Vincent Dunin-Martsinkevich được coi là người sáng lập nền văn học Belarus hiện đại, cũng như kịch nghệ và sân khấu chuyên nghiệp Belarus.
Sáng tác của Vincent Dunin-Martsinkevich là một trang rực rỡ trong lịch sử văn hóa dân tộc Belarus, ông đã xác lập cả một thời đại trong quá trình phục hưng dân tộc Belarus. Gắn liền với tên tuổi ông là lịch sử hình thành nền văn học Belarus mới vào thế kỷ XIX.
Với tư cách là nhà viết kịch, nhà thơ và nhà khai sáng, ông đã có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển của văn tự Belarus cũng như nghệ thuật sân khấu.
Vincent (Vikenty Ivanovich) Dunin-Martsinkevich sinh ngày 4/2/1808 tại trang viên Paniushkovichi thuộc huyện Bobruisk, tỉnh Mogilev, trong một gia đình quý tộc. Ông mồ côi từ nhỏ và được người chú ruột nuôi dưỡng. Sau khi tốt nghiệp trường huyện Bobruisk, Vincent theo học khoa Y tại Đại học Petersburg (theo một số nguồn khác là Đại học Vilnius), nhưng buộc phải dừng việc học vì lý do sức khỏe. Sau đó, ông làm công chức tại Tòa án hình sự Minsk và từng là thông dịch viên tại Giáo phận Minsk.
Năm 1840, Dunin-Martsinkevich rời bỏ công vụ, mua điền trang Liutsinka gần thị trấn Ivenets thuộc huyện Volozhin, nơi trở thành chỗ ở thường xuyên của ông cho đến cuối đời. Chính tại điền trang Liutsinka này, ông đã sáng tác phần lớn các tác phẩm của mình.
Vincent Dunin-Martsinkevich là người để lại dấu ấn sâu đậm đối với sân khấu và nghệ thuật của Belarus. Niềm say mê sân khấu đến với Dunin-Martsinkevich từ rất sớm, ngay từ thời ông còn sống ở Petersburg và Vilnius. Từ niềm say mê sân khấu với tư cách khán giả này mà Marcinkevich đã bắt đầu trở thành nhà viết kịch, đạo diễn và diễn viên.
Dưới ảnh hưởng của các vở diễn do các đoàn kịch Nga và Ba Lan trình diễn, trong ông nảy sinh ý tưởng tạo ra một nhà hát riêng, mang bản sắc Belarus. Trong đoàn kịch của nhà hát có gia đình nhà văn, hàng xóm, học sinh trường địa phương, bạn bè và cả nông dân. Nhà hát chủ yếu biểu diễn tại điền trang Liutsinka. Chương trình biểu diễn gồm các vở kịch do chính nhà viết kịch sáng tác. Nhà hát mang tính tổng hợp, kết hợp nhiều loại hình nghệ thuật sân khấu khác nhau: kịch nói, ca hát – âm nhạc và múa.
Chia sẻ về tác giả Vincent Dunin-Martsinkevich, đại diện Đại sứ quán Belarus cho biết, nhà soạn kịch, nhà văn, nhà thơ và nhà khai sáng nổi tiếng Belarus thế kỷ XIX - Vincent Dunin-Martsinkevich, người gắn liền mật thiết với sự ra đời của ngôn ngữ văn học Belarus đã trở thành người đặt nền móng cho nền văn học Belarus hiện đại, nghệ thuật kịch chuyên nghiệp và sân khấu. Nhờ ngôn từ sống động và cách diễn đạt phong phú của ông, tiếng Belarus đã có được một sức sống mới. Và nếu Yanka Kupala, người có tập thơ viết bằng tiếng Việt được xuất bản lần đầu tiên tại Hà Nội năm ngoái, là "linh hồn" của dân tộc Belarus, thì Vincent Dunin-Martsinkevich hoàn toàn có thể được gọi là "ngôn ngữ" của họ.
Các tác phẩm của ông cũng khắc họa một cách chính xác và sâu sắc những đặc điểm tính cách độc đáo của người Belarus: vừa chất phác nhưng thông thái, vừa đa nghi lại thân thiện, vừa ngại ngùng nhưng cũng dũng cảm, vừa bất an nhưng cũng tháo vát. Chính những đặc điểm tính cách này đã trở thành nền tảng của người dân Belarus, những người đã trải qua nhiều giai đoạn khó khăn và bi thảm trong lịch sử, và chính những điều đó đã tôi luyện và đoàn kết họ lại.
Chia sẻ về sự kiện, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết, từ rất lâu, văn học Nga nói chung và văn học Belarus nói riêng đã giữ một vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa và tinh thần của người Việt Nam.
“Chúng ta kỷ niệm ông không phải để nhắc về quá khứ, mà để thấy rằng tư tưởng của ông vẫn còn sống mãi. Chắc chắn Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam sẽ xuất bản tác phẩm này để mang đến cho đông đảo độc giả trên toàn nước Việt Nam. Đêm qua, khi đọc lại một số chương của vở kịch này, tôi có cảm giác ông chính là một người Việt Nam, vì ông đã nói lên những điều mà Việt Nam đang phải đối mặt”.
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhấn mạnh, việc tổ chức sự kiện kỷ niệm này giữa Đại sứ quán Belarus, Hội Nhà văn Việt Nam và Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam đã mở ra một cánh cửa cho sự hợp tác tốt đẹp trong tương lai.
“Cánh cửa hợp tác giữa chúng ta sẽ mở ra cho các tác phẩm văn học, những thứ vốn không bao giờ cần visa để nhập cảnh vào các quốc gia. Các nhà văn đã trở thành những sứ giả, họ bước qua mọi biên giới để đến với chúng ta. Một lần nữa, xin cảm ơn sự hiện diện của các nhà ngoại giao, cảm ơn Đại sứ quán Belarus. Hãy đến với Hội Nhà văn Việt Nam để chúng ta cùng mở ra những cánh cửa của nhân văn và hòa bình" - nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nói.
Tên của nhà thơ Belarus đã được đặt cho Nhà hát kịch và hài kịch tỉnh Mogilev tại Bobruisk; nhiều con đường ở Minsk và Molodechno cũng mang tên ông. Tại làng Sychkovo thuộc huyện Bobruisk, một bảng tưởng niệm đã được dựng lên để vinh danh ông.
![[Infographic] Chuỗi sự kiện "Bác Hồ trong trái tim đồng bào" tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam](https://cdn.nhandan.vn/images/0ff3e83eb0d0a0beffc6ad5a1d357faf5d98806a075806be55103d88cffef831a5d5dfdb7598dc2826aeb645dc0cc1655a0a3a8f52da48a45c2b33946b858413/cover-lang-van-hoa-trang.png.avif)