một lần tập trung đông nhất ở độ tuổi từ 20 - 40 tuổi và tập trung chủ yếu ở đối tượng đóng BHXH do người sử dụng lao động quyết định (ngoài nhà nước). “Thời gian gần đây, báo chí cũng thông tin có doanh nghiệp có hơn 500 lao động nghỉ việc chờ rút BHXH một lần. Thực trạng trên nếu không có giải pháp, biện pháp xử lý sẽ ảnh hưởng đến an sinh xã hội”, ông Cường nói.

Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư đặt ra yêu cầu: “Có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần theo hướng tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu hưởng BHXH một lần”.

Để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần, giúp NLĐ được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đã có nhiều sửa đổi, bổ sung theo hướng gia tăng quyền lợi, tăng tính hấp dẫn khuyến khích NLĐ bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần như: giảm điều kiện hưởng lương hưu (giảm từ 20 năm xuống 15 năm); hưởng trợ cấp hằng tháng trong trường hợp có thời gian đóng BHXH mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; hưởng BHYT do ngân sách nhà nước bảo đảm trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng; ngoài ra, NLĐ trong thời gian bị mất việc chưa có việc làm còn được hưởng chính sách hỗ trợ về tín dụng nhằm giải quyết khó khăn tài chính trước mắt.

Đề xuất hai phương án hưởng BHXH một lần

Cụ thể, phương án 1: Quy định việc hưởng BHXH một lần đối với hai nhóm NLĐ khác nhau:

Nhóm 1: Đối với NLĐ đã tham gia BHXH trước khi Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực, sau 12 tháng nghỉ việc và chưa đủ 20 năm đóng BHXH, có nhu cầu thì được nhận BHXH một lần.

Về bản chất, quy định này kế thừa Nghị quyết số 93/2015/QH13 cho phép NLĐ được lựa chọn giữa bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng lương hưu hoặc nhận BHXH một lần nếu có nhu cầu. Nhưng sự khác biệt lần này là nếu NLĐ lựa chọn bảo lưu, không nhận BHXH một lần thì sẽ được hưởng các quyền lợi bổ sung. Trường hợp NLĐ lựa chọn nhận BHXH một lần thì sẽ mất đi cơ hội được nhận các quyền lợi bổ sung nêu trên.

Nhóm 2: Đối với NLĐ bắt đầu tham gia BHXH từ ngày Luật BHXH (sửa đổi) có hiệu lực trở đi (dự kiến 01/07/2025) thì không được nhận BHXH một lần chỉ giải quyết hưởng BHXH một lần trong các trường hợp: đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ năm đóng để hưởng lương hưu ra nước ngoài để định cư hoặc bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định tại Điều 60 Luật BHXH hiện hành.

Phương án này có ưu điểm là dần dần từng bước khắc phục được tình trạng hưởng BHXH một lần của thời gian qua theo tinh thần của Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư. Theo dữ liệu thống kê thời gian qua thì với phương án này, trong những năm đầu số người hưởng BHXH một lần có thể không giảm nhiều nhưng càng những năm sau giảm càng nhiều, từ năm thứ 5 trở đi sẽ giảm nhanh, có thể giảm quá nửa số người hưởng BHXH một lần so với giai đoạn vừa qua, tiến tới tiếp cận theo tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế, giúp NLĐ được thụ hưởng tối đa các quyền lợi dài hạn khi họ đến tuổi nghỉ hưu, góp phần ổn định cuộc sống khi về già. Trong ngắn hạn, phương án này không giúp duy trì, gia tăng đối tượng tham gia BHXH bằng so với phương án 2 nhưng trong dài hạn thì phương án này tối ưu hơn. Do quy định này không ảnh hưởng tới những NLĐ đang tham gia BHXH nên sẽ dễ nhận được sự đồng thuận hơn của NLĐ.

Nhược điểm, do chỉ áp dụng đối với NLĐ bắt đầu tham gia BHXH từ ngày luật này có hiệu lực, cho nên hơn 17,5 triệu NLĐ đang tham gia BHXH vẫn có quyền lựa chọn hưởng BHXH một lần. Do vậy, số người hưởng BHXH một lần không giảm nhiều, đặc biệt trong những năm đầu sau khi luật mới có hiệu lực; đồng thời tạo sự so sánh giữa những NLĐ tham gia trước và sau khi luật này có hiệu lực trong việc hưởng BHXH một lần.

Phương án 2: “Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm mà NLĐ có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu để NLĐ tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH”.

Ưu điểm của phương án này là bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/T.Ư. Hài hòa quyền lợi trước mắt của NLĐ và chính sách an sinh xã hội lâu dài. Mặc dù, số lượt người hưởng BHXH một lần có thể không giảm nhiều so với hiện hành nhưng khi NLĐ hưởng BHXH một lần thì NLĐ cũng không hoàn toàn ra khỏi hệ thống do vẫn bảo lưu một phần thời gian đóng còn lại (không ảnh hưởng tới số người tham gia); NLĐ khi tiếp tục tham gia sẽ được cộng nối thời gian đóng để hưởng chế độ BHXH với quyền lợi hưởng cao hơn; NLĐ có động lực hơn để tiếp tục tham gia, tích lũy quá trình đóng để đủ điều kiện hưởng lương hưu; NLĐ có nhiều cơ hội hơn để đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đến tuổi nghỉ hưu. Đây là phương án vừa đáp ứng được nhu cầu nhận BHXH một lần của NLĐ trong thời điểm hiện tại, song cũng đáp ứng được yêu cầu bảo đảm sự ổn định của hệ thống và quyền lợi của NLĐ trong dài hạn.

Nhược điểm là chưa giải quyết triệt để việc rút BHXH một lần theo tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. NLĐ đã giải quyết một phần thời gian đóng, còn bảo lưu lại được một phần thời gian đóng nên sẽ ảnh hưởng tới việc thụ hưởng các chế độ BHXH (thời gian đóng ngắn) khi tiếp tục tham gia. NLĐ không được giải quyết hưởng BHXH một lần trên toàn bộ thời gian đóng nên có cảm giác bị giảm quyền lợi trước mắt; đồng thời, có thể xuất hiện tình trạng gia tăng NLĐ đề nghị hưởng BHXH một lần trước khi luật có hiệu lực thi hành. Bên cạnh đó, theo phương án này thì tình trạng hưởng BHXH một lần khi còn trẻ (chưa đến tuổi nghỉ hưu) sẽ tiếp tục tiếp diễn trong tương lai.

Theo ông Cường, hưởng BHXH một lần là một vấn đề lớn, phức tạp, nhạy cảm. Chính vì vậy, trên cơ sở đánh giá các ưu, nhược điểm của hai phương án, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội xem xét tại kỳ họp tới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tiết giảm ăn chơi ngày lễ

Không giống quãng thời gian vài năm về trước, gần đây người ta có những khoảng thời gian thuận lợi hơn mỗi dịp nghỉ lễ. Một phần do những ngày làm việc được thu gọn lại, hoặc được hoán đổi nhằm tạo điều kiện cho người dân có thêm đợt nghỉ dài hơn, phù hợp nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng xa với gia đình, bè bạn.

Tàu sân bay Mỹ tham gia phong tỏa Eo biển Hormuz. Ảnh: DEFENSE NEWS

Nguy cơ tê liệt kéo dài trên Eo biển Hormuz

Tình hình tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược toàn cầu - tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.

Bộ Xây dựng đã phân cấp quản lý hơn 1.500 km đường thủy nội địa quốc gia về cho địa phương.

Hướng tới quản lý hiện đại, dựa trên dữ liệu

Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh theo hướng rút ngắn thời gian, chuyển sang hồ sơ điện tử và phân cấp về địa phương. Thời gian tới dự kiến sẽ xử lý 157 TTHC, qua đó giảm 18% chi phí và gần 20% thời gian giải quyết cho người dân, doanh nghiệp.

Đề xuất phương án tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ ngày 1/7

Đề xuất phương án tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ ngày 1/7

Dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng do Bộ Nội vụ xây dựng đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Trong dự thảo mới nhất này, Bộ Nội vụ chỉ đề xuất 1 phương án tăng lương hưu, trợ cấp từ ngày 1/7, thay vì 2 phương án như đợt lấy ý kiến hồi tháng 3.

Sinh viên Y khoa trong giờ thực hành.

“Mở” nhưng vẫn “siết” tuyển sinh ngành y - dược

Tính đến tháng 4/2026, hơn 15 trường đại học khối y - dược đã công bố phương án tuyển sinh dự kiến. Trong khi các phương thức xét tuyển ngày càng được mở rộng, thì các tiêu chí bảo đảm chất lượng đầu vào lại càng được siết chặt, cho thấy tính đặc thù của lĩnh vực đào tạo gắn trực tiếp với sức khỏe con người.

Thương hiệu quốc gia trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp Việt nâng cao giá trị. Ảnh: NAM HẢI

Nâng "độ sâu" cho thương hiệu Việt

Sau hơn hai thập kỷ, Chương trình Thương hiệu quốc gia đã giúp nâng tầm doanh nghiệp Việt. Nhưng thách thức vẫn còn đó khi nhiều doanh nghiệp vẫn dừng ở gia công, chưa có nhiều thương hiệu tầm cỡ quốc tế.

Người dân khắp mọi miền Tổ quốc đều một lòng ngưỡng vọng về cội nguồn.Ảnh: KHIẾU MINH

Hướng về cội nguồn, bồi đắp tinh thần thống nhất

Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) và Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2026) thống nhất đất nước năm nay diễn ra trong cùng một nhịp thời gian, gợi nên ý nghĩa của dòng chảy văn hóa, lịch sử, ký ức và đương đại.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư năng lượng tái tạo để phục vụ sản xuất. Ảnh: KHIẾU MINH

Gỡ nút thắt đưa điện “xanh” vào khu công nghiệp

Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được kỳ vọng trở thành nền tảng cho quá trình xanh hóa sản xuất. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy nhiều điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và tài chính vẫn đang cản trở dòng chảy điện xanh vào khu công nghiệp.

Chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh mạn tính nhằm giúp bảo toàn Quỹ Bảo hiểm y tế.

Không để thất thoát Quỹ Bảo hiểm y tế

Chỉ trong vòng một tháng, anh Nguyễn Văn C (53 tuổi) trú tại phường Xuân Đỉnh (Hà Nội) sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) để đi khám tại ba cơ sở y tế khác nhau. Nơi cho thuốc huyết áp, nơi thì thêm thuốc tim, có nơi lại cho làm thêm xét nghiệm. Hồ sơ của anh C, theo cán bộ giám định, không phải là trường hợp hiếm.

AirAsia và các hãng hàng không khác đều bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Ảnh: AP

Làn sóng hủy chuyến bay do giá nhiên liệu tăng

Cuộc xung đột ở Trung Đông và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, gây ra làn sóng hủy chuyến bay trên các tuyến từ Trung Quốc đến Đông Nam Á, làm gián đoạn kế hoạch du lịch của hàng triệu người trước kỳ nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Một siêu tàu chở dầu băng qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Iran phong tỏa trở lại. Ảnh: GETTYIMAGES

Iran lại đóng cửa Eo biển Hormuz

Chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại, Iran lại tiếp tục “khóa” Eo biển Hormuz và tuyên bố duy trì kiểm soát tuyến vận tải biển quan trọng này, chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Kế hoạch đàm phán tiếp theo chưa được chốt lịch, trong khi bất đồng còn nhiều, nhất là vấn đề chuyển giao urani.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ dự án khu dân cư vùng ngập lụt tại thôn Kim Vân.

Cấp bách nâng cao năng lực ứng phó thiên tai

Trong khi hậu quả mưa bão cuối năm 2025 vẫn chưa được khắc phục triệt để, Thái Nguyên đã phải khẩn trương triển khai các phương án ứng phó mùa mưa bão sắp tới. Với địa hình phức tạp, đan xen miền núi, trung du và đồng bằng, địa phương luôn đối diện nguy cơ cao xảy ra mọi loại hình thiên tai như lũ quét, sạt lở, ngập úng.

Ngày hội năm 2026 dự kiến thu hút khoảng 10.000 học sinh, sinh viên tham dự, theo dõi.

Khi khởi nghiệp của người trẻ đi vào thực chất

Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức trong hai ngày 18-19/4.

FDI được dự báo tiếp tục gia tăng trong công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao. Ảnh: NAM HẢI

Nâng cấp nền tảng thu hút dòng vốn nước ngoài

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang tăng trưởng tích cực, nhưng để duy trì sức hút trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra là phải nâng cấp toàn diện nền tảng thu hút đầu tư, hướng tới các dòng vốn chất lượng cao, gắn với chuyển đổi “xanh” và “số”.

Dao động một chiều

“Đợt này gas, thịt, rau đắt quá, tôi phải tăng giá chú ạ” - bà chủ quán cơm bình dân thủng thẳng nói, mắt vẫn dán vào quầy đồ ăn, tay thoăn thoắt gắp món theo yêu cầu của khách.

Du khách tham quan một trung tâm mua sắm. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực mới cho du lịch hiện đại

Trong bối cảnh nhu cầu mua sắm quốc tế ngày càng cao, việc phát triển các mô hình bán hàng giảm giá (outlet) và miễn thuế được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng để Việt Nam giữ chân du khách và nâng cao giá trị chi tiêu.

Dù ở xa Tổ quốc, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn tự hào hướng về quê hương.

Niềm tin gửi gắm trong nhiệm kỳ mới

Không chỉ người dân trong nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng gửi gắm nhiều kỳ vọng và bày tỏ tin tưởng đối với các nhà lãnh đạo của đất nước trong nhiệm kỳ mới.

Thu giữ niềm tin

Ngày 3/4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh) xử phạt hành chính một cá nhân 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.

Cuộc họp của các quan chức AFMGM tại Manila. Ảnh: ASEAN

ASEAN, WB cảnh báo hậu quả của xung đột Trung Đông

Các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo tình hình căng thẳng leo thang tại Trung Đông sẽ gây tác động sâu sắc tới nền kinh tế toàn cầu.

Căng thẳng tại Eo biển Hormuz tác động lớn đến các nền kinh tế châu Á. Ảnh: GETTYIMAGES

ADB hạ dự báo tăng trưởng kinh tế ở châu Á

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cảnh báo xung đột tại Trung Đông sẽ gây sức ép đáng kể lên các nền kinh tế châu Á, khiến tốc độ tăng trưởng của khu vực đông dân nhất thế giới chậm lại. Trong khi đó, Hàn Quốc xác định cần cải tổ mô hình phát triển kinh tế nhằm đối phó cuộc khủng hoảng địa - chính trị.

Chợ vẫn họp trên phố Thanh Hà, phường Hoàn Kiếm. Cần những giải pháp thông minh để giữ không gian chung và bảo đảm sinh kế cho người dân.

Xóa chợ cóc, đừng làm chiếu lệ

Kế hoạch số 373/KH-UBND ban hành ngày 26/12/2025 của UBND thành phố Hà Nội được xem như bước đi quyết liệt nhằm giải quyết điểm nghẽn về trật tự đô thị, góp phần xây dựng Thủ đô “sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện”.