Dùng ECMO thức tỉnh cứu người bệnh

Với phương pháp sử dụng ECMO thức tỉnh, các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa cứu sống bệnh nhân nam, 64 tuổi, bị nhồi máu cơ tim cấp, nguy cơ tử vong 100%.
Các bác sĩ can thiệp cho bệnh nhân.
Các bác sĩ can thiệp cho bệnh nhân.

Dùng ECMO thức tỉnh khi bệnh nhân còn tự thở để can thiệp tim mạch

ECMO còn gọi là oxy hóa qua màng ngoài cơ thể, là phương pháp sử dụng tuần hoàn và trao đổi oxy bên ngoài cơ thể, nhằm hỗ trợ chức năng sống ở bệnh nhân suy tuần hoàn hoặc suy hô hấp nặng. Với nguyên lý hoạt động tương tự như máy tim phổi nhân tạo, mục tiêu của ECMO là tạo thời gian cho tim phổi được nghỉ ngơi và hồi phục.

Tiến sĩ Đặng Việt Đức, Chủ nhiệm khoa Hồi sức Tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết trước đây, ECMO thường được sử dụng khi bệnh nhân đã rất nặng (phải dùng an thần, thở máy). Nay, các bác sĩ Bệnh viện 108 đi trước một bước, dùng ECMO thức tỉnh khi bệnh nhân còn tự thở để can thiệp tim mạch.

"Với phương pháp này, bệnh nhân chỉ cần gây tê tại chỗ, hoàn toàn tỉnh táo trong lúc can thiệp phẫu thuật, có thể nói chuyện cùng bác sĩ và thông báo với bác sĩ những thay đổi của cơ thể mình để kịp thời xử trí", TS Đức nói.

Như trường hợp bệnh nhân trên, đột ngột buồn nôn, kèm đau thượng vị dữ dội, vã mồ hôi, ngất 1-2 phút. Sau đó ông tự tỉnh, không yếu liệt, được chụp mạch vành, kết quả tắc hoàn toàn động mạch vành phải. Bệnh nhân còn có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận mạn giai đoạn cuối phải lọc máu chu kỳ.

Nhận thấy tiên lượng bệnh nhân nguy kịch, các chuyên gia hội chẩn thống nhất hỗ trợ ECMO, máy tạo nhịp tạm thời trong lúc đặt stent mạch vành.

Trong quá trình thực hiện can thiệp, người bệnh xuất hiện một lần rung thất, huyết áp tụt sâu, tuy nhiên lâm sàng vẫn ổn định nhờ hệ thống ECMO. Sau một ngày can thiệp, bệnh nhân ổn định, được cai ECMO và máy tạo nhịp tạm thời. Một tuần sau, bệnh nhân hết mệt, sức bóp cơ tim cải thiện.

Tiến sĩ Đức cho biết nhồi máu cơ tim do tắc hoàn toàn động mạch vành phải và hẹp rất khít lỗ vào thân chung (động mạch vành trái) là ca hiếm gặp, bệnh nhân thường đột tử trước khi đến viện.

Đặc biệt, người bệnh đang trong tình trạng sốc tim, nguy cơ tử vong 100% nếu không được phẫu thuật hoặc can thiệp kịp thời.

Theo bác sĩ Đức, trường hợp bệnh nhân này không thể phẫu thuật được do tình trạng quá nặng, nhiều bệnh phối hợp, nguy cơ tử vong gần như chắc chắn. Nếu can thiệp đặt stent động mạch vành mà không có bảo vệ, thì nguy cơ tử vong rất cao.

Phương pháp can thiệp ECMO đã giúp trái tim người này nghỉ ngơi, bảo đảm tưới máu cho các tạng, bác sĩ có thời gian điều trị các bệnh lý tim mạch.

Trường hợp nào được chỉ định dùng ECMO sớm

Tuy nhiên, bác sĩ Đức cho biết không phải bệnh nhân nào cũng được chỉ định dùng ECMO sớm bởi các bác sĩ sẽ cá thể hóa từng người bệnh. Đặc biệt, kỹ thuật chỉ có thể thực hiện được ở các trung tâm y tế lớn, đầy đủ trang thiết bị.

"Duy trì tình trạng tỉnh táo khi sử dụng ECMO đòi hỏi phải lựa chọn bệnh nhân cẩn thận, bác sĩ phải có trình độ cao, chuyên sâu", bác sĩ Đức nói.

Sử dụng ECMO thức tỉnh khiến thời gian hồi phục của bệnh nhân ngắn, chỉ từ 5-7 ngày. Hiện, ECMO đã được bảo hiểm y tế thanh toán đến 70%. Song theo bác sĩ Đức, giá trị của ECMO không nên đo đếm bởi "khi được chỉ định đúng và sớm, khả năng cứu người bệnh cao hơn rõ rệt, so với việc để bệnh nhân suy tạng rồi mới sử dụng".

Là người trực tiếp điều trị và theo dõi người bệnh, bác sĩ Lưu Quang Minh, Khoa Hồi sức Tim mạch, cho biết tại Việt Nam chưa có báo cáo nào về ECMO thức tỉnh. So với ECMO thở máy truyền thống, việc ECMO thức tỉnh được thực hiện sớm khi người bệnh còn tỉnh táo giúp giảm tỷ lệ các biến chứng và cải thiện nguy cơ tử vong.

Theo một số nghiên cứu trên thế giới, tỷ lệ cứu sống bệnh nhân lên đến 80% khi sử dụng ECMO thức tỉnh, so với ECMO bình thường (khoảng 50-60%).

Về mặt kỹ thuật, không có sự khác biệt giữa hai chiến lược. Tuy nhiên, việc lựa chọn bệnh nhân, thời điểm thực hiện cần cá thể hóa và tiên đoán nguy cơ sâu sát, dựa trên sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Theo bác sĩ Minh, trong tương lai, kỹ thuật ECMO thức tỉnh hứa hẹn đem đến nhiều triển vọng, mang lại hiệu quả cao, là động lực mới phù hợp với xu thế y học hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.

Cơ quan chức năng kiểm tra an toàn thực phẩm tại một cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm ở Hà Nội. (Ảnh THANH THẢO)

Siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Hằng năm ngành y tế đã phát hiện, xử lý hàng trăm nghìn tổ chức, cá nhân vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng số vụ ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, ngộ độc thức ăn đường phố đang có xu hướng gia tăng. 

[Video] "Anti vaccine " dưới góc nhìn bác sĩ

[Video] "Anti vaccine " dưới góc nhìn bác sĩ

Nhiều nội dung lan truyền trên các mạng xã hội về “anti vaccine” gây hoang mang cho không ít người. Hãy cùng chia sẻ với góc nhìn từ bác sĩ để giúp bạn có quyết định đúng đắn cho sức khỏe của mình và cộng đồng.