FAA và SpaceX bị kiện vì phóng tàu vũ trụ gần khu bảo tồn động vật

Ngày 1/5, các nhóm bảo tồn đã kiện Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) về việc phê duyệt các hoạt động phóng tên lửa SpaceX mở rộng của tỷ phú Elon Musk, bên cạnh một nơi trú ẩn động vật hoang dã quốc gia ở Nam Texas mà không yêu cầu nghiên cứu môi trường kỹ càng.
Tàu vũ trụ Starship thế hệ tiếp theo của SpaceX được phóng trên tên lửa siêu nặng từ bệ phóng ở Boca Chica, gần Brownsville, Texas, Mỹ, ngày 20/4. Ảnh: Reuters.
Tàu vũ trụ Starship thế hệ tiếp theo của SpaceX được phóng trên tên lửa siêu nặng từ bệ phóng ở Boca Chica, gần Brownsville, Texas, Mỹ, ngày 20/4. Ảnh: Reuters.

Phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã

Vụ kiện diễn ra 11 ngày sau khi SpaceX thực hiện việc phòng tên lửa Starship thế hệ tiếp theo trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên, kết thúc bằng việc phương tiện phát nổ trên Vịnh Mexico sau khi cho nổ bệ phóng thành đống đổ nát khi cất cánh.

Vụ phóng khiến những khối bê tông cốt thép và mảnh kim loại bắn cách xa địa điểm phóng hàng nghìn mét, tiếp giáp với Khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia thung lũng Lower Rio Grand, gần công viên và bãi biển Boca Chica.

Theo báo cáo của Cục Cá và Động vật hoang dã Mỹ, vụ nổ cũng gây ra một đám cháy rộng 1,4 hecta và tạo ra một đám mây bụi bê tông trôi 10,5 km về phía tây bắc và đổ mưa xuống các bãi triều và thị trấn Port Isabel gần đó.

SpaceX ca ngợi vụ phóng là một thành công đủ điều kiện, sẽ mang lại dữ liệu có giá trị để thúc đẩy quá trình phát triển tàu vũ trụ Starship và tên lửa siêu nặng, các thành phần chính trong chương trình Artemis mới của NASA để đưa các phi hành gia trở lại mặt trăng.

SpaceX cho rằng vụ phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng các nhà bảo tồn đánh giá việc phóng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã. Ảnh: Reuters

SpaceX cho rằng vụ phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng các nhà bảo tồn đánh giá việc phóng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã. Ảnh: Reuters

Nhưng các nhà bảo tồn đâm đơn kiện hôm 1/5 cho rằng, sự cố ngày 20/4 đánh dấu vụ mới nhất trong một loạt ít nhất chín vụ nổ rủi ro tại Boca Chica, phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã được liên bang bảo vệ và môi trường sống quan trọng của các loài chim di cư.

Đơn kiện cho biết, tiếng ồn, ô nhiễm ánh sáng, xây dựng và giao thông đường bộ cũng làm suy giảm khu vực, nơi sinh sống của loài bạch dương và báo đốm đang có nguy cơ tuyệt chủng, cũng như là nơi làm tổ của loài rùa biển Kemp's Ridley đang có nguy cơ tuyệt chủng và môi trường sống quan trọng của các loài chim biển đang bị đe dọa.

Các nhà bảo tồn yêu cầu đánh giá tác động môi trường với SpaceX

Đơn kiện khẳng định, sự xáo trộn sau vụ phóng cho thấy FAA đã vi phạm luật liên bang khi cho phép mở rộng hoạt động tại Căn cứ Starbase của tỷ phú Elon Musk ở Boca Chica mà không bắt buộc phải thực hiện nghiên cứu tác động môi trường (EIS) đầy đủ thường được yêu cầu đối với các dự án lớn.

Đơn khiếu nại dài 31 trang kiến nghị phải thu hồi giấy phép FAA và yêu cầu nghiên cứu tác động môi trường EIS đối với SpaceX.

Theo đơn kiện, Chánh văn phòng Văn phòng Vận tải không gian thương mại của FAA đã tuyên bố trong một email vào tháng 6/2020 rằng cơ quan này đã lên kế hoạch tiến hành nghiên cứu tác động môi trường EIS, nhưng FAA "sau đó đã hoãn lại cho SpaceX" và thay vào đó thực hiện đánh giá ít nghiêm ngặt hơn.

Người phát ngôn của FAA cho biết cơ quan này không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra vì lý do chính sách. Còn phía công tý SpaceX cũng chưa có thông tin ngay lập tức về vụ việc.

Tỷ phú Elon Musk, nhà sáng lập và giám đốc điều hành của công ty SpaceX có trụ sở tại California, đã phản hồi về những lời chỉ trích từ các nhà môi trường trong một sự kiện vào ngày 30/1 và cho rằng các mảnh vỡ rải rác trong vụ phóng tháng trước là "một cơn bão cát nhân tạo".

"Nó không độc hại chút nào, chỉ phát tán rất nhiều bụi. Nhưng theo hiểu biết của chúng tôi, không có bất kỳ thiệt hại đáng kể nào đối với môi trường".

SpaceX có thể vẫn tiếp tục phóng thử nghiệm Starship trong vài tháng tới

SpaceX đã phản đối mạnh mẽ việc đưa Starbase, một sân bay vũ trụ, cơ sở sản xuất và phát triển tên lửa Starship của mình vào đánh giá EIS, một quá trình thường mất nhiều năm. EIS liên quan đến phân tích sâu rộng về dự án đang bị đe dọa và các giải pháp thay thế, cùng với các kế hoạch giảm thiểu để hạn chế hoặc bù đắp các tác động có hại. Nó cũng đòi hỏi phải xem xét và bình luận công khai và thường xuyên đánh giá lại và nghiên cứu bổ sung.

FAA đã cấp giấy phép sau khi đánh giá môi trường không kỹ lưỡng và kết luận rằng các hoạt động của SpaceX tại Boca Chica "không gây tác động đáng kể" đến môi trường.

Các nhà bảo tồn cho rằng kết luận đó là vi phạm Đạo luật Chính sách môi trường quốc gia Mỹ, và các biện pháp đánh giá và giảm thiểu được đưa vào giấy phép không đáp ứng các yêu cầu của luật.

Vụ việc làm nổi bật lịch sử căng thẳng giữa các nhà bảo vệ môi trường, những người đã tìm cách hạn chế sự phát triển tại Boca Chica, và tỷ phú Elon Musk, một doanh nhân cứng rắn nổi tiếng với việc chấp nhận rủi ro.

Ông Jared Margolis, luật sư cấp cao tại Trung tâm Đa dạng sinh học, một trong những tổ chức đưa vụ kiện ra tòa án quận Columbia ở Mỹ, cho biết: “Điều quan trọng là chúng ta phải bảo vệ sự sống trên Trái đất ngay cả khi chúng ta nhìn vào các vì sao trong kỷ nguyên hiện đại của các chuyến bay vũ trụ”.

Ông Musk cho biết SpaceX có kế hoạch lắp đặt hệ thống làm mát bằng nước và gia cố bằng thép cho bệ phóng để ngăn chặn thiệt hại do tái diễn vụ nổ, và trong vài tháng tới SpaceX có thể sẵn sàng cho một chuyến bay thử nghiệm khác của tên lửa, loại mạnh nhất từng được chế tạo.

Hiện tại, theo một cuộc điều tra về "sự cố" do FAA mở ngay sau khi diễn ra vụ phóng, theo yêu cầu của pháp luật, tàu vũ trụ Starship và tên lửa Super Heavy đã được hạ cánh một cách hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đơn vị liên quan thực hiện nghi thức phát động cuộc thi.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khởi động Cuộc thi thiết kế công trình chống thiên tai

Hướng tới 2 nhóm đối tượng chuyên nghiệp (kiến trúc sư, kỹ sư, nhà quy hoạch) và không chuyên (học sinh, sinh viên, người Việt Nam ở nước ngoài), Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam" đặt mục tiêu tìm kiếm những giải pháp có khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn.

Cục Khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời ứng phó thiên tai.

Nhiều hình thái thiên tai có thể xuất hiện trong 10 ngày tới

Từ ngày 1/7, một vùng áp thấp có khả năng đi vào Biển Đông và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó có thể phát triển thành bão. Đồng thời, từ ngày 4/7 đến 7/7, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

(Ảnh minh họa)

Cảnh báo mưa cường suất lớn tại Bắc Bộ

Từ ngày 30/6 đến đêm 1/7, ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 250mm (thời gian mưa tập trung vào chiều tối, đêm và sáng). Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>100mm/3 giờ).

Tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 250.000ha rừng có nguy cơ cháy cao, tập trung chủ yếu ở vùng cát ven biển.

Chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng

Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị liên tục xuất hiện các vụ cháy rừng, chủ yếu các rừng phòng hộ ven biển. Đáng chú ý, nhiều đám cháy sau khi được dập tắt lại bùng phát trở lại, kéo dài nhiều ngày khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

Ngày hôm nay, thời tiết cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc duy trì mưa lớn diện rộng do nhiễu động khí quyển mạnh, trong khi Trung Bộ ghi nhận xu hướng giảm nắng nóng. Khu vực phía Nam và Cao nguyên Trung Bộ tiếp tục chịu tác động của gió mùa Tây Nam, khiến mưa dông xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

Bắc Bộ tiếp tục là tâm điểm của đợt mưa lớn với nhiều nơi xuất hiện mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Trong khi đó, nắng nóng tại Trung Bộ tiếp tục suy giảm và dự kiến sẽ chấm dứt trong vài ngày tới. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì mưa rào, dông vào chiều tối và tối. 

Dự báo khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo mưa lớn ở khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ

Đêm qua và sáng nay (29/6), khu vực Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 28/6 đến 8 giờ ngày 29/6 có nơi trên 100mm. Từ hôm nay đến ngày 30/6, trên các sông nhỏ, thượng nguồn các sông chính khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt lũ, biên độ lũ lên trên các sông từ 2-4m.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 29/6/2026: Mưa dông giúp giảm nhiệt tại Bắc Bộ, Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 29/6/2026: Mưa dông giúp giảm nhiệt tại Bắc Bộ, Trung Bộ

Hôm nay, thời tiết tại Bắc Bộ chịu tác động của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao nên mưa dông gia tăng, tập trung vào sáng sớm và chiều tối. Trong khi đó, Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, dù khu vực phía Bắc có xu hướng dịu hơn. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày, chiều tối xuất hiện mưa dông.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nghệ An nóng nhất cả nước hôm nay, gần 40 độ C

Hôm nay (28/6), nhiều tỉnh, thành phố tại Trung Bộ tiếp tục hứng chịu thời tiết nắng nóng gay gắt. Xã Con Cuông (tỉnh Nghệ An) ghi nhận mức nhiệt cao nhất cả nước, gần 40 độ C. Theo cơ quan khí tượng, nắng nóng diện rộng ở Trung Bộ có khả năng kết thúc từ ngày 1/7.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 29/6/2026: Bắc Bộ tăng cường mưa dông, Trung Bộ vẫn khô nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 29/6/2026: Bắc Bộ tăng cường mưa dông, Trung Bộ vẫn khô nóng

Đêm nay và ngày mai, thời tiết cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Bắc Bộ mưa dông gia tăng do rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao, trong khi Trung Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng, không khí khô hanh. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chịu tác động của gió mùa Tây Nam nên mưa dông sẽ xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. (Ảnh:nhandan.vn)

Mưa dông trên diện rộng, cảnh báo nguy cơ lũ quét và áp thấp nhiệt đới trên biển đông

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to cục bộ kèm nguy cơ lũ quét, sạt lở; Trung Bộ còn nắng nóng đầu tuần; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa do gió mùa Tây Nam. Trên Biển Đông có khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới...