FAA và SpaceX bị kiện vì phóng tàu vũ trụ gần khu bảo tồn động vật

Ngày 1/5, các nhóm bảo tồn đã kiện Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) về việc phê duyệt các hoạt động phóng tên lửa SpaceX mở rộng của tỷ phú Elon Musk, bên cạnh một nơi trú ẩn động vật hoang dã quốc gia ở Nam Texas mà không yêu cầu nghiên cứu môi trường kỹ càng.
Tàu vũ trụ Starship thế hệ tiếp theo của SpaceX được phóng trên tên lửa siêu nặng từ bệ phóng ở Boca Chica, gần Brownsville, Texas, Mỹ, ngày 20/4. Ảnh: Reuters.
Tàu vũ trụ Starship thế hệ tiếp theo của SpaceX được phóng trên tên lửa siêu nặng từ bệ phóng ở Boca Chica, gần Brownsville, Texas, Mỹ, ngày 20/4. Ảnh: Reuters.

Phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã

Vụ kiện diễn ra 11 ngày sau khi SpaceX thực hiện việc phòng tên lửa Starship thế hệ tiếp theo trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên, kết thúc bằng việc phương tiện phát nổ trên Vịnh Mexico sau khi cho nổ bệ phóng thành đống đổ nát khi cất cánh.

Vụ phóng khiến những khối bê tông cốt thép và mảnh kim loại bắn cách xa địa điểm phóng hàng nghìn mét, tiếp giáp với Khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia thung lũng Lower Rio Grand, gần công viên và bãi biển Boca Chica.

Theo báo cáo của Cục Cá và Động vật hoang dã Mỹ, vụ nổ cũng gây ra một đám cháy rộng 1,4 hecta và tạo ra một đám mây bụi bê tông trôi 10,5 km về phía tây bắc và đổ mưa xuống các bãi triều và thị trấn Port Isabel gần đó.

SpaceX ca ngợi vụ phóng là một thành công đủ điều kiện, sẽ mang lại dữ liệu có giá trị để thúc đẩy quá trình phát triển tàu vũ trụ Starship và tên lửa siêu nặng, các thành phần chính trong chương trình Artemis mới của NASA để đưa các phi hành gia trở lại mặt trăng.

SpaceX cho rằng vụ phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng các nhà bảo tồn đánh giá việc phóng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã. Ảnh: Reuters

SpaceX cho rằng vụ phóng thử nghiệm Starship thành công, nhưng các nhà bảo tồn đánh giá việc phóng phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã. Ảnh: Reuters

Nhưng các nhà bảo tồn đâm đơn kiện hôm 1/5 cho rằng, sự cố ngày 20/4 đánh dấu vụ mới nhất trong một loạt ít nhất chín vụ nổ rủi ro tại Boca Chica, phá vỡ nơi trú ẩn của động vật hoang dã được liên bang bảo vệ và môi trường sống quan trọng của các loài chim di cư.

Đơn kiện cho biết, tiếng ồn, ô nhiễm ánh sáng, xây dựng và giao thông đường bộ cũng làm suy giảm khu vực, nơi sinh sống của loài bạch dương và báo đốm đang có nguy cơ tuyệt chủng, cũng như là nơi làm tổ của loài rùa biển Kemp's Ridley đang có nguy cơ tuyệt chủng và môi trường sống quan trọng của các loài chim biển đang bị đe dọa.

Các nhà bảo tồn yêu cầu đánh giá tác động môi trường với SpaceX

Đơn kiện khẳng định, sự xáo trộn sau vụ phóng cho thấy FAA đã vi phạm luật liên bang khi cho phép mở rộng hoạt động tại Căn cứ Starbase của tỷ phú Elon Musk ở Boca Chica mà không bắt buộc phải thực hiện nghiên cứu tác động môi trường (EIS) đầy đủ thường được yêu cầu đối với các dự án lớn.

Đơn khiếu nại dài 31 trang kiến nghị phải thu hồi giấy phép FAA và yêu cầu nghiên cứu tác động môi trường EIS đối với SpaceX.

Theo đơn kiện, Chánh văn phòng Văn phòng Vận tải không gian thương mại của FAA đã tuyên bố trong một email vào tháng 6/2020 rằng cơ quan này đã lên kế hoạch tiến hành nghiên cứu tác động môi trường EIS, nhưng FAA "sau đó đã hoãn lại cho SpaceX" và thay vào đó thực hiện đánh giá ít nghiêm ngặt hơn.

Người phát ngôn của FAA cho biết cơ quan này không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra vì lý do chính sách. Còn phía công tý SpaceX cũng chưa có thông tin ngay lập tức về vụ việc.

Tỷ phú Elon Musk, nhà sáng lập và giám đốc điều hành của công ty SpaceX có trụ sở tại California, đã phản hồi về những lời chỉ trích từ các nhà môi trường trong một sự kiện vào ngày 30/1 và cho rằng các mảnh vỡ rải rác trong vụ phóng tháng trước là "một cơn bão cát nhân tạo".

"Nó không độc hại chút nào, chỉ phát tán rất nhiều bụi. Nhưng theo hiểu biết của chúng tôi, không có bất kỳ thiệt hại đáng kể nào đối với môi trường".

SpaceX có thể vẫn tiếp tục phóng thử nghiệm Starship trong vài tháng tới

SpaceX đã phản đối mạnh mẽ việc đưa Starbase, một sân bay vũ trụ, cơ sở sản xuất và phát triển tên lửa Starship của mình vào đánh giá EIS, một quá trình thường mất nhiều năm. EIS liên quan đến phân tích sâu rộng về dự án đang bị đe dọa và các giải pháp thay thế, cùng với các kế hoạch giảm thiểu để hạn chế hoặc bù đắp các tác động có hại. Nó cũng đòi hỏi phải xem xét và bình luận công khai và thường xuyên đánh giá lại và nghiên cứu bổ sung.

FAA đã cấp giấy phép sau khi đánh giá môi trường không kỹ lưỡng và kết luận rằng các hoạt động của SpaceX tại Boca Chica "không gây tác động đáng kể" đến môi trường.

Các nhà bảo tồn cho rằng kết luận đó là vi phạm Đạo luật Chính sách môi trường quốc gia Mỹ, và các biện pháp đánh giá và giảm thiểu được đưa vào giấy phép không đáp ứng các yêu cầu của luật.

Vụ việc làm nổi bật lịch sử căng thẳng giữa các nhà bảo vệ môi trường, những người đã tìm cách hạn chế sự phát triển tại Boca Chica, và tỷ phú Elon Musk, một doanh nhân cứng rắn nổi tiếng với việc chấp nhận rủi ro.

Ông Jared Margolis, luật sư cấp cao tại Trung tâm Đa dạng sinh học, một trong những tổ chức đưa vụ kiện ra tòa án quận Columbia ở Mỹ, cho biết: “Điều quan trọng là chúng ta phải bảo vệ sự sống trên Trái đất ngay cả khi chúng ta nhìn vào các vì sao trong kỷ nguyên hiện đại của các chuyến bay vũ trụ”.

Ông Musk cho biết SpaceX có kế hoạch lắp đặt hệ thống làm mát bằng nước và gia cố bằng thép cho bệ phóng để ngăn chặn thiệt hại do tái diễn vụ nổ, và trong vài tháng tới SpaceX có thể sẵn sàng cho một chuyến bay thử nghiệm khác của tên lửa, loại mạnh nhất từng được chế tạo.

Hiện tại, theo một cuộc điều tra về "sự cố" do FAA mở ngay sau khi diễn ra vụ phóng, theo yêu cầu của pháp luật, tàu vũ trụ Starship và tên lửa Super Heavy đã được hạ cánh một cách hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Các bạn học sinh thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm “Trạm Nghe chim kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Độc đáo “Trạm Nghe chim kể chuyện”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc Sưa Hương Trà - Đà Nẵng 2026”, sáng 26/4, Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành “Trạm Nghe chim kể chuyện”. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giàu tính nhân văn và gắn kết cộng đồng.

Hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN)

Quản lý, khai thác bền vững nguồn lực khoáng sản

Những đổi mới trong pháp luật về địa chất và khoáng sản đang tạo điều kiện cho khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, nhất là đáp ứng nhu cầu vật liệu cho xây dựng hạ tầng. Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, quản lý chặt và khai thác bền vững.