Theo thỏa thuận về mua sắm vaccine ngừa Covid-19 mà EC ký với Công ty Dược phẩm Moderna, các nước tham gia có quyền đặt mua nhiều nhất 146 triệu liều vaccine Moderna là khả năng bảo quản ở nhiệt độ đông lạnh thông thường mà không cần chuỗi lạnh cực thấp, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối và sử dụng trong tình huống khẩn cấp.
Theo bà Hadja Lahbib, Ủy viên châu Âu phụ trách bình đẳng, chuẩn bị và quản lý khủng hoảng, thỏa thuận nêu trên cho thấy những nỗ lực của châu Âu trong việc bảo vệ người dân, nhất là những đối tượng dễ bị tổn thương trước dịch Covid-19. Đây cũng là một bước triển khai chiến lược mua sắm chung của EU, giúp tăng cường sự đoàn kết, phối hợp hành động giữa các nước thành viên để ứng phó các cuộc khủng hoảng y tế công cộng.
Hàng loạt sáng kiến nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế đã được EU triển khai thời gian qua. Mới đây, EU chính thức thông qua quy định về không gian dữ liệu y tế châu Âu, hứa hẹn mang đến những bước đột phá về cách thức tiếp cận, sử dụng dữ liệu y tế và đưa việc chăm sóc sức khỏe xuyên biên giới trở nên hiệu quả, chất lượng hơn. Với không gian dữ liệu chung, EU đang tiến gần hơn đến mục tiêu, mọi công dân đều có quyền được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, bất kể họ sống ở đâu.
Đây được nhận định là bước ngoặt lớn với hệ thống y tế khu vực, bởi một thách thức lâu nay trong việc chia sẻ dữ liệu y tế xuyên biên giới của EU là những khác biệt về hệ thống ghi nhận sức khỏe điện tử ở mỗi nước thành viên. Không gian dữ liệu y tế châu Âu sẽ giúp giải quyết vấn đề này khi yêu cầu tất cả các hệ thống phải tuân thủ định dạng chung.
Hồi giữa tháng 1/2025, EC đã thành lập nhóm tư vấn về các trường hợp khẩn cấp y tế công cộng, quy tụ 44 chuyên gia độc lập đến từ nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau, từ y tế, dược phẩm đến các lĩnh vực xã hội. Với kiến thức chuyên môn đa dạng, nhóm sẽ đưa ra đánh giá toàn diện đối với các tình huống khẩn cấp và những khuyến nghị phù hợp. Cho rằng việc xây dựng nhóm tư vấn liên ngành nêu trên là một “sáng kiến độc đáo”, Ủy viên châu Âu về y tế và an toàn thực phẩm Oliver Varhelyi đã nêu cao tầm quan trọng của hợp tác liên ngành trong ứng phó các cuộc khủng hoảng y tế.
Trong thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành trên toàn cầu, nhiều nước châu Âu đã rơi vào tình trạng thiếu vật tư y tế nghiêm trọng. Theo một thống kê được đưa ra hồi tháng 3/2020, khi EU đang chật vật với dịch bệnh, liên minh Cờ xanh phụ thuộc tới 40% số thành phần dược phẩm từ thị trường Trung Quốc. Để không lặp lại kịch bản hệ thống y tế bị động trước các tình huống khẩn cấp như trong quá khứ, giới chức EU nhiều lần kêu gọi sự chung sức, đồng lòng của các nước để xây dựng hệ thống y tế linh hoạt hơn, chuẩn bị tốt hơn trước các tình huống khủng hoảng có thể xảy ra trong tương lai.
Những động thái của EU thời gian qua cho thấy, các nước thành viên đang xích lại gần nhau để chung tay bảo vệ sức khỏe người dân. Trên cùng một chiến tuyến trong cuộc chiến chống dịch, các nước nỗ lực chuẩn bị sẵn sàng về mọi mặt, từ nguồn cung dược phẩm, dữ liệu y tế cho đến nhân lực, để có các công cụ ứng phó hiệu quả dịch bệnh trong tương lai.
