SỚM CHỌN CÁC KHU ĐẤT ĐẤU GIÁ LÀM TOD
Ủy ban nhân dân huyện Hóc Môn vừa kiến nghị gửi Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc cho huyện lựa chọn khu đất có diện tích 290,2 ha (xã Tân Hiệp) đầu tư làm TOD trong giai đoạn 2024- 2025 thay vì giai đoạn 2026- 2028 như kế hoạch phê duyệt trước đó của thành phố. Ông Nguyễn Văn Tuyên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Hóc Môn lý giải: Ủy ban nhân dân huyện nhận thấy khu đất này đã có đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/200, đồng thời khu đất phần lớn có chức năng quy hoạch đất ở, nên rất thuận lợi để triển khai ngay dự án bồi thường, nhằm đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất phục vụ đấu giá lựa chọn nhà đầu tư. Hơn nữa, khu đất có vị trí kết nối vùng rất thuận lợi do vừa tiếp cận đường vành đai 3 vừa tiếp cận Quốc lộ 22, nơi đây cũng là cửa ngõ giao thông chính của thành phố kết nối với tỉnh Tây Ninh đi cửa khẩu Mộc Bài. Huyện Hóc Môn hiện có bốn vị trí được thành phố định hướng phát triển TOD gắn với tuyến đường vành đai 3. Trong đó, ba nơi được lên kế hoạch triển khai giai đoạn 2024-2025, gồm: một khu đất tại xã Tân Hiệp rộng hơn 198 ha; hai khu ở xã Xuân Thới Thượng có diện tích hơn 389 ha và 104 ha. Khu đất còn lại thuộc xã Tân Hiệp có quy mô 290 ha.
Liên quan đến kế hoạch thực hiện TOD dọc tuyến Metro số 1, Metro số 2, tuyến vành đai 3 căn cứ Quyết định số 4836/QĐ- UBND ngày 30/10/2024 của Ủy ban nhân dân thành phố, hiện đã có ít nhất ba địa phương ban hành kế hoạch thực hiện quy hoạch gồm các quận: 10, Tân Bình, Tân Phú. Theo Ủy ban nhân dân quận Tân Bình, trên địa bàn có hai vị trí quy hoạch TOD, bao gồm Trung tâm triển lãm và Trung tâm thể dục thể thao quận Tân Bình số 446-448 đường Hoàng Văn Thụ (Phường 4) và khu C30 nằm trên địa bàn quận Tân Bình và Quận 10. Về kế hoạch triển khai, đại diện Phòng Quản lý đô thị quận Tân Bình cho biết, trong quý II đến quý III năm 2025 sẽ tổ chức lập điều chỉnh quy hoạch. Sau khi đồ án điều chỉnh quy hoạch được phê duyệt, quận Tân Bình sẽ phối hợp Sở Xây dựng thành phố và các đơn vị lựa chọn nhà đầu tư. Trước mắt, Khu đất số 446-448 đường Hoàng Văn Thụ được quận này đánh giá dễ triển khai TOD do toàn bộ diện tích 5,1ha là đất do Nhà nước quản lý, không phải thực hiện giải phóng mặt bằng. Mới đây quận Tân Phú cũng chọn khu đất I/82 A, phường Tây Thạnh để triển khai TOD. Khu đất này rộng hơn 26 ha, tiếp giáp trục đường Tây Thạnh và Trường Chinh, nằm dọc tuyến Metro số 2 (Bến Thành-Tham Lương), trong khi tuyến metro này lên kế hoạch khởi công xây dựng vào cuối năm 2025.
Hai tiêu chí mà Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra khi thực hiện TOD dựa trên các cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 98 ngày 24/6/2023 của Quốc hội là: Nhóm đầu tư mới có hiện trạng khu vực là đất trống, hoặc dân cư thưa thớt, hoặc có nhà máy, xí nghiệp dự kiến di dời. Đây là điều kiện thuận lợi để thu hồi, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng mới; Nhóm thứ hai là khu vực có phần lớn diện tích đất do Nhà nước trực tiếp quản lý (trụ sở cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được giao thuê có thời hạn, có thể di dời). Cả hai tiêu chí này chính là cơ sở thành phố lựa chọn quy hoạch TOD ở các vị trí đầu mối giao thông làm điểm tập trung dân cư nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, công trình công cộng, góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.
TẠO CƠ CHẾ SỬ DỤNG QUỸ ĐẤT ƯU TIÊN
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Võ Trung Trực cho biết: Khai thác TOD chính là cơ sở quan trọng tạo nguồn vốn để thành phố “bơm vốn” đầu tư bảy tuyến đường sắt đô thị từ nay đến năm 2035. Trước mắt để có quỹ đất đầu tư TOD thì thành phố cần giao nhiệm vụ quy hoạch, thu hồi đất, đền bù giải phóng mặt bằng cho các quận, huyện liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chấp thuận chủ trương cho hai huyện Hóc Môn và Bình Chánh chọn 1, 2 khu đất “sạch” triển khai ngay TOD, ưu tiên thực hiện bồi thường, nhằm đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà đầu tư thực hiện. Ủy ban nhân dân thành phố cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát pháp lý đất, chuẩn bị quỹ đất để thực hiện các khu vực TOD.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng cho biết, TOD không phải nơi nào cũng giống nhau bởi tuỳ đặc thù khu vực. Nhưng mô hình phát triển này có đặc trưng là sự đa dạng và mật độ cao trong sử dụng đất với các chức năng chính như nhà ở tầng cao, trung tâm thương mại, văn phòng, các tiện ích giáo dục, y tế, thể thao. Thống kê của Sở Xây dựng, ước tính trên địa bàn thành phố có khoảng 64.000 ha đất có tiềm năng lớn để phát triển theo mô hình TOD. Trong đó, khoảng 32.000 ha là đất nông nghiệp, đất trống sẽ khả thi cao vì ít ảnh hưởng đến dân cư hiện hữu, đồng nghĩa giải tỏa ít. Ngoài ra, có khoảng 9.000 ha đất công nghiệp, sản xuất, hoặc chuyển đổi chức năng cũng có điều kiện triển khai mô hình trên. Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị thành phố, Quốc hội mới đây thông qua một số cơ chế đặc thù phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là khung pháp lý cho hai đô thị thực hiện, trong đó các địa phương cần học hỏi kinh nghiệm từ các nước về quy hoạch, nguồn lực, quy trình pháp lý và yêu cầu kỹ thuật liên quan.
Theo Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn, Trường đại học Việt Đức, phải thành lập Hội đồng TOD để quyết định các vấn đề về quy hoạch, chính sách, cơ chế đặc thù, những vấn đề mang tính chất chiến lược. Trước mắt, thành phố thành lập Hội đồng TOD, có thể chọn một dự án TOD dọc tuyến Metro số 1, Metro số 2 đã và sắp hình thành làm ngay theo mô hình này trước khi thực hiện rộng rãi.
