Để thực hiện điều đó tỉnh Hà Tĩnh đã ưu tiên nguồn lực, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, cải cách hành chính, tập trung phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa và hội nhập.
“Vệ tinh” thu hút đầu tư
Sau gần 20 năm đi vào hoạt động, đến nay, Khu kinh tế Vũng Áng thu hút 103 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký 230.172 tỷ đồng và 54 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký 16.362 triệu USD. Điều đáng chú ý, bên cạnh tiềm năng khác biệt, lợi thế nổi trội từ vị trí địa lý và hệ thống cảng nước sâu quy mô lớn, tỉnh Hà Tĩnh luôn ưu tiên nguồn lực để xây dựng Vũng Áng trở thành động lực tăng trưởng của địa phương với bốn trụ cột: Công nghiệp-năng lượng-cảng biển-logistics.
Nhờ đó, Khu kinh tế Vũng Áng đã quy tụ nhiều doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế giàu tiềm năng, là những “sếu đầu đàn” đến đầu tư ở Vũng Áng với các dự án mang tính động lực như: Dự án Khu liên hợp gang thép Formosa; Tổ hợp sản xuất ô-tô, xe máy điện và linh kiện, phụ kiện; Nhà máy thép Vinmetal 5 triệu tấn/năm của Vingroup; Tổng kho khí hóa lỏng LNG; các nhà máy nhiệt điện Vũng Áng I, II; Nhà máy điện khí LNG Vũng Áng III; các nhà máy điện gió, điện mặt trời... Các công trình, dự án đi vào hoạt động đã đóng góp hơn 25% tăng trưởng GRDP, hơn 95% kim ngạch xuất, nhập khẩu, 60% tổng thu ngân sách bình quân hằng năm, giải quyết việc làm cho hơn 25.600 lao động. Theo đề án mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng, diện tích sau mở rộng là khoảng 72.998 ha (gồm: 57.998 ha đất liền và 15.000 ha mặt nước biển) nằm trên 9 xã, phường phía nam của tỉnh.
Số liệu từ Ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh cho thấy, đến thời điểm hiện nay, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có 2 khu kinh tế, 7 khu công nghiệp và 24 cụm công nghiệp đang hoạt động, đóng vai trò như “vệ tinh” thu hút đầu tư, hạt nhân phát triển công nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh. Theo đánh giá của Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh Võ Tá Nghĩa, việc thu hút các dự án đầu tư tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trong thời gian qua, nhất là các dự án lớn, trọng điểm, có sức lan tỏa mạnh đã đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, góp phần tăng tỷ trọng công nghiệp-thương mại-dịch vụ trong cơ cấu nền kinh tế của Hà Tĩnh, đóng góp tích cực vào thu ngân sách nhà nước.
Chỉ tính từ năm 2021 đến nay, tổng thu ngân sách tại các khu kinh tế và khu công nghiệp đạt hơn 48.970 tỷ đồng, đóng góp hơn 56% tổng thu ngân sách toàn tỉnh, cao gấp 1,68 lần so với giai đoạn 2016-2020. Tổng kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn ước đạt 10,68 tỷ USD, cao gấp 3,5 lần so với giai đoạn 2016-2020. Bên cạnh đó, với tỷ lệ lấp đầy đạt gần 60%, tổng vốn đăng ký hơn 7.500 tỷ đồng, các cụm công nghiệp trên địa bàn còn tạo việc làm thường xuyên, ổn định cho hơn 9.300 lao động tại các địa phương. Bên cạnh những kết quả đạt được, theo chia sẻ của lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh, quá trình phát triển, thu hút đầu tư vào các khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn đang đối diện với không ít thách thức, khó khăn như: Hạ tầng chưa theo kịp sự phát triển; thiếu quỹ đất, nhân lực; chưa hình thành được một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ mạnh..., đòi hỏi phải có cách nhìn thấu đáo, thực hiện các giải pháp trọng tâm, có tính đột phá nhằm tăng sức hấp dẫn cho các hạt nhân phát triển công nghiệp trên địa bàn.
Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư
Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (giai đoạn 1) do Công ty trách nhiệm hữu hạn VSIP Hà Tĩnh làm chủ đầu tư có quy mô 190,41 ha, tọa lạc tại xã Việt Xuyên và xã Đông Kinh (Hà Tĩnh) với tổng vốn đầu tư đăng ký 64,81 triệu USD. Theo chia sẻ của chủ đầu tư dự án, đây là một trong những dự án có tiến độ giải phóng mặt bằng, bàn giao quỹ đất sạch phục vụ thi công nhanh nhất mà doanh nghiệp từng đầu tư ở Việt Nam.
Đi đôi với việc đầu tư, xây dựng hạ tầng, đến thời điểm hiện tại, Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh đã thu hút 2 dự án FDI với tổng diện tích 14,35 ha, đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 10,44%. Trong đó, một dự án sản xuất gốm sứ kỹ thuật cao với quy mô 1 ha đã nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn đầu tư 1,22 triệu USD. Dự án còn lại thuộc lĩnh vực sản xuất sợi, vải và may mặc, có quy mô khoảng 25 ha, trong đó giai đoạn 1 là 13,35 ha với vốn đầu tư dự kiến 60 triệu USD đang chuẩn bị các thủ tục đầu tư. Với lợi thế về vị trí, hạ tầng và định hướng phát triển rõ ràng, VSIP Hà Tĩnh được kỳ vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong các lĩnh vực công nghệ cao, điện-điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, năng lượng, sản xuất pin xe điện, công nghiệp hỗ trợ, logistics, cũng như các ngành công nghiệp nhẹ như giày da và chế biến thực phẩm.
Theo chia sẻ của nhiều ý kiến tâm huyết, mặc dù Khu kinh tế Vũng Áng luôn đóng vai trò động lực, thúc đẩy kinh tế Hà Tĩnh phát triển, tuy nhiên có những thời điểm, sự phát triển của Vũng Áng cũng như Hà Tĩnh phụ thuộc lớn vào hiệu suất của một số ít doanh nghiệp, vì vậy mỗi khi các doanh nghiệp này gặp khó khăn, kinh tế địa phương khó tránh khỏi những tác động không mong muốn. Do đó, từ năm 2021 đến nay, tỉnh Hà Tĩnh đã thể hiện rõ quyết tâm đa dạng hóa các động lực tăng trưởng bằng việc thu hút thêm các dự án công nghiệp chiến lược khác của các tập đoàn lớn.
Đáng chú ý, giai đoạn 2021 đến nay chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ trong công tác thu hút đầu tư trên địa bàn các khu kinh tế, khu công nghiệp với tổng vốn đăng ký cấp mới gần 11 tỷ USD; trong đó có những dự án trọng điểm như: Hạ tầng các khu công nghiệp Bắc Thạch Hà, Gia Lách mở rộng, Vinhomes Vũng Áng, Hưng Long Hà Tĩnh, Nhà máy sản xuất ô-tô điện, xe máy điện Vinfast, các nhà máy sản xuất cell pin, pack pin, các nhà máy sản xuất thép, Kho LNG, Bến cảng quốc tế Sơn Dương... Sự xuất hiện của Vingroup và VSIP và một số nhà đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp khác trên địa bàn không chỉ đơn thuần là góp thêm các dự án mới, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc tạo ra ngày càng nhiều “chân kiềng” hơn nữa cho nền kinh tế Hà Tĩnh trong tương lai.
Tỉnh Hà Tĩnh đang nghiên cứu, ưu tiên nguồn lực đầu tư, phát triển các khu, cụm công nghiệp dọc hành lang kinh tế Cầu Treo-Vũng Áng kết nối Lào với cảng biển Hà Tĩnh, nhằm khai thác hiệu quả vai trò cửa ngõ ra biển ngắn nhất và hiệu quả nhất, kết nối với thị trường Lào và các nước Tiểu vùng sông Mê Công với các tuyến hàng hải quốc tế. Từ đó, tỉnh kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng cộng hưởng, cụ thể là: Khu kinh tế Cửa khẩu Cầu Treo trở thành trung tâm logistics và trung chuyển, còn Khu kinh tế Vũng Áng trở thành trung tâm chế biến sâu và xuất khẩu, tạo thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh và có sức cạnh tranh vượt trội đối với khu vực và quốc tế.
