Gia tăng ca viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang khi mùa mưa tới

Mùa mưa tới tại các tỉnh, thành phố phía nam là cơ hội cho kiến ba khoang sinh sôi, nảy nở, làm tăng ca tổn thương nhiễm trùng da do nọc độc của kiến ba khoang
Tổn thương do kiến ba khoang.
Tổn thương do kiến ba khoang.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Kim Dung, chuyên khoa Da liễu-Thẩm mỹ da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, trung bình mỗi ngày khoa tiếp nhận 10-15 ca phồng rộp, nhiễm trùng da do kiến ba khoang vào mùa.

Chị T.V.H.T. (32 tuổi) tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khám trong tình trạng mặt, cổ, tai có nhiều chùm mụn mủ màu trắng và vàng, kéo dài như các vết cào gãi. Hai ngày trước, khi ở nhà trên tầng 27 chung cư, thấy con vật nhỏ bằng đầu tăm bò trên bàn, chị dùng tay bắt giết. Hôm sau thấy da phồng rộp, hơi đau rát vài điểm trên cổ, nghĩ bị côn trùng đốt nên chị xức dầu gió. Càng ngày sang thương càng lan rộng, ngứa rát nhiều.

Được bác sĩ cho xem ảnh kiến ba khoang, chị T. mới biết mình đã tiếp xúc với loại kiến chứa chất tiết độc gấp 10 lần rắn hổ và thói quen sờ tay lên vùng da đỏ và chảy dịch là nguyên nhân khiến độc tố lan rộng.

Chị được bác sĩ kê thuốc kháng dị ứng và thuốc thoa kháng viêm để làm dịu tổn thương nhưng vết thương sẽ bị thâm kéo dài. Thông thường, biểu hiện viêm da do độc tố của kiến ba khoang không quá nặng nề, có thể khỏi trong vòng một tuần và ít để lại sẹo, chủ yếu vết thâm. Các vết thâm do tăng sắc tố sau viêm sẽ mờ dần sau 2-3 tháng nếu người bệnh chống nắng kỹ.

Tại Bệnh viện Da liễu TP Hồ Chí Minh, từ tháng 7-10 hàng năm, bệnh viện ghi nhận gia tăng ca viêm da tiếp xúc với kiến ba khoang.

Kiến ba khoang còn được gọi là kiến kim, kiến lác, kiến nhốt, kiến cong,… thuộc giống Paederus, họ Staphilinidae, bộ cánh cứng. Kiến ba khoang với đặc trưng là phần bụng chia thành ba đốt màu nâu cam và đen xen kẽ, đuôi nhọn. Loại côn trùng này sống chủ yếu ở những nơi ẩm ướt trên ruộng đồng, vườn cây, thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa khi thời tiết có độ ẩm cao, thuận lợi cho chúng sinh sản và phát triển.

Kiến ba khoang buổi tối bị thu hút bởi ánh đèn trắng nên chúng thường bay vào nhà theo ánh đèn, đậu vào quần áo, giường chiếu, chăn màn, vật dụng…

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Kim Dung khám cho người bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Kim Dung khám cho người bệnh.

Theo bác sĩ Dung, chất pederin trong dịch tiết của kiến ba khoang là loại axit có độc tính mạnh gấp 10-15 lần nọc độc của rắn hổ mang, nhưng lượng chất độc này trong cơ thể kiến ba khoang rất ít, chỉ tiếp xúc ngoài da, không đủ gây nguy hiểm đến tính mạng.

Độc lực của pederin rất mạnh, chỉ cần một lượng nhỏ dính lên da sẽ kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ, gây bỏng da, ngứa, rát, sưng đỏ do giãn mạch, phồng rộp, mụn nước, mụn mủ… Nếu chất độc này dính vào vùng nhạy cảm như mắt có thể gây viêm kết mạc, tổn thương giác mạc, nặng hơn là mất thị lực, gây dị ứng toàn thân ở người có cơ địa mẫn cảm.

Nếu người bệnh làm vỡ mụn mủ và lan dịch tiết sang thương sang các vùng lân cận có thể xuất hiện thêm các tổn thương tương tự, việc chăm sóc, điều trị không đúng cách dễ dẫn đến nhiễm trùng và tăng nguy cơ để lại sẹo xấu.

Bác sĩ Dung nhấn mạnh, điều trị viêm da do kiến ba khoang không quá khó, tuy nhiên, triệu chứng của nhiễm độc kiến ba khoang với zona khi mới xuất hiện tương đối giống nhau, như nổi mụn nước, mụn mủ trên nền da đỏ, đau rát và ngứa.

Nhiều người bệnh nhầm lẫn nên tự điều trị bằng đắp lá cây, dùng thuốc gia truyền, chữa mẹo hoặc tới hiệu thuốc mua thuốc kháng virus, thuốc xanh để điều trị zona. Trong khi đó, kiến ba khoang phải điều trị theo hướng viêm da tiếp xúc. Việc dùng thuốc không đúng bệnh khiến tình trạng da chậm cải thiện hoặc nặng hơn, da nổi nhiều mẩn đỏ, chùm mụn mủ và đau rát rất nhiều.

Theo khuyến cáo của chuyên gia này, người bệnh không nên dùng tay không để bắt hoặc giết kiến ba khoang. Nếu có tiếp xúc với yếu tố nguy cơ, cần rửa sạch tay hoặc vùng tiếp xúc với kiến bằng xà phòng, hạn chế sờ, cào gãi da. Tốt nhất nên đến cơ sở y tế khi xuất hiện các chùm mụn mủ trên da để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, nhất là người già, trẻ em, phụ nữ mang thai.

Để đề phòng kiến ba khoang, bác sĩ Dung khuyến cáo người dân lắp đặt lưới chống côn trùng ở các cửa; vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, quang đãng, phun thuốc diệt côn trùng, đóng kín cửa buổi tối và hạn chế ánh sáng trắng từ đèn huỳnh quang giảm thu hút côn trùng. Luôn giũ quần áo, khăn tắm, chăn màn trước khi sử dụng để tránh kiến ba khoang ẩn nấp bên trong.

Có thể bạn quan tâm

Sau gần một thập kỷ, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã triển khai thành công 8 loại hình ghép mô, tạng và thực hiện hơn 1.000 ca ghép tạng.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đẩy mạnh kỹ thuật công nghệ cao, hướng tới chuẩn quốc tế

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang từng bước chuẩn bị điều kiện triển khai ghép từ người hiến chết tim và ứng dụng phẫu thuật robot trong lấy-ghép tạng. Các lĩnh vực mũi nhọn như y học chính xác, điều trị cá thể hóa, phẫu thuật công nghệ cao và tạo hình-thẩm mỹ là mục tiêu trọng tâm phát triển của bệnh viện trong năm 2026.

Quang cảnh cuộc họp.

Tăng cường phúc lợi động vật đồng hành trong tiếp cận Một Sức khỏe

Ngày 27/1, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Đối tác Một Sức khỏe về phòng, chống bệnh lây truyền từ động vật sang người tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Tổ chức Phúc lợi động vật toàn cầu - FOUR PAWS tổ chức Cuộc họp lần thứ ba của Nhóm công tác kỹ thuật về Động vật đồng hành.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ mới giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực

Bạn Trang Nhung (sinh năm 2016) vừa rời phòng mổ cận bằng công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID lúc 11 giờ trưa nay, 26/1. Nhung tâm sự vốn là người sợ đau, nhưng bằng phương pháp này, Nhung không thấy đau gì, thời gian mổ nhanh, phục hồi nhanh và cô còn được dự báo sự thay đổi thị lực trong tương lai. 

Danone Anh thông báo thu hồi sản phẩm sữa Aptamil First Infant Formula 800g trên website hôm 24/1. (Ảnh: Aptamil)

Yêu cầu ngừng kinh doanh sữa Aptamil First Infant Formula do nghi nhiễm độc tố trên các sàn thương mại điện tử

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) đề nghị phối hợp quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử, liên quan sản phẩm sữa công thức Aptamil First Infant Formula 800g có nguy cơ mất an toàn.