Những ngày này, tiếng cười nói của bà con nông dân xã An Ninh rộn rã trên khắp các cánh đồng trồng giống lúa làng Giành. Vui bởi được mùa, bởi có thu nhập và hơn cả là niềm phấn khởi khi cây lúa làng Giành tiếp tục có chỗ đứng trên đồng ruộng và đang dần vươn xa đến các vùng miền trong và ngoài tỉnh.
Trong cái nắng gắt mùa hè tháng 6, ông Vũ Bá Hiểu ở thôn Vạn Phúc và ông Đào Tiến Dân ở thôn An Ninh khi gặp chúng tôi đều nở nụ cười tươi rói với câu nói chắc nịch: “Được sống, được làm việc trên mảnh ruộng nhà mình với thương hiệu lúa làng Giành từ bao đời ông cha để lại, đó là hạnh phúc!”.
Người dân nơi đây hẳn vẫn chưa quên giai đoạn ruộng bị bỏ hoang nhiều, không ai thiết tha với nông nghiệp, với cây lúa. Dù vậy, giống lúa bản địa làng Giành vẫn được bà con cố gắng duy trì trồng cấy nhưng chưa có tổ chức và theo hướng tự phát, mạnh ai nấy làm; rồi đến kỳ thu hoạch thường bị thương lái ép giá.
Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp truyền thống gặp khó khăn khi chi phí đầu vào tăng, đầu ra bấp bênh, năng suất lao động thấp, sức cạnh tranh yếu… thì việc chuyển đổi mô hình, tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, quy mô lớn có liên kết và bao tiêu sản phẩm là xu thế tất yếu.
Trước tình hình đó, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp xã An Ninh đã chủ động tham mưu, đề xuất và trực tiếp tổ chức triển khai mô hình cánh đồng liên kết sản xuất lúa gạo làng Giành theo chuỗi giá trị tại hai thôn Vạn Phúc và An Ninh với quy mô ban đầu 50,9 ha, thu hút 379 hộ nông dân tham gia.
Hợp tác xã đã đứng ra làm đầu mối ký hợp đồng liên kết với Công ty cổ phần Đầu tư phát triển T.B Việt Nam; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quỳnh Phụ, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thái Bình và các đơn vị chuyên môn khác trong suốt quá trình thực hiện.
Nhớ lại những ngày đầu khởi động mô hình, chị Nguyễn Thị Mai chia sẻ: Những năm trước, xã An Ninh có thời điểm ruộng hoang hóa lên đến 140 ha. Từ vụ mùa năm 2021, hợp tác xã mượn ruộng của nông dân để cấy gạo làng Giành với diện tích vẻn vẹn 2,3 mẫu, bởi thời gian không kịp để khôi phục đất bỏ hoang. Đến cuối năm, hợp tác xã khôi phục được thêm khoảng 20 ha để triển khai sản xuất. Đến nay, xã An Ninh đã nói không với ruộng bỏ hoang.
Những nông dân như anh Vũ Việt Ruẫn, chị Nguyễn Thị Thơ ở thôn Vạn Phúc hay anh Tô Văn Khải ở thôn An Ninh đều thấm thía những ngày trồng lúa hết sức khó khăn trước kia và sự đổi thay nhanh chóng hiện nay nhờ vào sự tháo vát, năng động, dám nghĩ, dám làm của chị Mai.
Bà con cho hay, chị Mai là người chủ trì liên kết, đàm phán giá các dịch vụ đầu vào cho nông dân; đưa đồng bộ cơ giới hóa vào các khâu sản xuất. Hiện chị thu mua cao hơn thị trường 1.000 đồng/ kg lúa tươi.
Gạo làng Giành giờ được đóng gói, hút chân không, có thương hiệu rõ ràng. Người trồng lúa nơi đây khiêm tốn cho rằng, gạo tầm trung thôi, nhưng khách hàng thích gạo quê, có địa chỉ, có vùng trồng. Cũng có khách hàng đánh giá chất lượng cao vì cơm đậm, thơm nhẹ và để nguội vẫn dẻo.
Bắt đầu từ tháng 9/2023 đến nay, chị Mai tổ chức triển khai điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP đầu tiên của tỉnh Thái Bình ngay tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp xã An Ninh.
Hợp tác xã đã mạnh dạn xây dựng thương hiệu gạo làng Giành theo tiêu chuẩn chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, quy cách đóng gói, nhãn mác truy xuất nguồn gốc xuất xứ, xúc tiến thương mại và liên kết tiêu thụ sản phẩm, đồng thời đăng ký tham gia chương trình OCOP của tỉnh.
Bên cạnh đó, ký kết hợp tác với các đơn vị liên kết như: Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển T.B Việt Nam, Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm An Thanh, Công ty cổ phần Giống-Vật tư nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam, Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Quỳnh Phụ, Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu nông sản T9…
Để gạo truyền thống làng Giành vươn xa hơn, theo chị Mai, phải quan tâm đến chất lượng; xây dựng vùng sản xuất ổn định với sự tham gia liên kết các doanh nghiệp lớn và hướng đến sản xuất gạo hữu cơ. Thời gian tới, chị sẽ cùng hợp tác xã tiếp tục đầu tư máy sấy, xay xát, đóng gói để giảm chi phí sản xuất; tăng cường xúc tiến thương mại, bán hàng trên các sàn giao dịch điện tử…
