Đó là hoạt động biểu diễn nghệ thuật do các nghệ sĩ, nghệ nhân của Nhà hát Tây Đô và Trung tâm Văn hóa-Nghệ thuật thành phố Cần Thơ thực hiện, phục vụ du khách trên chợ nổi, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của hai di sản văn hóa phi vật thể: Chợ nổi Cái Răng (cấp quốc gia) và đờn ca tài tử Nam Bộ (được UNESCO công nhận).
Đều đặn mỗi sáng thứ bảy, từ 6 đến 7 giờ, đoàn nghệ sĩ lên ghe, thả trôi theo dòng nước, len lỏi giữa các thuyền hàng và tàu du lịch, vừa biểu diễn, vừa giao lưu cùng du khách. Những câu vọng cổ quen thuộc, những giai điệu tài tử mượt mà tạo nên không gian đậm chất Nam Bộ giữa lòng sông nước.
Anh Lê Văn Phải (tức Sáu Phải), thương hồ từ tỉnh Kiên Giang chia sẻ: “Giữa bốn bề sông nước, nghe tiếng đờn, tiếng ca như thấy quê hương gần gũi hơn. Mệt mỏi cũng tan biến, thấy yêu đời, yêu nghề hơn. Nhiều du khách còn tấp ghe vào hát giao lưu, vui lắm!”.
Với du khách, trải nghiệm đờn ca tài tử trên chợ nổi mang đến cảm xúc mới lạ. Chị Trần Thị Ngọc Thịnh, từ tỉnh Quảng Nam nói: “Tôi từng nghe đờn ca tài tử qua sân khấu, truyền hình, nhưng được nghe trực tiếp giữa chợ nổi, bồng bềnh theo sóng nước, cảm giác rất khác biệt. Qua đó, tôi hiểu thêm về văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam Bộ”.
Duy trì gần 10 năm qua, hoạt động biểu diễn đờn ca tài tử trên chợ nổi Cái Răng là nỗ lực bền bỉ của các nghệ sĩ, bất chấp chợ lúc đông, lúc vắng. Nghệ sĩ Mỹ Hạnh, người gắn bó lâu năm với hoạt động này chia sẻ: “Được biểu diễn phục vụ người dân và du khách là niềm hạnh phúc. Dù vất vả, nhưng chúng tôi thấy tự hào vì góp phần quảng bá văn hóa chợ nổi, gìn giữ đờn ca tài tử. Đây cũng là cơ hội để anh chị em nghệ sĩ có thêm thu nhập, sống được với nghề trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống đang chịu nhiều cạnh tranh từ các loại hình giải trí hiện đại”.
Tuy nhiên, biểu diễn trên chợ nổi cũng đối mặt không ít khó khăn. Thời tiết là yếu tố quyết định: Trời nắng thì thuận lợi, mưa to gió lớn thì không thể biểu diễn. Ghe nhỏ, không có mái che hoặc chỗ ngồi cố định khiến nghệ sĩ khó phát huy hết khả năng. Hệ thống âm thanh còn sơ sài, chưa phù hợp biểu diễn ngoài trời, ảnh hưởng chất lượng nghệ thuật và trải nghiệm của du khách.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Kiều Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa-Nghệ thuật thành phố Cần Thơ cho biết: Trung tâm đang khảo sát, xây dựng kế hoạch cải tiến hoạt động biểu diễn trên chợ nổi Cái Răng để đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của người dân và du khách. Trung tâm cũng đã kiến nghị lãnh đạo thành phố và ngành văn hóa tăng cường đầu tư như: Thuê thuyền lớn phù hợp cho nghệ sĩ biểu diễn đúng “chất” đờn ca tài tử; đầu tư hệ thống âm thanh chuyên biệt; bố trí bến đậu thuận tiện cho người dân và du khách tiếp cận.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi những giá trị truyền thống có nguy cơ mai một, tiếng đờn, tiếng ca trên chợ nổi Cái Răng như giữ nhịp hồn cho vùng sông nước. Đó không chỉ là hoạt động văn hóa du lịch, mà còn là nỗ lực chân thành để bảo tồn và tiếp nối một phần bản sắc Nam Bộ - nơi con người sống chan hòa với thiên nhiên, với âm nhạc và với nhau! .
