Trong bối cảnh ngành điện đứng trước yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an ninh năng lượng, tối ưu vận hành hệ thống và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học-công nghệ trở thành yêu cầu tất yếu.
Dấu ấn các sản phẩm công nghệ tiêu biểu
Trong “bức tranh” công nghệ đa sắc của ngành điện nói chung, EVNSPC có nhiều sản phẩm, giải pháp công nghệ tiêu biểu, phản ánh toàn diện nỗ lực đổi mới, chuyển đổi số và định hướng lấy khách hàng làm trung tâm của ngành điện miền nam.
Đơn cử như mô hình sa bàn tái hiện hai công trình trọng điểm mang tính biểu tượng: Tuyến cáp ngầm 110kV Hà Tiên-Phú Quốc (khởi công năm 2010, vận hành năm 2014) và đường dây 220kV Kiên Bình-Phú Quốc (khởi công năm 2019, vận hành giai đoạn 1 từ năm 2022). Đây là tuyến đường dây 220kV vượt biển dài nhất Đông Nam Á. Hai công trình này đã nâng tổng công suất truyền tải điện ra đảo Phú Quốc lên gấp 5-6 lần, đáp ứng nhu cầu điện đến năm 2035, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển Phú Quốc thành trung tâm du lịch chất lượng cao và đặc khu kinh tế quan trọng của khu vực.
Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, EVNSPC giới thiệu hai giải pháp công nghệ hiện đại: Ứng dụng BIM trong thiết kế, thi công, vận hành các công trình lưới điện 110-220kV và giải pháp Scan to BIM, cho phép tái tạo mô hình số toàn bộ công trình hiện hữu. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp công tác sửa chữa, bảo trì và vận hành lưới điện ngày càng chính xác, hiệu quả và thông minh hơn.
Ở nhóm giải pháp kỹ thuật, thiết bị điều khiển từ xa vệ sinh cách điện hotline thu hút sự quan tâm lớn. Công nghệ này cho phép vệ sinh cách điện bằng nước áp lực cao mà không cần cắt điện, giúp tăng gấp đôi năng suất lao động, đồng thời loại bỏ rủi ro khi công nhân phải leo trụ thao tác thủ công. Hệ thống có khả năng điều khiển linh hoạt, dễ vận hành, phù hợp với lưới điện 22kV, loại lưới phổ biến tại khu vực phía nam.
Đáng chú ý, các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được EVNSPC giới thiệu đã cho thấy rõ định hướng chuyển đổi số toàn diện. Tiêu biểu là AI phân tích tín hiệu phóng điện cục bộ; AI giám sát an toàn lao động; AI chẩn đoán sự cố máy biến áp thông qua phân tích khí hòa tan. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao độ chính xác trong giám sát, cảnh báo mà còn góp phần phòng ngừa rủi ro, bảo đảm an toàn vận hành hệ thống điện.
Bên cạnh đó, mô hình mô phỏng thiết bị nhất thứ trạm 110kV do Công ty Thí nghiệm điện miền nam xây dựng được đánh giá cao về giá trị đào tạo. Hệ thống cho phép học viên làm chủ cấu trúc và thiết bị trạm thông qua mô phỏng tích hợp SCADA bảo vệ, điều khiển, hạn chế phụ thuộc vào điều kiện thực tế tại hiện trường.
Ở góc độ quản trị và dịch vụ khách hàng, EVNSPC cũng giới thiệu các sản phẩm như ứng dụng E-Tivi, chương trình nhánh rẽ khách hàng hiển thị hiện trạng lưới điện trên bản đồ số. Đây là những công cụ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị dữ liệu, truyền thông nội bộ và chất lượng phục vụ khách hàng trong kỷ nguyên số.
Nghiên cứu khoa học gắn chặt thực tiễn vận hành
Không chỉ dừng lại ở việc triển khai các giải pháp trong thực tiễn, EVNSPC còn đóng góp nhiều giải pháp nghiên cứu khoa học chất lượng. Mới đây, nghiên cứu “Dự báo phụ tải điện tại khu vực phía Nam bằng mô hình Rolling SARIMAX kết hợp với biến ngoại sinh” do ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng giám đốc EVNSPC trình bày nhận được nhiều đánh giá tích cực trong giới chuyên môn.
Nghiên cứu này tập trung xây dựng và so sánh các mô hình dự báo nhằm tìm ra giải pháp tối ưu cho bài toán dự báo phụ tải điện ngắn hạn tại các tỉnh miền nam (không bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh). Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng và chịu tác động của nhiều yếu tố phức tạp như thời tiết, điều kiện kinh tế-xã hội và các sự kiện bất thường, yêu cầu đặt ra là mô hình dự báo phải có độ chính xác cao và khả năng thích ứng linh hoạt.
Theo ông Bùi Quốc Hoan, mô hình Rolling SARIMAX sử dụng phương pháp dự báo cuốn chiếu, liên tục cập nhật dữ liệu mới nhất, qua đó nâng cao khả năng thích ứng với biến động thực tế. Kết quả thử nghiệm trên dữ liệu phụ tải điện hàng ngày giai đoạn 2021-2024 cho thấy mô hình đạt hiệu suất tốt với sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE) chỉ 1,79%. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, một mô hình tuyến tính với cơ chế cập nhật động hoàn toàn có thể đạt hiệu quả cao hơn so với các kiến trúc học sâu phức tạp trong những bài toán dự báo cụ thể.
Bên cạnh đó, EVNSPC còn giới thiệu và trình bày nhiều tham luận khác như: Phân tích năng lực tiếp nhận (Hosting Capacity Analysis) các nguồn phân tán và vai trò trong chuyển dịch năng lượng bền vững tại Việt Nam; Ứng dụng AI và kỹ thuật phân tích khí hòa tan trong dầu để chẩn đoán sự cố tiềm ẩn máy biến áp lực; Ứng dụng mạng NEURON nhiều lớp trong phân tích đặc trưng tín hiệu phóng điện cục bộ.
Những sản phẩm công nghệ và nghiên cứu khoa học được EVNSPC “trình làng” không chỉ khẳng định nỗ lực đổi mới, làm chủ công nghệ của Tổng công ty, mà còn cho thấy quyết tâm thích ứng với các thách thức lớn về phụ tải, chuyển dịch năng lượng và an ninh năng lượng. Qua đó, EVNSPC đang từng bước triển khai hiệu quả các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội khu vực phía nam và cả nước.
