Giữ gìn và phát huy giá trị danh hiệu Thành phố vì hòa bình

Ngày 13-7-2019, Thủ đô Hà Nội kỷ niệm 20 năm đón nhận danh hiệu ‘‘Thành phố vì hòa bình". 20 năm qua, Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội luôn nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư để phát triển kinh tế, xây dựng đô thị, giữ gìn môi trường sống, thúc đẩy phát triển văn hóa, chăm lo giáo dục thế hệ trẻ, tích cực hội nhập quốc tế, nhằm không ngừng phát huy giá trị của danh hiệu cao quý này. Hà Nội là một thành phố năng động, sáng tạo trong khu vực, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp truyền thống, đầy bản sắc.

Bài 1: Văn hóa là trung tâm của quá trình phát triển

Dù có bề d&

Lễ hội Gióng tại đền Sóc (huyện Sóc Sơn). Ảnh: Phương Anh
Lễ hội Gióng tại đền Sóc (huyện Sóc Sơn). Ảnh: Phương Anh

Hài hòa giữa bảo tồn và phát triển

Thủ đô Hà Nội đang ở tuổi 1009. Nhưng nếu nhìn xa hơn vào quá khứ, lịch sử của thành phố còn bắt đầu sớm hơn thế. Ở thành phố này, bất cứ nơi đâu, người ta cũng có thể chạm vào quá khứ. Ngoài những di tích nổi trên mặt đất, với con số khổng lồ - 5.922 di tích các loại, có những di tích, di sản mà ai cũng cảm thấy bất ngờ. Ðó là con đường Hoàng Hoa Thám, đường La Thành - dấu tích xưa của vòng thành bảo vệ Thăng Long - Hà Nội. Ðó là Ðàn Xã Tắc, nằm ngay ở nút giao Ô Chợ Dừa, một nút giao thông lớn của Thủ đô. Ðó là di chỉ Vườn Chuối - nơi có dấu tích của những cư dân đầu tiên sinh sống trên địa bàn thành phố mấy nghìn năm về trước.

Xã hội luôn vận động, phát triển. Dân số Hà Nội vào thời điểm hiện tại là hơn bảy triệu người, chưa kể vài triệu người sinh sống vãng lai. Nhu cầu phát triển là rất lớn, khi không gian đô thị ngày càng trở nên chật hẹp. Ðã có ý kiến di sản phải "nhường chỗ" cho sự phát triển, như đề xuất san đường đê La Thành để giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông. Nhưng, thành phố không đánh đổi. Dẫu chỉ là phế tích của tòa thành xưa, thì những gì cha ông để lại đều rất đáng trân quý. Cách đây ít năm, việc thi công nút giao cắt với đường Hoàng Hoa Thám phát lộ những dấu tích khảo cổ, thành phố đã đình chỉ thi công để các nhà khoa học định rõ giá trị. Cách hành xử với những di sản chưa được "đóng dấu" là di tích, di sản chính thức, giúp cho chúng ta hiểu thêm về những chính sách văn hóa đối với các di sản, di tích được công nhận ở tầm nhân loại, hay quốc gia như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Thành cổ Cổ Loa, chùa Tây Phương, chùa Thầy...

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra đối với những di sản văn hóa phi vật thể. Hà Nội là thành phố đi đầu trong cả nước về kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể. Gần 1.800 di sản văn hóa phi vật thể đã được nhận diện giá trị, đầu tư hoặc đề xuất các biện pháp bảo tồn. Thành phố dẫn đầu cả nước về số lượng di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Tiêu biểu trong số đó phải kể đến: Lễ hội Thánh Gióng ở xã Phù Ðổng (huyện Gia Lâm) và huyện Sóc Sơn, lễ hội Triều Khúc (huyện Thanh Trì), lễ hội đền Hát Môn (huyện Phúc Thọ), tục thờ Tản Viên Sơn Thánh (huyện Ba Vì), lễ hội kéo co ngồi ở Thạch Bàn (quận Long Biên)… Bề dày văn hóa không chỉ được gìn giữ, mà còn được bồi đắp theo tháng năm không phải ngẫu nhiên có được. Báo cáo với Ðoàn kiểm tra Trung ương làm việc với Thành ủy Hà Nội về đánh giá 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW (khóa XI) về "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước" trên địa bàn thành phố Hà Nội vào tháng 4-2019, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Nguyễn Văn Phong đã nhấn mạnh: Hà Nội luôn coi xây dựng và phát triển văn hóa, con người vừa là nhiệm vụ trước mắt, vừa là nhiệm vụ cơ bản và lâu dài. Văn hóa đang trở thành trung tâm trong chính sách phát triển của Hà Nội với quan điểm bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa; phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Ðiều này thể hiện một cách toàn diện thông qua những chủ trương, chính sách được ban hành, nhất là Chương trình số 04-CTr/TU của Thành ủy về "Phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh" (Chương trình số 04) thực hiện qua các nhiệm kỳ, được cụ thể hóa bằng những chương trình hành động, dự án đầu tư cho phát triển văn hóa, giáo dục.

Hướng tới "thành phố sáng tạo"

Con người ở những mảnh đất có bề dày văn hóa lịch sử thường có chiều sâu tâm hồn. Ở Hà Nội, đó là nét văn hóa ứng xử thanh lịch, văn minh đã hình thành qua quá trình phát triển lâu dài. "Nhất cao là núi Ba Vì/ Nhất thanh, nhất sắc kinh kỳ Tràng An". Ca dao xưa đã đúc kết về văn hóa người Hà Nội như thế. Dẫu cuộc sống có những đổi thay, nét đẹp văn hóa Hà Nội cũng qua những khúc thăng trầm, nhưng bất kỳ vị khách nào khi đến Hà Nội cũng cảm nhận được sự thân thiện, mến khách, được chào đón bằng những nụ cười. Sự thanh bình trong nét cổ kính còn thu hút cả những vị khách đặc biệt. Người Hà Nội tự hào với câu chuyện Tổng thống Hoa Kỳ B.Ô-ba-ma ăn bún chả tại một quán bình dân, dừng chân trò chuyện với người đi đường ở Mễ Trì (năm 2016); hay chuyện Tổng thống Pháp Ph.Ô-lăng-đơ đi bộ, bắt tay chào hỏi người dân Hà Nội rồi rẽ vào quán cà-phê trên phố cổ Hà Nội (năm 2016)… Mới đây nhất, công chúa kế vị Thụy Ðiển V.Ðê-xi-rê cũng ghé vào một quán ăn bình dân trên phố Kim Mã Thượng để thưởng thức món bún bò. Những câu chuyện tưởng như giản dị, nhưng đã thể hiện Hà Nội là một thành phố thân thiện và thanh bình.

Truyền thống thanh lịch, văn minh được thành phố coi là một di sản quý và cần phát huy trong cuộc sống đương đại. Trong Chương trình số 04, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh được xem là nội dung trọng yếu. Thành phố đã có nhiều hoạt động khác nhau trong xây dựng văn hóa người Hà Nội. Ðó là việc xây dựng các mô hình Gia đình văn hóa, Làng văn hóa, Tổ dân phố văn hóa trong cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; các tổ chức chính trị xã hội như: Hội Phụ nữ, Ðoàn Thanh niên cũng có các chương trình xây dựng văn hóa thanh niên, văn hóa thương mại, văn minh công sở… Ðặc biệt, từ năm 2017, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan thuộc TP Hà Nội và Quy tắc ứng xử nơi công cộng. Hai quy tắc ứng xử đã tạo những chuyển biến lớn trong văn hóa ứng xử, góp phần phát huy nét đẹp thanh lịch, văn minh trong thời kỳ hiện đại. Và chính văn hóa Hà Nội, từ di sản vật thể, phi vật thể cho đến văn hóa ứng xử đang trở thành nguồn lực để thu hút ngày một nhiều khách du lịch trong nước, quốc tế đến Thủ đô.

Kể từ ngày được trao tặng danh hiệu Thành phố vì hòa bình, công tác phát triển văn hóa, giáo dục càng được thành phố quan tâm, đầu tư một cách đồng bộ, giúp văn hóa Hà Nội có những bước chuyển biến rõ rệt. Từ danh hiệu Thành phố vì hòa bình, Hà Nội đang tiếp tục có những chương trình phát triển đầu tư về văn hóa để tiến tới được công nhận là "Thành phố sáng tạo" - một danh hiệu cao quý của UNESCO dành cho những thành phố năng động, giàu bản sắc văn hóa, có công nghiệp văn hóa, sáng tạo phát triển trên thế giới.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Sắc màu văn hóa Đất Tổ tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”

Chiều 10/10, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ mang đến những làn điệu hát Xoan, hát Ghẹo đậm sắc thái dân ca vùng Đất Tổ; cùng du khách giao lưu, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy. 

Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026 không chỉ là không gian thưởng thức và trải nghiệm đồ uống mà còn là hành trình kết nối giữa truyền thống với sáng tạo, văn hóa và du lịch, Hà Nội và các địa phương, Việt Nam và bạn bè quốc tế.

[Ảnh] Hàng nghìn người dân thích thú tham dự Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026

Từ ngày 9-11/10/2026, tại Công viên Thiên văn học (phường Dương Nội, thành phố Hà Nội), diễn ra Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Hà Nội - Tinh hoa đồ uống Việt” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì tổ chức. Sự kiện thu hút hàng nghìn người dân tham gia tìm hiểu và trải nghiệm.

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.