Theo khảo sát của Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), đến năm 2030, Vĩnh Long có khả năng khai thác hơn 3.900 MW điện gió trên bờ, gần bờ và 1.000 MW điện gió ngoài khơi. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh định hướng trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực, đóng góp vào mục tiêu phát triển công nghiệp xanh, kinh tế biển và xuất khẩu điện sạch.
Bà Nguyễn Ngọc Nhất Hạnh, đại diện Công ty cổ phần Cơ điện lạnh nhận định, tốc độ gió theo mùa tại vùng biển Vĩnh Long ổn định, thích hợp cho các tua-bin công suất lớn. Sản lượng của các nhà máy điện gió tại đây luôn nằm trong nhóm dẫn đầu khu vực Tây Nam Bộ. Với những lợi thế tự nhiên sẵn có, doanh nghiệp đã đầu tư, hoàn thành và đưa vào vận hành thương mại đúng tiến độ Nhà máy điện gió V1-3 Trà Vinh từ năm 2021, đạt sản lượng hằng năm 150-160 triệu kWh, độ tin cậy vận hành đến 99%, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Tiếp nối thành công này, công ty đang triển khai thêm ba dự án điện gió mới tại khu vực biển, tổng công suất 176 MW, gồm dự án V1-4 (48 MW) dự kiến vận hành thương mại vào tháng 11/2025, cùng các dự án V1-5 và V1-6 dự kiến khởi công trong năm 2026. Tuy nhiên, theo bà Hạnh, việc phát triển năng lượng gió hiện còn gặp nhiều khó khăn, nhất là vấn đề hạ tầng truyền tải và giải phóng mặt bằng. Khi nhiều dự án đồng loạt đưa vào vận hành, nguy cơ nghẽn công suất sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
Do đó, bà kiến nghị các cơ quan quản lý thường xuyên tổ chức hội thảo chuyên đề để hướng dẫn thủ tục pháp lý, phổ biến kịp thời các quy định mới về đầu tư và vận hành điện gió, giúp doanh nghiệp có sự chuẩn bị đầy đủ, chủ động ngay từ giai đoạn đầu. Ông Vương Anh Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn Xây dựng điện 4 cho biết, hiện nay, khu vực tỉnh Vĩnh Long đang vận hành nhiều nguồn điện lớn: Trung tâm Điện lực Duyên Hải với công suất 4.515 MW, 13 nhà máy điện gió tổng công suất khoảng 567,9 MW và hai nhà máy điện mặt trời 184,6 MW.
Hiện trạng lưới điện cơ bản đáp ứng được nhu cầu giải tỏa công suất, song một số trục đường dây 110 kV như Ba Tri-Giồng Trôm-Phong Nẫm bắt đầu có dấu hiệu quá tải. Theo kế hoạch phát triển lưới điện giai đoạn 2021-2030, khu vực này sẽ được đầu tư mới các đường dây 110 kV và trạm biến áp 220 kV tại Bến Tre, Giồng Trôm, Ba Tri (mạch 2), nhằm kịp thời chống quá tải và bảo đảm an toàn vận hành hệ thống.
Đáng chú ý, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh của Chính phủ đã xác định rõ định hướng phát triển năng lượng tái tạo tại Vĩnh Long đến năm 2030 với 37 dự án điện gió, tổng công suất 3.306 MW, trong đó có tám nhà máy thuộc diện dự án chuyển tiếp (273,8 MW) và ba dự án điện mặt trời (150 MW). Các dự án này chủ yếu tập trung tại khu vực ven biển, nơi có điều kiện gió và địa hình thuận lợi. Dự báo đến năm 2030, phụ tải điện của tỉnh đạt khoảng 1.820 MW, trong khi năng lực phát điện vượt xa nhu cầu tiêu thụ tại chỗ.
Vì vậy, nhu cầu truyền tải công suất từ lưới 110 kV lên 220 kV và 500 kV để truyền đi các khu vực khác là rất lớn. Để giải quyết bài toán này, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã bổ sung nhiều công trình trọng điểm. Theo tính toán, giai đoạn 2026- 2030, khu vực ven biển Vĩnh Long sẽ bổ sung thêm khoảng 1,9 GW điện gió, khiến trạm 500 kV Duyên Hải có thể mang tải hơn 150% nếu không được nâng công suất. Việc sớm đầu tư nâng cấp trạm này không chỉ giúp tăng khả năng giải phóng công suất cho các dự án năng lượng tái tạo, mà còn giảm hơn 26 MW tổn thất điện năng trong hệ thống truyền tải miền nam, góp phần bảo đảm an toàn, ổn định lưới điện quốc gia.
Định hướng xa hơn, đến năm 2035, khu vực tỉnh được phân bổ 1.000 MW điện gió ngoài khơi, mở ra cơ hội lớn để hình thành cụm công nghiệp năng lượng tái tạo tích hợp (điện gióđiện mặt trời-hydro xanh). Hiện lưới điện truyền tải Tây Nam Bộ đã có tuyến 500 kV mạch kép Sông Hậu-Đức Hòa, với khả năng tải hơn 3.300 MVA/mạch, chủ yếu phục vụ Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu I (1.200 MW). Để khai thác hiệu quả hạ tầng sẵn có, Vĩnh Long đang đề xuất xây dựng tuyến đường dây 500 kV nối khu vực ven biển tỉnh với tuyến Sông HậuĐức Hòa, nhằm tạo hành lang truyền tải ổn định cho điện gió ngoài khơi.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết, tỉnh đang tích cực phối hợp các bộ, ngành trong việc hoàn thiện Quy hoạch điện VIII bổ sung và các chính sách về đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư, đầu tư hạ tầng truyền tải điện quốc gia. “Vĩnh Long ưu tiên mời gọi doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư các dự án năng lượng tái tạo, nhất là điện gió ngoài khơi, điện sinh khối và hydro xanh, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Thiện nhấn mạnh.
Song song đó, tỉnh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ kịp thời vướng mắc về pháp lý, đất đai và hạ tầng. Các cơ quan chuyên môn được giao nhiệm vụ chủ động phối hợp, hướng dẫn, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư, tạo môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư triển khai dự án.
