Hạ nhiệt căng thẳng
Căng thẳng giữa Mỹ và EU tạm lắng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm hoãn việc áp thuế mức 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước EU vào Mỹ, cho đến ngày 9/7 tới. Quyết định được bất ngờ đưa ra ngày 25/5, chỉ hai ngày sau khi ông Trump tuyên bố áp dụng chính sách thuế quan mới này từ ngày 1/6. Ngày 9/7 cũng là thời điểm kết thúc thời hạn 90 ngày tạm dừng áp các mức thuế đối ứng mà chính quyền Mỹ công bố trước đó.
Phát biểu ý kiến hôm 23/5, khi công bố quyết định ban đầu áp thuế đối với hàng hóa EU, Tổng thống Trump cho biết ông không tìm kiếm một thỏa thuận với EU bởi các cuộc đàm phán hiện nay sẽ “chẳng đi đến đâu”. Ông Trump nhắc lại cáo buộc “EU chỉ lợi dụng Mỹ”.
Tuy nhiên, quyết định lùi thời hạn áp thuế đến ngày 9/7 được Tổng thống Trump đưa ra sau cuộc trao đổi ý kiến với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. Ông Trump xác nhận với báo giới là đã có “cuộc điện đàm rất tốt đẹp” và ông chấp thuận đề nghị của lãnh đạo EC về việc lùi thời hạn áp thuế. Theo Tổng thống Mỹ, các nhóm đàm phán sẽ nhanh chóng bắt tay vào việc, trước mắt xác nhận liệu hai bên có thể đạt được thỏa thuận nào đó hay không.
Chia sẻ trên mạng xã hội X, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cũng xác nhận về “cuộc điện đàm rất tốt đẹp” với Tổng thống Donal Trump, cho biết Tổng thống Mỹ đồng ý rằng để đạt được một “thỏa thuận tốt” hai bên cần thời gian, ít nhất đến ngày 9/7. Bà Ursula von der Leyen nhấn mạnh EU sẵn sàng thúc đẩy đàm phán một cách “nhanh chóng và dứt khoát”.
Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU bất ngờ “hạ nhiệt” ngay lập tức mang đến bầu không khí tích cực cho các thị trường tài chính trong phiên giao dịch ngày 26/5, khởi đầu tuần mới. Quyết định lùi thời hạn áp thuế cao đối với EU đã giúp xoa dịu lo ngại của giới đầu tư, khiến cả đồng EUR và USD đều tăng giá, giá dầu thế giới cũng khởi sắc trong khi giá vàng “rời đỉnh”. Quyết định hoãn áp thuế của Mỹ cũng tạo hiệu ứng tích cực đối với các thị trường năng lượng toàn cầu.
Duy trì đối thoại
Trong bài đăng trên mạng xã hội hai ngày sau khi Mỹ rời lịch áp thuế với EU, Ủy viên châu Âu về thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic cho biết, EU duy trì cam kết đối thoại với mục tiêu đạt được thỏa thuận với Mỹ. Ông Maros Sefcovic khẳng định, EC sẽ tiếp tục những nỗ lực mang tính xây dựng và tập trung nhằm nhanh chóng đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ. Lời khẳng định này được ông Maros Sefcovic đưa ra sau cuộc điện đàm với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, mà cả hai bên đều đánh giá là “tốt đẹp”.
EC được ủy quyền đại diện 27 nước thành viên EU trong các cuộc đàm phán với Mỹ tìm kiếm một thỏa thuận nhằm tránh một cuộc “chiến tranh thương mại toàn diện” giữa các đối tác hai bờ Đại Tây Dương. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đến nay chưa đạt tiến triển rõ rệt.
Mức thuế 50% đã được Mỹ lùi ngày áp dụng, song hàng hóa EU hiện vẫn phải chịu thuế 10% mà Tổng thống Trump áp đặt hồi tháng 4 đối với hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Mỹ đã áp các gói thuế đối với EU gồm mức 25% đối với thép, nhôm và ô-tô; mức 20% đối với tất cả hàng hóa, hiện được tạm dừng chờ đàm phán, song thuế đối ứng 10% vẫn có hiệu lực. EU cũng đã công bố kế hoạch áp thuế đối với Mỹ, với lượng hàng hóa trị giá khoảng 100 tỷ euro (113 tỷ USD) nếu đàm phán không đi đến thỏa thuận.
Thâm hụt thương mại được Tổng thống Mỹ coi là lý do cho quyết định áp thuế đối với các đối tác. Phía Mỹ ước tính thâm hụt thương mại hàng hóa với EU năm 2024 là khoảng 236 tỷ USD. Tuy nhiên, theo EC, nếu tính cả lĩnh vực dịch vụ mà các công ty Mỹ chiếm ưu thế, thì thâm hụt thương mại chung với Mỹ chỉ là 50 tỷ uero (57 tỷ USD). Ông Maros Sefcovic cho rằng, bằng cách mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và một số nông sản của Mỹ, EU có thể bù đắp thâm hụt thương mại với Mỹ.
Nhiều nước thành viên EU kêu gọi Mỹ duy trì đàm phán nhằm đạt thỏa thuận cuối cùng. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil đã có cuộc trao đổi ý kiến với người đồng cấp Mỹ. Ông Lars Klingbeil nhận định, các mức thuế của Mỹ “có hại” với cả nền kinh tế châu Âu và Mỹ, vì thế hai bên cần duy trì các cuộc đàm phán nghiêm túc.
